Một gia đình sử dụng ổn định thửa đất 450m2 từ năm 1994, không có tranh chấp. Khi làm thủ tục cấp sổ đỏ lần đầu, cơ quan chức năng xác định hai phần diện tích có nguồn gốc khác nhau và đề nghị tách thành hai thửa riêng biệt.
Theo phản ánh của công dân, tháng 4/1994, UBND xã giao một lô đất thổ cư diện tích 194m2 cho ông T.V.T. theo hợp đồng thỏa thuận giữa hai bên. Việc giao đất nhằm thay thế khoản tiền đền bù một lô đất thổ cư.
Đến tháng 12/2000, Chủ tịch UBND huyện cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) cho công dân đối với diện tích 194m2 đất ở lâu dài và 100m2 đất hành lang.
Theo trình bày, ông T.V.T. cho gia đình người em trai sử dụng lô đất. Người đứng ra làm hồ sơ đề nghị cấp giấy chứng nhận là người em dâu, đại diện gia đình thực hiện các thủ tục liên quan.
Sau khi được cấp sổ đỏ, gia đình sử dụng đất ổn định, hằng năm thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế đối với diện tích 194m2, không có tranh chấp.
Sau đó, Trưởng phòng Tài nguyên và Môi trường huyện thực hiện đính chính tại trang 4 giấy chứng nhận. Nội dung đính chính xác định diện tích đất ở chỉ còn 110m2, đất hành lang là 50m2.
Việc đính chính được thực hiện mà không có quyết định, không kèm bản mô tả vị trí hay sơ đồ thửa đất sau khi đính chính.
Gia đình cho biết không thực hiện bất kỳ giao dịch chuyển nhượng, mua bán hay tặng cho nào đối với thửa đất. Trên thực tế, gia đình vẫn quản lý, sử dụng toàn bộ diện tích 194m2 và liên tục nộp thuế từ năm 2000 đến nay.
Đến tháng 2/2026, UBND xã ban hành quyết định thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp với lý do cấp không đúng đối tượng.
Trước tình huống này, công dân đặt câu hỏi: Nếu ông T.V.T. lập hồ sơ đề nghị cấp lại giấy chứng nhận đối với thửa đất nói trên, diện tích ban đầu 194m2 (sau đo đạc hiện trạng năm 2026 còn 186m2), thì phải áp dụng quy định pháp luật nào?
Đồng thời, gia đình có nguyện vọng được cấp giấy chứng nhận theo hiện trạng đất ở đã sử dụng ổn định, không vi phạm pháp luật, không tranh chấp và từng được cấp sổ đỏ. Vậy ngoài hồ sơ thông thường, có phải bổ sung thêm giấy tờ, tài liệu nào để chứng minh quá trình sử dụng đất hay không?
Trả lời vấn đề này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết đây là vụ việc cụ thể, thuộc thẩm quyền xem xét, giải quyết của cơ quan có thẩm quyền tại địa phương. Việc xử lý phải căn cứ vào hồ sơ lưu trữ, tình trạng pháp lý, quá trình quản lý, sử dụng đất và các quy định pháp luật liên quan.
Do đó, Bộ chưa có cơ sở để đưa ra kết luận cụ thể mà viện dẫn một số quy định pháp luật để công dân tham khảo.
Cụ thể, tại Điều 152 Luật Đất đai năm 2024 quy định về việc đính chính, thu hồi, hủy giấy chứng nhận đã cấp.
Theo điểm d khoản 2 Điều 152, giấy chứng nhận đã cấp có thể bị thu hồi nếu thuộc một trong các trường hợp: cấp không đúng thẩm quyền, không đúng đối tượng sử dụng đất, không đúng diện tích, không đủ điều kiện được cấp, không đúng mục đích sử dụng đất, thời hạn sử dụng đất hoặc nguồn gốc sử dụng đất theo quy định của pháp luật tại thời điểm cấp.
Đáng chú ý, điểm c khoản 3 Điều 152 quy định, khi cơ quan có thẩm quyền phát hiện giấy chứng nhận đã cấp không đúng quy định của pháp luật về đất đai thì kiểm tra lại, thông báo cho người sử dụng đất biết rõ lý do và quyết định thu hồi giấy chứng nhận đã cấp không đúng quy định.
Đối với trường hợp đất được giao không đúng thẩm quyền, Bộ Nông nghiệp và Môi trường dẫn chiếu Điều 140 Luật Đất đai năm 2024 về cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất cho hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất được giao không đúng thẩm quyền.
Theo khoản 2 Điều 140, trường hợp đất đã được sử dụng ổn định từ ngày 15/10/1993 đến trước ngày 1/7/2004, nay được UBND cấp xã nơi có đất xác nhận không có tranh chấp, phù hợp với quy hoạch sử dụng đất cấp huyện hoặc quy hoạch chung, quy hoạch phân khu, quy hoạch xây dựng hoặc quy hoạch nông thôn thì được xem xét cấp giấy chứng nhận theo quy định tại khoản 3 và khoản 6 Điều 138 của Luật này.
Liên quan đến thành phần hồ sơ và trình tự thực hiện thủ tục, Bộ cho biết Điều 15 Nghị định số 49/2026 của Chính phủ, quy định chi tiết và hướng dẫn một số điều của Nghị quyết số 254/2025/QH15 ngày 11/12/2025 của Quốc hội, đã phân cấp thẩm quyền cho UBND cấp tỉnh quy định trình tự, thủ tục hành chính về đất đai.
Theo đó, thành phần hồ sơ, trình tự, thủ tục và thời gian giải quyết các thủ tục hành chính về đất đai, trong đó có đăng ký, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất, sẽ do UBND cấp tỉnh quy định.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị công dân liên hệ cơ quan có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận tại địa phương để được xem xét, giải quyết trên cơ sở hồ sơ, tài liệu thực tế của thửa đất, bảo đảm đúng quy định pháp luật.
Gia đình có 500m2 đất ở sử dụng lâu dài, được cấp sổ đỏ từ năm 1998. Sau khi người cha qua đời, gia đình làm thủ tục sang tên cho mẹ thì được thông báo hạn mức đất ở hiện nay chỉ còn 300m2, phần còn lại phải chuyển sang đất vườn.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường hướng dẫn cách xử lý trường hợp sổ đỏ đứng tên người bố đã mất, bản gốc bị thất lạc, gia đình chỉ còn bản photocopy và muốn làm thủ tục thừa kế quyền sử dụng đất sang tên người mẹ.
.svg){kind=icon}
