Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu phải giúp người dân hiểu, sử dụng pháp luật bảo vệ mình; tăng cường hỗ trợ người yếu thế, doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Sáng 29/9, Ủy ban Thường vụ Quốc hội tổ chức hội nghị đại biểu Quốc hội chuyên trách lần thứ nhất nhiệm kỳ khóa 16 thảo luận về nhóm dự án thuộc lĩnh vực hành chính, tư pháp.
Góp ý vào dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi), đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Hải Phòng) thống nhất với mục tiêu sửa đổi là nhằm khắc phục tình trạng có quyết định xử phạt nhưng không thi hành được.
Trong dự thảo luật, những biện pháp có phạm vi tác động rất rộng được bổ sung, như: ngừng cung cấp điện, nước, dịch vụ internet, viễn thông; niêm phong địa điểm; tạm hoãn xuất cảnh. Đại biểu Nga cho rằng đây là các biện pháp cần được thiết kế thận trọng bởi hậu quả có thể vượt ra ngoài cá nhân, tổ chức phải chấp hành quyết định.
Theo bà Nga, việc ngừng cung cấp điện, nước tại một địa điểm có thể ảnh hưởng đến người thuê cùng tòa nhà hoặc những người cùng sử dụng hạ tầng nhưng không liên quan đến vi phạm. Việc ngừng dịch vụ viễn thông, internet có thể làm gián đoạn giao dịch, học tập và hoạt động kinh doanh của nhiều chủ thể khác.
Bà cho rằng khi cân nhắc một biện pháp cưỡng chế phải trả lời được cả 2 câu hỏi: Biện pháp đó có giúp thi hành quyết định hay không? Ai sẽ phải gánh chịu tác động?
Bà tán thành việc nghiên cứu, xem xét các biện pháp mới để mang lại hiệu quả cao hơn nhưng cũng đề nghị dự thảo luật quy định chặt chẽ các giới hạn áp dụng. Bên cạnh đó, nữ đại biểu đề nghị xác định rõ loại nghĩa vụ nào có thể dùng từng biện pháp cưỡng chế; điều kiện chứng minh biện pháp ít ảnh hưởng hơn không đạt hiệu quả; phạm vi, thời hạn áp dụng; người có thẩm quyền quyết định; trách nhiệm thông báo; quyền yêu cầu dừng biện pháp và cách khôi phục quyền lợi khi áp dụng sai.
Đặc biệt, bà đề nghị phải có quy định bảo vệ người thứ ba không vi phạm, bởi chính các giới hạn ấy quyết định mức độ tác động của quyền cưỡng chế nhà nước đối với người dân và doanh nghiệp.
Dự thảo luật quy định mức phạt tiền tối đa trong xử phạt vi phạm hành chính là 1,5 tỷ đồng đối với cá nhân, 3 tỷ đồng đối với tổ chức - tăng 1,5 lần so với luật hiện hành.
Đại biểu Mai Thị Phương Hoa (Ninh Bình) cho biết dự thảo Bộ luật Hình sự quy định mức phạt tiền tối đa đến 12 tỷ đồng đối với cá nhân (tăng 1,2 lần), 40 tỷ đồng đối với pháp nhân thương mại (giữ nguyên). Như vậy, mức tối đa của dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính có tỉ lệ tăng cao hơn so với dự thảo Bộ luật Hình sự.
Bà Hoa đánh giá việc tăng mức tiền xử phạt là khá cao so với khả năng tài chính và khả năng chi trả của nhiều cá nhân, doanh nghiệp trong giai đoạn hiện nay. Trong khi đó, dự thảo luật còn quy định một loạt biện pháp cưỡng chế như ngừng cung cấp điện, nước, internet, tạm hoãn xuất cảnh đối với cá nhân, tổ chức chây ì không chấp hành quyết định xử phạt; các biện pháp khắc phục hậu quả như khôi phục tình trạng ban đầu, buộc phá dỡ công trình…
Do đó, đại biểu đề nghị cần cân nhắc, đánh giá kỹ lưỡng về nhiều mặt, để vừa bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật vừa không ảnh hưởng quá nhiều đến đời sống, sản xuất kinh doanh của người dân doanh nghiệp.
Bà Hoa đề xuất trước mắt chỉ tập trung tăng mức phạt đối với vi phạm về sức khỏe cộng đồng, an toàn thực phẩm và môi trường theo đúng tinh thần chỉ đạo của Đảng trong thời gian gần đây.
Đề nghị chưa tăng đồng loạt mức phạt
Đưa ý kiến thảo luận, đại biểu Thạch Phước Bình (Vĩnh Long) cũng đề nghị chưa tăng đồng loạt mức phạt nếu chưa có đánh giá tác động theo lĩnh vực và nhóm chịu tác động. Theo ông, mức phạt cần gắn với tính chất, mức độ vi phạm, hậu quả, lợi ích bất hợp pháp thu được và khả năng khắc phục.
Ông nhìn nhận nên ưu tiên áp dụng thực chất các biện pháp khôi phục tình trạng ban đầu, tháo dỡ công trình sai phạm, khắc phục ô nhiễm, nộp lại khoản lợi bất hợp pháp, đồng thời xác định rõ khi nào cần tước giấy phép hoặc đình chỉ hoạt động.
Năm 2025, cơ quan trình dự án luật đã xác định việc tăng mức phạt tối đa là vấn đề lớn, cần đánh giá toàn diện để trình trong sửa đổi toàn diện lần này.
Vì vậy, ông Bình đề nghị giữ trong luật mức phạt tối đa theo lĩnh vực đã được xác định. Trường hợp phát sinh lĩnh vực mới có thể giao Chính phủ đề xuất mức phạt sau khi được Ủy ban Thường vụ Quốc hội đồng ý, kèm tiêu chí xác định lĩnh vực mới và trách nhiệm báo cáo. Mức trần chế tài tác động trực tiếp đến quyền tài sản và nghĩa vụ của người dân, doanh nghiệp cần được giới hạn rõ trong luật.
Với biện pháp ngừng dịch vụ internet, viễn thông, ông Bình đề nghị xác định đây là biện pháp cuối cùng, giới hạn vào chủ thể, dịch vụ hoặc tài khoản liên quan trực tiếp đến hành vi vi phạm; quy định thời hạn thông báo, rà soát và khôi phục dịch vụ. Ông cho rằng không nên để biện pháp tác động rộng đến người dùng khác hoặc bên thứ ba không có lỗi.
Đại biểu Quốc hội đề nghị nghiên cứu và làm rõ tổ chức cung cấp dịch vụ định danh, xác thực AI phải chịu trách nhiệm liên đới bồi thường thiệt hại nếu lỗi xác thực sai xuất phát từ lỗ hổng kỹ thuật.
Chiều 24/9, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi). Chính phủ đề xuất mức phạt tiền tối đa là 1,5 tỷ đồng với cá nhân và 3 tỷ đồng với tổ chức vi phạm về an toàn thực phẩm.
Chính phủ đề xuất nâng mức phạt tiền tối đa trong xử phạt vi phạm hành chính từ 1 lên 1,5 tỷ đồng với cá nhân, từ 2 lên 3 tỷ đồng với tổ chức.
.svg){kind=icon}
