Đầu tư công: Đại biểu kêu nạn xin cho, bộ trưởng nói do theo phong trào

ĐB phản ảnh có những cá nhân khi được giao nhiệm vụ phân bổ vốn đầu tư công đã tự cho mình quyền ban phát và câu chuyện về cơ chế xin cho không biết khi nào mới kết thúc.

Chiều 27/7, Quốc hội thảo luận ở hội trường về kế hoạch tài chính 5 năm quốc gia giai đoạn 2021-2025; kế hoạch vay, trả nợ công 5 năm giai đoạn 2021-2025; kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025.

Ban phát, xin cho bao giờ hết

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính Ngân sách Vũ Thị Lưu Mai (đoàn TP Hà Nội) đánh giá bên cạnh các địa phương thực hiện nghiêm túc luật đầu tư công, vẫn còn một số nơi chưa thực hiện đúng quy trình, chưa tuân thủ đúng trật tự ưu tiên.

Dẫn chứng là tháng 2/2020, một số dự án đã được phân bổ nguồn lực dự phòng xuất phát từ tính “cấp bách”, nhưng cũng chính các dự án đó chỉ sau 6 tháng khi xây dựng kế hoạch đầu tư công trung hạn đã không còn “cấp bách”.

{keywords}
Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính Ngân sách Vũ Thị Lưu Mai

Bà Mai nhận xét: "Nhiều khi việc xây dựng danh mục dự án không xuất phát từ nhu cầu thực tiễn mà từ ý muốn chủ quan".

Dẫn chứng nữa được ĐB TP Hà Nội đưa ra là trong tổng số 3.476 dự án diện chuyển tiếp, có hơn 1.000 dự án chưa có phương án phân bổ cụ thể.

Theo bà Mai, điều này có thể dẫn đến hệ lụy lãng phí nguồn lực, kỷ luật tài chính chưa nghiêm, đặc biệt là tạo áp lực ngân sách khi rất nhiều dự án mới được bổ sung.

“Vốn đầu tư công phải được hiểu là tiền thuế của nhân dân, kể cả vốn đi vay thì người trả cũng sẽ là nhân dân, đó không phải là sở hữu của bất kỳ cơ quan, tổ chức, cá nhân nào. Tuy nhiên, có những cá nhân khi được giao nhiệm vụ phân bổ vốn đã tự cho mình quyền ban phát và câu chuyện về cơ chế xin cho không biết khi nào mới kết thúc”, bà Mai bày tỏ.

Nữ đại biểu kiến nghị, cần đề cao hơn nữa tính công khai, minh bạch trong quá trình tổ chức thực hiện. Bên cạnh động viên những địa phương thực hiện tốt cần xử lý nghiêm những trường hợp vi phạm đạo đức công vụ.

ĐB Nguyễn Quốc Hận (Cà Mau) cho rằng, tình hình thực hiện kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn năm 2016-2020 có một số nhiệm vụ, mục tiêu Nghị quyết 26 của Quốc hội là chưa đạt yêu cầu.

Cụ thể các dự án trọng điểm quốc gia chậm tiến độ, trong đó điển hình như dự án đầu tư xây dựng một số đoạn đường bộ cao tốc Bắc - Nam phía Đông cần phải hoàn thành trong năm 2021. Nhưng đến nay một số dự án thành phần của dự án vẫn chưa thực hiện xong công tác đấu thầu và một số tiến độ rất chậm như tuyến cao tốc Trung Lương - Cần Thơ.

Ngoài ra, đại biểu tỉnh Cà Mau còn cho rằng, có tình trạng chưa tuân thủ nguyên tắc bố trí vốn đầu tư tập trung để khắc phục tình trạng phân tán, dàn trải dở dang. Đó là trường hợp nhiều dự án được khởi công mới, trong khi nhiều dự án bị giãn, hoãn tiến độ từ giai đoạn trước, chưa được bố trí vốn để tiếp tục thi công.

Cụ thể là dự án nâng cấp Quốc lộ 63 đã được Bộ GTVT phê duyệt từ 2010 nhưng do hoãn, giãn tiến độ đến năm 2014 mới có chủ trương triển khai trước đường vành đai 2. Đến nay, gói thầu trên đã thực hiện khoảng 80% khối lượng, lũy kế vốn đầu tư cho dự án là 261 tỷ đồng, nhưng chưa được bố trí vốn.

Đoạn còn lại 13km có mật độ giao thông rất lớn nhưng mặt đường hẹp, nhỏ hơn 5,5m không đáp ứng nhu cầu giao thông, thường xuyên ùn tắc và có nhiều vụ tai nạn giao thông thương tâm xảy ra. Vì vậy, đại biểu đề nghị bố trí vốn cho toàn bộ dự án này trong giai đoạn 2021-2025.

Phân cấp, phân quyền đã rõ, không còn gì trên trung ương

Giải trình sau đó, Bộ trưởng KH-ĐT Nguyễn Chí Dũng cho biết, đầu tư công liên quan đến rất nhiều các cấp, các ngành, rất nhiều tổ chức, cá nhân, từ trung ương đến địa phương, đến giải phóng mặt bằng, nhà thầu, tư vấn, giám sát…

Nhắc đến câu chuyện phân cấp, Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng khẳng định Luật rất rõ rồi nhưng rất nhiều địa phương vẫn né tránh, đùn đẩy và liên tục hỏi lại trung ương để hướng dẫn lại những vấn đề đã rõ, mất rất nhiều thời gian và không cần thiết.

“Xin thưa rằng, bây giờ là tất cả các vấn đề phân cấp, phân quyền đã rõ, không còn gì trên trung ương, báo cáo với các vị ĐBQH như vậy. Bây giờ từ khâu lập dự án, lựa chọn dự án, lập, thẩm định, phê duyệt, điều chỉnh, triển khai, bố trí vốn chi tiết hàng năm dự án nào, bao nhiêu tiền đều do địa phương và bộ, ngành làm hết, Trung ương bây giờ không làm”, Bộ trưởng KH-ĐT nhấn mạnh.

{keywords}
Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng

Theo ông, Trung ương chỉ phân bổ theo nguyên tắc tiêu chí Quốc hội thông qua, sau đó về các địa phương chủ động tự bố trí, tự phân bổ. Bộ làm mỗi một việc là tổng hợp và không có gì sai với các nguyên tắc, tiêu chí là trình Chính phủ và trình Quốc hội thông qua.

“Bây giờ không thể nói là dàn trải ở đâu, dàn trải ở ngay địa phương chúng ta chọn dự án không đúng, bố trí vốn chậm, giao vốn chậm. Bây giờ đã giao một lần và từ cuối tháng 11 của năm trước đã giao một lần. Tất cả là chậm giao chi tiết ở dưới địa phương chưa làm xong thủ tục nên chưa giao được”, Bộ trưởng KH-ĐT khẳng định.

Ngoài ra, ông Dũng cũng nêu thực trạng từ việc lựa chọn dự án chưa bám sát các quy hoạch, yêu cầu thực tiễn, nhu cầu phát triển và khả năng cân đối.

“Một số trường hợp còn bệnh thành tích, tư duy nhiệm kỳ, lợi ích nhóm, chạy theo phong trào, chạy theo yêu cầu của nhà đầu tư để đề xuất dự án. Như sân bay, cảng biển, đường cao tốc, dự án BT, dự án BOT, khu công nghiệp giống như bài học của chúng ta trước đây về các nhà máy mía, đường, nhà máy giấy, xi măng…”, tư lệnh ngành Kế hoạch và Đầu tư dẫn chứng.

Theo ông, đây là bài học theo phong trào, không xuất phát từ thực tiễn, nhu cầu phát triển, khả năng cân đối của ngân sách nhưng cứ đề xuất dẫn đến không bố trí được, dẫn đến chậm, dàn trải, lãng phí, thất thoát.

“Nhiều dự án chưa cần thiết chúng ta cũng đề xuất, nhiều dự án quy mô quá lớn so với yêu cầu, đáng nhẽ làm nhỏ chúng ta lại xin làm to, không kiểm soát được các định mức đơn giá như tổng mức đầu tư. Vì vậy dẫn đến tổng mức đầu tư đội lên rất lớn, không có khả năng cân đối, rất lãng phí, dẫn đến kéo dài, ảnh hưởng đến dự án”, Bộ trưởng phân tích.

Thu Hằng - Trần Thường

Đề xuất xây dựng trung tâm nghiên cứu, sản xuất vắc xin quốc gia

Đề xuất xây dựng trung tâm nghiên cứu, sản xuất vắc xin quốc gia

Đại biểu Quốc hội đề xuất cần dành nguồn vốn đầu tư công cho nghiên cứu khoa học đặc biệt là để ứng phó với dịch bệnh như Covid-19.

tin nổi bật

Có những văn bản ban hành gây ách tắc mà 'chúng ta ứng xử nhẹ như lông hồng'

“Có những văn bản ban hành gây ách tắc bao nhiêu mà chúng ta ứng xử 'nhẹ như lông hồng'", Chủ tịch Quốc hội nhận định và cho hay hàng năm, kiểm toán, thanh tra, Bộ Tư pháp chỉ ra nhiều văn bản pháp luật quy định không đúng, trái quy định.

Trao Bằng Tổ quốc ghi công với Liệt sĩ Trần Đình Thi, khép lại hành trình 43 năm

Lễ truy điệu và trao Bằng Tổ quốc ghi công đối với Liệt sĩ Trần Đình Thi được tổ chức trang trọng, khép lại hành trình 43 năm của mẹ Nguyễn Thị Mùi và gia đình bằng một cái kết có hậu.

Chủ tịch Quốc hội: Giám sát 'không nên kéo quân ào ạt' tránh gây áp lực ngành y tế

Chủ tịch Quốc hội lưu ý, khi giám sát các bộ ngành, địa phương về phòng chống dịch Covid-19 "không nên kéo quân ào ạt xuống dưới, vì trong thời gian này rất bận rộn, hệ thống y tế đang áp lực".

Bộ trưởng Trần Hồng Hà giải trình đề xuất thu hồi đất với dự án nhà ở thương mại

Trước băn khoăn của nhiều đại biểu về việc dự thảo Luật Đất đai sửa đổi mở rộng phạm vi Nhà nước thu hồi đất với “dự án khu đô thị, khu nhà ở thương mại”, Bộ trưởng TN-MT Trần Hồng Hà cam kết làm rõ nội dung này.

Đấu giá biển số xe tập trung ở Bộ Công an, nộp ngân sách Trung ương 100%

Theo Thứ trưởng Bộ Công an Nguyễn Văn Long, các điểm đấu giá biển số xe ô tô sẽ tập trung ở Bộ Công an và kinh phí thu về sẽ được nộp ngân sách Trung ương 100%.

Tuyệt đối tránh hợp thức hóa các vi phạm khi sửa Luật Đất đai

Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh: Tuyệt đối tránh hợp thức hóa những vi phạm hiện nay, đồng thời phải đánh giá rất kỹ lưỡng trên tinh thần lợi ích quốc gia, dân tộc, cộng đồng, doanh nghiệp, nhân dân, quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể.

Đề xuất Bộ trưởng Công an được cấp, tước giấy phép hành nghề bác sĩ trong ngành

Dự luật lần này quy định các Bộ trưởng Công an có quyền cấp giấy phép hành nghề với các chức danh: Bác sĩ; y sĩ; điều dưỡng; hộ sinh; kỹ thuật y; dinh dưỡng lâm sàng... trong ngành.

Phó Chủ tịch Quốc hội: Sửa chính sách để giữ cán bộ, có cơ chế bảo vệ bác sĩ

Trước tình trạng nhiều cán bộ ngành y nghỉ việc, Phó Chủ tịch Quốc hội lưu ý sửa chính sách công để giữ cán bộ và rất cần thiết có cơ chế bảo vệ cán bộ y tế.

Thứ trưởng Y tế: Đấu thầu thuốc vướng do tâm lý e dè, ít người việc nhiều

Trong các nguyên nhân dẫn đến tình trạng thiếu thuốc, trang thiết bị y tế, theo Thứ trưởng Trần Văn Thuấn có tâm lý e dè của người đứng đầu; một số đơn vị của Bộ Y tế vừa qua “quá tập trung” vào phòng chống dịch, ít người việc nhiều.

Bộ trưởng Tài chính: Quỹ bình ổn xăng dầu là công cụ rất hữu ích

Bộ trưởng Tài chính cho rằng, Quỹ bình ổn giá xăng dầu rất hữu ích, nếu cứ dựa vào thuế và phí giảm hết thì không còn bộ máy nhà nước nữa...

Đề xuất bổ sung sách giáo khoa vào danh mục hàng hóa Nhà nước định giá

Chính phủ đề nghị bổ sung sách giáo khoa vào danh mục hàng hóa Nhà nước định giá do Bộ Giáo dục và Đào tạo định giá cụ thể.

Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng: 'Không có bộ, ngành nào độc quyền trên môi trường số'

Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng khẳng định: Bộ Thông tin và Truyền thông sẽ không quản lý lấn sân sang các ngành khác trên môi trường số và sẽ không có bộ, ngành nào độc quyền trên môi trường số.

Sửa Luật Giao dịch điện tử để thể chế hóa chủ trương về kinh tế số, chuyển đổi số

Tại phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội sáng 19/9, Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Nguyễn Mạnh Hùng trình bày tờ trình dự thảo Luật Giao dịch điện tử (sửa đổi).

Nghiên cứu trình Quốc hội giảm thêm các loại thuế xăng dầu kỳ họp tới

Chính phủ đang chỉ đạo Bộ Tài chính tiếp tục nghiên cứu các chính sách thuế về thuế bảo vệ môi trường, thuế VAT, thuế tiêu thụ đặc biệt để trình Quốc hội trong kỳ họp tới.

Chỉ một quyết định hành chính tự nhiên mất 1.000 tỉ

Bộ trưởng Tài chính Hồ Đức Phớc cho rằng hiện nay có nhiều lỗ hổng trong quản lý đất đai, nhiều khi chỉ một quyết định hành chính tự nhiên 100 tỉ hay 1.000 tỉ mất đi.