Đất hiếm: Mặt trận tiếp theo trong cuộc 'so găng' Mỹ - Trung

Mỹ đang tìm cách thu hẹp khoảng cách với Trung Quốc, nước đang có thế mạnh trong khai thác và tinh chế nguồn nguyên liệu này cho các sản phẩm quân sự và công nghệ cao.

Khi quan hệ Mỹ - Trung đang ở mức thấp, Washington đang nỗ lực để giải quyết gót chân Asin của mình: sự phụ thuộc của Bắc Kinh với các nguyên tố đất hiếm. Đây vốn là nguyên liệu không thế thiếu trong những sản phẩm công nghệ cao từ điện thoại thông minh, pin xe điện cho tới tên lửa Javelin hay máy bay chiến đấu F-35.

{keywords}
Đất hiếm được xem là một trong những thành phần không thể thiếu của chiến đấu cơ F35 (Ảnh: AP)

Ông Ted Cruz, thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa từ Texas, gần đây đã đưa ra một dự luật nhằm thúc đẩy sản xuất đất hiếm của Mỹ khi Quốc hội nước này lo ngại rằng Trung Quốc có thể dùng lợi thế này trong các cuộc đàm phán kinh tế và chính trị.

"Việc này có thể khiến Washington thức tỉnh. Nếu Trung Quốc thực sự hạn chế xuất khẩu những nguyên liệu này, chúng tôi sẽ gặp khó khăn trong vài năm tới", Martijn Rasser thuộc Trung tâm New American Security cho biết.

Tuy nhiên, Trung Quốc đang có lợi thế rất lớn trong việc nắm giữ những kim loại chiến lược. Nhiều chuyên gia tính toán có thể mất hơn thập kỷ Mỹ mới có thể tạo ra một chuỗi cung ứng tương đối an toàn. Thậm chí, một số người nhận định, Mỹ đã có những bước đi sai lầm..

Chiến lược với các loại đất hiếm cũng nằm trong lời kêu gọi nhằm giảm sự phụ thuộc của Mỹ vào Trung Quốc – vốn đang trầm trọng hơn vì đại dịch COVID-19 làm đứt gãy nguồn cung.

"Vấn đề kim loại hiếm là mô hình nhỏ trong một xu hướng rộng lớn hơn", ông Paul Haenle, Chủ tịch trung tâm Carnegie, đồng thời là cựu giám đốc về các vấn đề Trung Quốc tại Hội đồng An ninh Quốc gia nói. "Xuất khẩu đất hiếm đặc biệt quan trọng vì nó cũng đại diện cho những vấn đề cần quan tâm của an ninh quốc gia".

{keywords}
Đất hiếm: Mặt trận tiếp theo trong cuộc "so găng" Mỹ - Trung

Trong khi nhiều người ở Washington đồng ý về tầm quan trọng của việc phải giảm sự phụ thuộc vào Trung Quốc, con đường để đạt được điều đó lại gây tranh cãi. Nhiều báo cáo, dự luật đã được đưa ra bao gồm từ trợ cấp sản xuất, hợp tác nghiên cứu, tăng cường tái chế, nỗ lực khai thác những nguyên liệu hiếm ở những địa điểm mới như các vườn quốc gia, Bắc Cực hay thậm chí ngoài vũ trụ…

Tuy nhiên, hầu hết các dự luật đều phải đối mặt với khó khăn khi Quốc hội Mỹ có nhiều vấn đề nóng hơn cần phải như đại dịch COVID-19 hoành hành ở khắp các bang, khủng hoảng kinh tế hay cuộc biểu tình sắc tội liên quan đến vụ George Floyd trong năm bầu cử Tổng thống…

Lầu Năm Góc rất cảnh giác về sự phụ thuộc vào nguồn cung cấp của Trung Quốc cho các hệ thống vũ khí của mình, đã đưa ra một kế hoạch 4 giai đoạn nhằm củng cố chuỗi cung ứng khoáng sản quý của Mỹ. Nhiều Thượng nghị sỹ đã nhấn mạnh tới "nguồn cung của Mỹ và các cơ sở vật chất của Mỹ" trong sản xuất vũ khí.

{keywords}
Một mỏ khai thác đất hiếm tại Mountain Pass, California, Mỹ

Đây cũng là chủ đề được Tổng thống đương nhiệm rất quan tâm – làm sống dậy ngành công nghiệp khai thác ở Mỹ, đồng thời tạo thêm nhiều công ăn việc làm mới. Các nhà phân tích tin rằng đề xuất kỳ lạ của ông Trump vào năm ngoái để mua Greenland được gắn với trữ lượng đất hiếm lớn tại đây.

"Thực tế là ông ấy có thể xuất hiện với một chiếc mũ cứng và một chiếc máy ủi. Đó là một hình ảnh tuyệt vời", ông Martijn Rasser nói.

Đất hiếm, với 17 nguyên tố trong có gadolinium và praseodymium không hẳn là hiếm. Chúng không có nhiều giá trị lắm nếu ở dạng nguyên liệu. Vấn đề ở chỗ rất khó và tốn kém để tinh chế, phân tách.

{keywords}
Khó khăng của Mỹ đang nằm ở việc tách đất hiếm thành các dạng sản phẩm khác cho chuỗi cung ứng

Và các chuyên gia khẳng định, về mặt này Mỹ đã tính toán sai.

Trong khi Mỹ chỉ có niềm hy vọng là khu khai thác ở California, Mountain Pass thì Trung Quốc đã là người thống trị ở mảng này kể từ những năm 80 của thế kỷ trước. Sau khi phá sản vào năm 2015, Washington mới mở cửa cho các nhà đầu tư Trung Quốc.

Vấn đề chính là ở chỗ Mountain Pass hiện chưa thể tách đất hiếm thành các dạng sản phẩm khác cho chuỗi cung ứng. Tất cả sản phẩm sau đó sẽ được xuất khẩu sang Trung Quốc để chế biến.

Các chuyên gia cho rằng đây là thách thức thực sự trong nỗ lực đa dạng hóa chuỗi cung ứng. "Khai thác và cô đặc thực ra là các công đoạn dễ", Roderick Eggert - giáo sư kinh tế tại Trường mỏ Colorado nhận định, "Cái khó nằm ở quá trình phân tách".

(Theo VTV)

tin nổi bật

Mỗi tỉnh 1 kiểu, vừa rời rạc vừa xung đột làm suy yếu lợi thế chung

Trưởng ban Kinh tế Trung ương Trần Tuấn Anh cho rằng, các địa phương còn lúng túng, bị động và thiếu người ‘nhạc trưởng” trong điều phối liên kết vùng Nam Trung Bộ.

Đề xuất thanh toán giao dịch kinh doanh bất động sản phải qua ngân hàng

HoREA kiến nghị quy định việc thanh toán trong giao dịch kinh doanh bất động sản phải qua ngân hàng sẽ làm tăng tính minh bạch của thị trường bất động sản, chống rửa tiền.

Vietnam Airlines dự kiến lỗ gần 10.000 tỷ năm 2022

Mặc dù doanh thu tăng, công ty vẫn dự kiến lỗ ròng 9.335 tỷ đồng trong năm nay, giảm 23,5% so với khoản lỗ năm trước.

Người Việt nhịn ăn tiêu 12 năm để mua một chiếc ô tô bình dân

Với thu nhập bình quân đầu người một tháng năm 2020 đạt 4,25 triệu đồng thì người Việt Nam phải tiết kiệm khoảng 143 tháng, tương đương 12 năm không ăn tiêu gì, mới đủ tiền mua ô tô bình dân giá 600 triệu đồng.

Đổ vốn nghìn tỷ đi bán hàng giá rẻ, đại gia gom khách lẻ vỉa hè

Với nguồn tài chính mạnh, các ông lớn đang từng bước đưa mọi lĩnh vực bán lẻ, từ thượng vàng - hạ cám về quy mô chuỗi cửa hàng chuyên nghiệp.

Giá xăng đắt nhất 8 năm qua, vé máy bay tăng mạnh, hàng không chật vật

Không chỉ hàng không quốc tế, giá xăng liên tục tăng cao cũng khiến các hãng bay trong nước chật vật với bài toán kinh doanh, lợi nhuận. Giá vé máy bay vì thế cũng nóng lên hàng ngày.

Xăng tăng giá, tài xế bỏ nghề, hãng xe lo trụ không nổi

Nhiều doanh nghiệp vận tải đang trụ không nổi khi giá xăng dầu lên quá cao.

TP.HCM: Hết tiền, công ty vận hành metro số 1 'cầu cứu' Chính phủ

Theo Công ty TNHH MTV Đường sắt đô thị số 1 (đơn vị vận hành metro số 1), hiện nay đơn vị hết sức khó khăn, có nguy cơ phải gián đoạn hoạt động do không có bất kỳ nguồn kinh phí nào kể từ tháng 8/2021.

Liên kết vùng, tiểu vùng để phát triển kinh tế

Hoạt động liên kết mới được thực hiện chủ yếu ở vùng Duyên hải Nam Trung Bộ và một số lĩnh vực như du lịch, hạ tầng giao thông.

Việt Nam đầu tư gần 350 triệu USD qua Mozambique

Các DN Việt Nam có cơ hội lớn khi đầu tư vào Mozambique trong các lĩnh vực nông sản, công nghiệp nặng, phát triển hạ tầng, tài chính, y tế.

Nghìn tỷ mua kit test Việt Á: Nơi giá 500 nghìn, chỗ đắt nhất hơn 1 triệu/bộ

Hầu như địa phương nào cũng có đơn vị mua kit test PCR của Việt Á. Giá cả cũng mỗi nơi mỗi khác, chỗ vài trăm nghìn, chỗ mua cả triệu đồng/bộ kit test.

Nhà đầu tư ồ ạt bỏ cọc sau khi đấu giá đất ở mức 'trên trời'

Nhiều địa phương cho rằng, việc nhà đầu tư rầm rộ đấu giá đất nông thôn và miền núi ở mức cao ngất rồi đồng loạt bỏ cọc có thể là chiêu thức để “thổi giá” các lô đất xung quanh khu vực đấu giá mà họ đã mua trước đó.

Lo doanh nghiệp phải gánh thêm chi phí, Chính phủ ra văn bản gỡ vướng

Việc ban hành Nghị định 41/2022/NĐ-CP nhằm tháo gỡ các vướng mắc trong việc lập hóa đơn đối với hàng hóa, dịch vụ thuộc đối tượng giảm thuế GTGT xuống 8%.

Bao ngày mong ngóng, điện gió dở dang sắp được 'cứu'

Bộ Công Thương đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư Quy định phương pháp xây dựng khung giá phát điện nhà máy điện mặt trời, điện gió chuyển tiếp.

10 quốc gia “nhiều vàng” nhất thế giới năm 2022: Mỹ đứng đầu

Trong khi nhiều nước gửi vàng dự trữ trong các hầm ngầm của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) thì tất cả vàng dự trữ của Trung Quốc đều được cất trong nước.