Sáng nay, trình Quốc hội về việc điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết việc điều chỉnh là cần thiết do nhiều yếu tố mới phát sinh.

Theo tờ trình của Chính phủ, sau khi sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh, điều chỉnh mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức 2 con số và thực hiện Tuyên bố chung Việt Nam - Trung Quốc tháng 4/2026 với nhiều nội dung mới về thúc đẩy vận tải liên vận quốc tế bằng đường sắt, dự án cần được rà soát, điều chỉnh để đáp ứng yêu cầu phát triển. Bên cạnh đó, một số dự án quy mô lớn nằm trong khu vực tuyến đường sắt đi qua đã được bổ sung vào quy hoạch và triển khai, tác động đến phương án đầu tư. 

Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết Chính phủ đề xuất bổ sung đoạn tuyến Yên Viên - Gia Lâm dài khoảng 8,4km, đồng thời bổ sung 2 nhánh kết nối từ 2 tuyến đường sắt hiện hữu vào các ga của tuyến Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng. Sau điều chỉnh, sơ bộ tổng mức đầu tư dự án là 289.000 tỷ đồng, tăng hơn 86.000 tỷ so với sơ bộ tổng mức đầu tư được Quốc hội phê duyệt.

Về phạm vi, dự án có điểm đầu tại vị trí nối ray qua biên giới thuộc tỉnh Lào Cai, điểm cuối tại ga Nam Hải Phòng. Tuyến chính dài khoảng 362,9km, các tuyến nhánh dài khoảng 62,9km, đi qua 6 tỉnh, thành phố gồm: Lào Cai, Phú Thọ, Hà Nội, Bắc Ninh, Hưng Yên và Hải Phòng.

Theo phương án mới, dự án đầu tư đường đơn từ ga Lào Cai đến ga Bắc Hồng; đường đôi từ ga Bắc Hồng đến ga Nam Hải Phòng và đoạn Yên Viên - Gia Lâm; sử dụng khổ đường 1.435mm, khai thác chung hành khách và hàng. Tốc độ thiết kế tối đa đạt 160km/h.

trần hồng minh.jpg
Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh trình bày tờ trình sáng nay. Ảnh: QH

Tuyến chính đoạn từ ga Lào Cai đến ga Nam Hải Phòng có tốc độ thiết kế 120km/h đối với đoạn qua khu vực đầu mối thành phố Hà Nội, tốc độ thiết kế 80km/h đối với các đoạn tuyến còn lại. Công nghệ áp dụng là công nghệ đường sắt chạy trên ray, điện khí hóa cho tuyến chính và đoạn nhánh nối Yên Viên - Gia Lâm. Các tuyến nhánh kết nối cảng biển sử dụng đầu máy diesel và sẽ chuyển đổi đầu máy sử dụng năng lượng sạch trong tương lai.

Sơ bộ tổng nhu cầu sử dụng đất khoảng 2.075,4ha.

Đặc biệt, Chính phủ đề nghị điều chỉnh tiến độ thực hiện: lập báo cáo nghiên cứu khả thi từ năm 2025, phấn đấu hoàn thành dự án vào năm 2030.

Đoạn tuyến nhánh kết nối ga Nam Hải Phòng với ga Nam Đồ Sơn trong dự án triển khai đồng bộ cùng tiến độ khu bến Nam Đồ Sơn. UBND TP Hải Phòng chịu trách nhiệm huy động nguồn lực, bảo đảm hiệu quả đầu tư. Bộ Xây dựng tổ chức triển khai tuyến nhánh này, bảo đảm tiến độ, tránh thất thoát, lãng phí.

Cơ quan thẩm tra đề nghị làm rõ cơ sở tăng hơn 86.000 tỷ đồng

Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cơ bản thống nhất sự cần thiết điều chỉnh chủ trương dự án. Song, ông lưu ý cần tiếp tục rà soát, hoàn thiện số liệu khảo sát, phương án kỹ thuật, công nghệ, tổng mức đầu tư, nguồn vốn, nhu cầu sử dụng đất nhằm bảo đảm tính khả thi, hạn chế tối đa việc phải tiếp tục điều chỉnh trong quá trình triển khai.

quốc hôi 2.jpg
Quốc hội nghe trình bày các tờ trình, báo cáo về các dự án nghị quyết của Quốc hội. Ảnh: QH

Ủy ban cho rằng việc đầu tư hoàn thiện đường đôi ngay trong giai đoạn 2026-2030 làm tăng đáng kể tổng mức đầu tư và nhu cầu bố trí vốn đầu tư công của dự án, trong khi nhu cầu nguồn lực cho các dự án quan trọng quốc gia khác trong cùng giai đoạn là rất lớn. Do đó, Ủy ban đề nghị tiếp tục rà soát, đánh giá tác động đến khả năng cân đối nguồn lực đầu tư công, làm cơ sở để Quốc hội xem xét, lựa chọn phương án đầu tư, bảo đảm sử dụng hiệu quả nguồn lực của Nhà nước.

Đối với tổng mức đầu tư dự kiến tăng rất lớn so với chủ trương đã được Quốc hội quyết định, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục rà soát, đối chiếu suất đầu tư, cơ cấu chi phí và tổng mức đầu tư với các dự án đường sắt tương đồng trong khu vực và trên thế giới để làm rõ cơ sở tính toán, đồng thời xây dựng phương án huy động vốn phù hợp.