Làn sóng đầu tư công nghiệp bùng nổ

Giữa cái nắng gay gắt đầu tháng 7, công trường Khu công nghiệp VSIP Nghệ An 2 (xã Tân Châu) vẫn rộn ràng tiếng máy. Hơn 700 kỹ sư, công nhân cùng trên 100 máy móc, thiết bị được huy động để tăng tốc thi công các hạng mục hạ tầng. Những tuyến đường nội khu, hệ thống điện, cấp thoát nước, san nền... dần thành hình.

Theo ông Đặng Khắc Báo, Phó Trưởng phòng Xây dựng và Phát triển VSIP Nghệ An, nhiều hạng mục được triển khai đồng thời để sớm bàn giao mặt bằng cho các nhà đầu tư thứ cấp. Dự kiến, doanh nghiệp sẽ đưa nhà máy vào vận hành ngay trong những tháng cuối năm.

Nhịp độ thi công hối hả tại VSIP Nghệ An 2 là sự tiếp nối thành công của Khu công nghiệp, đô thị và dịch vụ VSIP Nghệ An 1. Sau gần một thập kỷ phát triển, dự án quy mô 750ha này đã trở thành điểm đến của nhiều tập đoàn sản xuất lớn trên thế giới.

W-Nghệ An 3.jpg
Một góc mặt bằng KCN VSIP Nghệ An 2. Ảnh: Trần Tuyên

Đến cuối năm 2025, khu công nghiệp trên thu hút 58 nhà đầu tư thứ cấp với tổng vốn đăng ký khoảng 2,7 tỷ USD, tỷ lệ lấp đầy đạt hơn 91%.

Từ nền tảng đó, VSIP Nghệ An 2 được kỳ vọng bổ sung quỹ đất sạch, đáp ứng nhu cầu mở rộng đầu tư của các doanh nghiệp quốc tế trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu tiếp tục dịch chuyển vào Việt Nam.

Nhiều tập đoàn trong lĩnh vực điện tử, cơ khí chính xác và công nghiệp hỗ trợ như Luxshare-ICT, Everwin Precision Việt Nam, Innovation Precision Việt Nam... đã lựa chọn Nghệ An làm điểm đến, góp phần hình thành chuỗi sản xuất công nghệ cao ngay trên địa bàn tỉnh.

nghệ an 4.png
Toàn cảnh KCN VSIP 1 Nghệ An. Ảnh: Hoàng Hà

Không chỉ VSIP, Khu công nghiệp WHA Industrial Zone Nghệ An cũng đang trở thành điểm đến hấp dẫn của các nhà đầu tư trong và ngoài nước. Hệ thống hạ tầng tiếp tục được mở rộng, nhiều dự án mới được triển khai, tạo thêm quỹ đất sản xuất và gia tăng sức hút của Khu kinh tế Đông Nam.

VSIP và WHA đang trở thành hai khu công nghiệp trọng điểm, giữ vai trò quan trọng trong thu hút FDI của Nghệ An.

Ở phía bắc tỉnh, một động lực kinh tế vững chắc khác cũng đang được định hình khi dự án Nhà máy Nhiệt điện LNG Quỳnh Lập với tổng vốn đầu tư gần 2,2 tỷ USD vừa khởi công hạ tầng kỹ thuật. Khi đi vào hoạt động, dự án không chỉ bổ sung nguồn điện ổn định cho hệ thống điện quốc gia mà còn tạo dư địa lớn để phát triển công nghiệp, logistics, dịch vụ cảng biển, đồng thời nâng cao năng lực thu hút đầu tư cho toàn khu vực bắc Nghệ An.

W-Nghệ An 6.JPG.jpg
Khu vực triển khai xây dựng hạ tầng kỹ thuật siêu dự án Nhà máy Nhiệt điện LNG Quỳnh Lập. Ảnh: Trần Tuyên

Sự phát triển mạnh mẽ của các khu công nghiệp cũng kéo theo nhu cầu nhân lực ngày càng lớn. Đầu tháng 7, ngày hội việc làm đợt 3 năm 2026 được tổ chức tại Khu công nghiệp Hoàng Mai I - nơi cùng với Hoàng Mai II, Đông Hồi và Nghĩa Đàn đang hình thành những trung tâm sản xuất công nghiệp mới của tỉnh.

Hàng chục doanh nghiệp tham gia tuyển dụng khoảng 1.500 vị trí việc làm, từ lao động phổ thông đến kỹ thuật viên và lao động có tay nghề.

Theo Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Bùi Thanh An, trong 6 tháng đầu năm, Nghệ An đã giải quyết việc làm mới cho khoảng 24.800 lao động. Việc các doanh nghiệp điện tử, công nghệ cao liên tục mở rộng sản xuất không chỉ tạo thêm cơ hội việc làm mà còn đặt ra yêu cầu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng quá trình chuyển dịch cơ cấu công nghiệp của địa phương.

Nghệ An 7.jpg
Công nhân làm việc tại Công ty Luxshare-ICT ở KCN VSIP Nghệ An. Ảnh: Thành Duy

Mở rộng không gian phát triển, đón làn sóng đầu tư mới

Nếu những dự án trọng điểm hôm nay đang tạo lực đẩy cho tăng trưởng, thì hàng loạt quyết sách chiến lược sẽ mở rộng không gian phát triển của Nghệ An trong giai đoạn tới.

Dấu mốc quan trọng là việc Chính phủ phê duyệt mở rộng Khu kinh tế Đông Nam lên hơn 104.269ha, tăng khoảng 5 lần so với trước. Không gian mới không chỉ bổ sung quỹ đất công nghiệp mà còn tạo điều kiện phát triển đồng bộ đô thị, dịch vụ, logistics, cảng biển và các trung tâm năng lượng, nâng cao năng lực đón các dự án quy mô lớn.

Song song đó, Nghệ An đang tích cực xây dựng Đề án Khu thương mại tự do. Nếu được Trung ương chấp thuận, đây sẽ là cơ chế đặc thù giúp địa phương tăng sức cạnh tranh trong thu hút đầu tư, phát triển logistics, thương mại quốc tế và các ngành công nghiệp chế biến, chế tạo gắn với xuất khẩu.

Cao tốc qua NA.jpg
Cao tốc Diễn Châu - Bãi Vọt, đoạn qua cầu Hưng Đức - cầu vượt sông Lam dài hơn 4km. Ảnh: Nguyên Dương

Hạ tầng kết nối cũng đang được hoàn thiện với nhiều dự án giao thông chiến lược. Nổi bật trong số đó là tuyến cao tốc Bắc - Nam phía đông. Việc thông xe toàn tuyến qua Nghệ An đã giúp rút ngắn thời gian di chuyển từ Hà Nội về trung tâm hành chính - kinh tế tỉnh chỉ còn khoảng 3 giờ đồng hồ. Đây không chỉ là câu chuyện tiết kiệm thời gian mà còn giúp tối ưu hóa chi phí logistics. Khi hạ tầng giao thông đi trước một bước, dòng vốn đầu tư sẽ chảy theo sau.

Bên cạnh đó, dự án đường bộ cao tốc Vinh - Thanh Thủy vừa khởi công được kỳ vọng sẽ góp phần đắc lực hình thành trục cao tốc Hà Nội - Viêng Chăn, tăng năng lực kết nối giao thông, phát triển kinh tế khu vực phía tây Nghệ An. 

Nếu đường cao tốc được ví như tuyến “xương sống” huyết mạch thì hạ tầng hàng không và cảng biển là động lực quan trọng nâng cao năng lực kết nối của Nghệ An. Việc nâng cấp nhà ga T2 và mở rộng đường băng đưa Cảng hàng không quốc tế Vinh thành một ga hàng không hiện đại, kết nối trực tiếp địa phương với các trung tâm kinh tế lớn trong và ngoài nước.

W-sân bay Vinh.jpeg
Cảng hàng không quốc tế Vinh. Ảnh: Trần Tuyên

Ở hướng biển, lợi thế cảng nước sâu tiếp tục được phát huy. Theo quy hoạch đến năm 2030, tỉnh sẽ phát triển hệ thống 9 bến cảng với 28-31 cầu cảng, tổng chiều dài từ 5.151-5.926m, có khả năng tiếp nhận tàu đến 150.000 tấn. Sản lượng hàng hóa thông qua dự kiến đạt từ 22,25-26,75 triệu tấn mỗi năm, tạo nền tảng phát triển logistics và dịch vụ cảng biển quy mô lớn.

Trong đó, Cảng nước sâu Cửa Lò đang được đầu tư để tiếp nhận tàu có trọng tải đến 100.000 DWT, từng bước hình thành tổ hợp cảng biển - logistics - công nghiệp hiện đại. Khi hoàn thành, đây sẽ là cửa ngõ giao thương quan trọng của Nghệ An và khu vực Bắc Trung Bộ, góp phần giảm chi phí vận tải, nâng cao năng lực cạnh tranh cho các doanh nghiệp.

Chiến lược mở rộng không gian phát triển, đầu tư hạ tầng đồng bộ và xây dựng các cơ chế mới cho thấy Nghệ An không chỉ tập trung thu hút các dự án trước mắt mà còn chuẩn bị nền tảng dài hạn để đón làn sóng dịch chuyển đầu tư toàn cầu.

Đây được xem là bước đi then chốt nhằm hiện thực hóa mục tiêu đưa Nghệ An trở thành trung tâm công nghiệp, logistics và dịch vụ của cả khu vực.

Nghệ An 10.jpg
Một góc Cảng Nghệ Tĩnh - cảng tổng hợp quốc gia đầu mối khu vực với hệ thống hơn 800m cầu cảng và trang thiết bị bốc xếp hiện đại. Ảnh: Nghetinhport

Cải cách hành chính - "chìa khóa" tạo niềm tin cho nhà đầu tư

Những công trường thi công rầm rộ và dòng vốn đầu tư liên tục đổ về Nghệ An là kết quả của quá trình cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư, kinh doanh, trong đó cải cách hành chính được xác định là một trong những đột phá quan trọng nhất.

Mục tiêu Nghệ An hướng tới là xây dựng một nền hành chính chuyên nghiệp, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.

Những năm gần đây, tỉnh tập trung rà soát, cắt giảm thủ tục hành chính, đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp. Đến nay, 100% thủ tục hành chính đã được rà soát, tái cấu trúc và cung cấp trực tuyến trên Cổng Dịch vụ công Quốc gia.

Cùng với đó, bộ máy hành chính tiếp tục được sắp xếp theo hướng tinh gọn, hiệu quả; công tác giải phóng mặt bằng, hỗ trợ nhà đầu tư và tháo gỡ khó khăn cho các dự án được các sở, ngành, địa phương chủ động phối hợp đẩy nhanh.

W-Nghệ An 11.jpg
Người dân thực hiện thủ tục tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Anh Sơn. Ảnh: Trần Tuyên

Để tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, Nghệ An cũng nhìn thẳng vào thực tế để tháo gỡ các "điểm nghẽn" còn tồn tại. Đó là hoạt động sản xuất, kinh doanh của một bộ phận doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn; một số dự án trọng điểm còn chậm tiến độ do vướng giải phóng mặt bằng; tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công chưa đạt kỳ vọng.

Bên cạnh đó, cải cách hành chính, chuyển đổi số và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp ở một số nơi vẫn còn có các bất cập, đòi hỏi cần tiếp tục hoàn thiện để tạo môi trường đầu tư thông thoáng và hiệu quả hơn.

Hướng tới mục tiêu tăng trưởng GRDP hai con số (từ 10,5-11,5%) trong năm 2026, UBND tỉnh yêu cầu các sở, ngành, địa phương liên tục cập nhật kịch bản tăng trưởng, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, quyết tâm giải ngân 100% kế hoạch vốn đầu tư công và xử lý dứt điểm các dự án chậm tiến độ.

Đồng thời, tỉnh sẽ điều chuyển vốn từ các dự án giải ngân chậm sang những dự án có khả năng thực hiện tốt, bảo đảm sử dụng hiệu quả nguồn lực đầu tư.

Bức tranh tăng trưởng khởi sắc

6 tháng đầu năm 2026, GRDP của Nghệ An ước tăng 9,65%. Công nghiệp tiếp tục là động lực tăng trưởng chính khi chỉ số sản xuất công nghiệp tăng hơn 23% so với cùng kỳ. Nhiều ngành chủ lực như điện tử, thép, tôn và sản xuất điện duy trì đà tăng, góp phần thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế.

Du lịch cũng khởi sắc với khoảng 6,75 triệu lượt khách, tăng 8,87% so với cùng kỳ, tạo động lực cho thương mại, dịch vụ và vận tải.

Thu hút đầu tư tiếp tục là điểm sáng khi đến giữa tháng 6, Nghệ An chấp thuận chủ trương đầu tư hoặc cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cho 26 dự án mới. Tổng vốn đầu tư cấp mới và tăng thêm đạt hơn 74.353 tỷ đồng, gấp 4,5 lần cùng kỳ năm trước.

Thu ngân sách nhà nước ước đạt 17.651 tỷ đồng, bằng 75,6% dự toán năm; giải ngân vốn đầu tư công hơn 4.527 tỷ đồng, góp phần hoàn thiện hạ tầng và thúc đẩy các dự án trọng điểm.