
Sáng 31/10, Quốc hội tiếp tục thảo luận về tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, ngân sách nhà nước năm 2026 và kế hoạch, dự toán năm 2027.
Đại biểu Lương Thị Hoa (đoàn Thanh Hóa) đề nghị tháo gỡ vướng mắc trong giải quyết chế độ cho người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố nghỉ việc sau sắp xếp. Theo bà, đây là vấn đề được đặt ra tại nhiều địa phương.
Tại Thanh Hóa, số thôn, tổ dân phố sau sắp xếp giảm từ 4.351 xuống còn 1.933, tương đương giảm 55,6%. Việc sắp xếp góp phần tinh gọn đầu mối, đồng thời phát sinh số lượng người hoạt động không chuyên trách phải nghỉ việc hoặc không được tiếp tục bố trí.

Theo nữ đại biểu, khi áp dụng hướng dẫn của Bộ Nội vụ để xác định đối tượng dôi dư, có 3.092 người thuộc diện này. Ngoài ra, 1.833 người nghỉ việc không nằm trong số lượng dôi dư nêu trên do địa phương đồng thời cơ cấu, kiện toàn đội ngũ.
Bộ Nội vụ cho phép địa phương nghiên cứu ban hành chính sách hỗ trợ từ ngân sách địa phương. Tuy nhiên, khả năng hỗ trợ phụ thuộc vào điều kiện ngân sách từng tỉnh, nhất là những địa phương chưa tự cân đối được ngân sách. Điều này, theo bà Hoa, có thể dẫn đến mức hưởng chênh lệch lớn giữa những người cùng tham gia một đợt sắp xếp trên phạm vi cả nước.
Từ thực tế trên, bà đề nghị Chính phủ chỉ đạo hướng dẫn cụ thể đối tượng, điều kiện, tiêu chí đối với trường hợp nghỉ việc do địa phương chủ động cơ cấu, kiện toàn, nâng cao chất lượng đội ngũ. Đây là cơ sở xác định đối tượng thực hiện chế độ đối với người hoạt động không chuyên trách dôi dư do sắp xếp theo khoản 5, Điều 2 Nghị định số 154.
Bà cũng kiến nghị Chính phủ xem xét cơ chế hỗ trợ những địa phương chưa tự cân đối được ngân sách.
“Mục tiêu là bảo đảm đúng đối tượng, đúng pháp luật và công bằng chứ không mở rộng chính sách tinh giản cho tất cả các trường hợp nghỉ việc”, bà nhấn mạnh.
Cùng với giải quyết chính sách sau sắp xếp, bà Hoa đề nghị hoàn thiện chế độ đãi ngộ và điều kiện làm việc đối với viên chức tại trung tâm phục vụ hành chính công cấp xã.
Theo đại biểu, để mô hình chính quyền địa phương hai cấp vận hành thực chất cần bảo đảm chính sách đối với con người và nguồn lực ở cơ sở. Bà đề nghị Quốc hội tăng cường giám sát việc thực hiện chính sách sau sắp xếp; Chính phủ sớm hoàn thiện hướng dẫn, tháo gỡ vướng mắc, tạo động lực để đội ngũ viên chức phục vụ người dân tốt hơn.
Xem xét chế độ cho viên chức tại trung tâm phục vụ hành chính công cấp xã
Đại biểu Hoàng Quốc Khánh (đoàn Lai Châu) cũng đề nghị Chính phủ sớm xem xét chế độ, chính sách đối với viên chức tại trung tâm phục vụ hành chính công cấp xã.
Ông đánh giá sau hơn một năm vận hành chính quyền địa phương hai cấp, bộ máy từng bước ổn định, việc phân cấp, phân quyền được đẩy mạnh và việc giải quyết thủ tục hành chính có nhiều chuyển biến tích cực. Tuy nhiên, thực tiễn vẫn đặt ra những vấn đề cần tiếp tục được hoàn thiện.

Cụ thể, dù Cổng dịch vụ công quốc gia vận hành thông suốt nhưng tại cơ sở vẫn phải sử dụng nhiều tài khoản, nhiều phần mềm chuyên ngành của các bộ, ngành. Việc kết nối, chia sẻ dữ liệu chưa đồng bộ gây khó khăn trong việc theo dõi, giải quyết hồ sơ.
Ông Khánh đề nghị Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành khẩn trương rà soát, kết nối phần mềm chuyên ngành với hệ thống giải quyết thủ tục hành chính; thống nhất quản lý tài khoản, chia sẻ và tái sử dụng dữ liệu.
Về nhân lực cấp xã, đại biểu Nguyễn Đặng Ân (đoàn Lạng Sơn) chỉ ra tình trạng thiếu công chức có chuyên môn phù hợp ở một số lĩnh vực trực tiếp giải quyết công việc của người dân như đất đai, môi trường, giao thông, xây dựng, giáo dục, văn hóa, xã hội.

Ông đề nghị Chính phủ tiếp tục rà soát, hoàn thiện quy định về phân cấp, thẩm quyền, tổ chức bộ máy, biên chế và chính sách đối với cán bộ, công chức, viên chức cấp xã; sớm hướng dẫn cụ thể khung số lượng cơ quan chuyên môn, số lượng phòng theo phân loại đơn vị hành chính.
Đồng thời, ông cho rằng cần bảo đảm thống nhất giữa nhiệm vụ được phân cấp với cơ chế tổ chức thực hiện, tránh giao nhiệm vụ nhưng chưa bảo đảm nguồn lực. Trước mắt, các ngành và địa phương cần phối hợp bù đắp thiếu hụt nhân sự, kinh nghiệm thực tiễn; đào tạo có địa chỉ và sàng lọc cán bộ không đáp ứng yêu cầu.
Ở góc độ tổ chức thực hiện, đại biểu Lương Thị Hoa lưu ý điểm nghẽn không chỉ nằm ở quy định pháp luật. Bà nhận định có chính sách nhưng triển khai chậm; có phân cấp nhưng thiếu người, kinh phí và dữ liệu; có dự án nhưng vướng thủ tục kéo dài. Do đó, từng nhiệm vụ trọng tâm của năm 2027 phải xác định rõ cơ quan chủ trì, người chịu trách nhiệm, thời hạn giải quyết, nguồn lực bảo đảm và kết quả đầu ra có thể đo lường.
Bà cũng đề nghị việc phân cấp, phân quyền cần gắn với biên chế phù hợp, kinh phí, hạ tầng số và cơ chế kiểm tra, giám sát, nhất là ở cấp xã. Thước đo là thời gian, chi phí thực tế được cắt giảm, tiến độ dự án, chất lượng giải quyết công việc và sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp.


