Bộ trưởng Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh cho biết, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản tạo lập cơ chế pháp lý về mô hình cơ quan xuất bản, truyền thông chủ lực quốc gia.
Sáng nay, Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh thừa ủy quyền của Thủ tướng trình bày tờ trình về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc.
Bộ trưởng Xây dựng cho biết, sau hơn 5 năm tổ chức triển khai thực hiện, Luật Kiến trúc năm 2019 đã từng bước khẳng định vai trò là công cụ pháp lý quan trọng trong quản lý và phát triển kiến trúc Việt Nam. Nền kiến trúc Việt Nam và đội ngũ kiến trúc sư đã có những bước phát triển quan trọng, có đóng góp xứng đáng vào công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, nghệ thuật…
Bên cạnh kết quả đạt được, thực tiễn triển khai cũng cho thấy một số nội dung còn tồn tại. Một số quy định của Luật còn chưa có quy định đối với các vấn đề mới như kiến trúc không gian ngầm, kiến trúc xanh, kiến trúc thích ứng biến đổi khí hậu, kiến trúc thông minh, chuyển đổi số trong kiến trúc…
Việc sửa đổi, bổ sung Luật Kiến trúc lần này phải được đặt trong tổng thể các chủ trương lớn tại nghị quyết, chỉ đạo của Đảng, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ trong công tác xây dựng pháp luật; thực hiện các yêu cầu về phân định thẩm quyền phù hợp chính quyền địa phương 2 cấp, phân cấp, phân quyền đối với lĩnh vực kiến trúc đúng tinh thần “địa phương quyết định, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”.
Việc sửa luật cũng nhằm thực hiện các yêu cầu về tiếp tục phân quyền, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh; tiếp tục xử lý các tồn tại, hạn chế trong quy định pháp luật, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thực hiện.
Giảm 5 công việc thiết kế kiến trúc cần cấp chứng chỉ hành nghề
Một trong những điểm đáng chú ý là dự thảo luật bỏ quy định việc UBND cấp tỉnh phải trình HĐND cùng cấp thông qua Quy chế quản lý kiến trúc trước khi ban hành; bỏ quy định việc UBND cấp tỉnh phải có ý kiến thống nhất của Bộ Xây dựng đối với quy chế quản lý kiến trúc của đô thị loại đặc biệt, đô thị loại I là thành phố trực thuộc trung ương.
Dự luật lần này cũng bỏ quy định về sát hạch hành nghề kiến trúc, thủ tục công nhận tổ chức xã hội - nghề nghiệp đủ điều kiện sát hạch cấp chứng chỉ hành nghề kiến trúc; bỏ quy định thành lập Hội đồng xét cấp chứng chỉ hành nghề kiến trúc.
Cùng với đó, dự luật quy định quản lý cá nhân hành nghề kiến trúc đối với các công việc không phải cấp chứng chỉ bằng tiêu chuẩn là được đào tạo về chuyên ngành kiến trúc, xây dựng, phù hợp với công việc đảm nhận.
Ngoài ra, dự luật cũng giảm số lượng công việc thiết kế kiến trúc cần cấp chứng chỉ hành nghề (còn 2/07), chỉ cấp đối với trường hợp hoạt động chuyên môn có yêu cầu về an toàn của công trình thiết kế, ảnh hưởng lớn đến không gian, kiến trúc cảnh quan công cộng, hình ảnh đô thị, các quy định bảo đảm thống nhất với Luật Xây dựng.
Dự thảo cũng quy định hoàn thiện các quy định bảo đảm đơn giản hóa trình tự, thủ tục hành chính nội bộ (lập danh mục công trình kiến trúc có giá trị, lập quy chế quản lý kiến trúc, thi tuyển kiến trúc, hành nghề kiến trúc…).
Dự luật lần này bãi bỏ 4 Điều, gồm: Điều 26 về Sát hạch cấp chứng chỉ hành nghề kiến trúc (để bỏ thủ tục sát hạch), Điều 28 về Điều kiện cấp, gia hạn chứng chỉ hành nghề kiến trúc (để bỏ điều kiện); Điều 29 về cấp, gia hạn chứng chỉ hành nghề kiến trúc (để đơn giản hóa thủ tục hành chính) và Điều 39 về Sửa đổi, bổ sung một số điều của các luật có liên quan đến hoạt động kiến trúc…
Xác thực chéo dữ liệu để tránh “khoảng trống quản lý”
Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải cho biết, cơ quan thẩm tra cơ bản tán thành với sự cần thiết sửa đổi luật. Đa số các quy định trong dự thảo luật có tính khả thi, phù hợp với định hướng đổi mới công tác lập pháp.
Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra lưu ý cần cân nhắc một số nội dung. Cụ thể như việc phân cấp cho UBND cấp xã ban hành Quy chế quản lý kiến trúc ngay thời điểm hiện nay sẽ đối diện với thách thức lớn về nhân lực và nguồn lực tài chính.
Do vậy, Ủy ban đề nghị cần xem xét nghiên cứu, chỉnh lý theo hướng cấp xã tổ chức lập, cơ quan chuyên môn cấp trên có ý kiến thẩm định, UBND cấp tỉnh phải ban hành “Khung quy chế mẫu” để áp dụng thống nhất.
Việc bãi bỏ thi sát hạch chứng chỉ và thực hiện cơ chế “hậu kiểm” cần có hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia được liên thông đồng bộ. Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra cho rằng hồ sơ dự thảo luật hiện chưa có nội dung này và cũng chưa nêu lộ trình chuyển tiếp.
Do vậy, bà Hải đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo báo cáo rõ tiến độ và cơ chế xác thực chéo dữ liệu để tránh “khoảng trống quản lý” khi luật có hiệu lực từ 1/3/2027.
Về quản lý hành nghề kiến trúc và ứng dụng chuyển đổi số và ứng dụng mô hình thông tin công trình (BIM) trong thiết kế, Ủy ban Khoa học Công nghệ và Môi trường cơ bản nhất trí với việc thu hẹp phạm vi các chức danh bắt buộc có chứng chỉ hành nghề nhằm cắt giảm thủ tục hành chính.
Về cơ sở dữ liệu quản lý, đề nghị nghiên cứu bãi bỏ quy định thời hạn 10 năm của chứng chỉ hành nghề, thay vào đó quản lý hiệu lực tự động dựa trên kết quả cập nhật Điểm phát triển nghề nghiệp liên tục (CPD). Đối với các chức danh được miễn chứng chỉ, đề nghị áp dụng cơ chế “tự công bố - tự chịu trách nhiệm” kèm theo chế tài hậu kiểm nghiêm ngặt.
Về việc bắt buộc ứng dụng BIM, cơ quan thẩm tra đề nghị nghiên cứu không áp dụng đồng loạt mà cần có lộ trình, chỉ bắt buộc đối với công trình cấp I, cấp đặc biệt, dự án vốn đầu tư công nhằm tránh gây lãng phí và gánh nặng chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.
.svg){kind=icon}
