Bộ Tư pháp vừa công bố hồ sơ thẩm định dự thảo nghị định của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Tiết kiệm, chống lãng phí. Dự thảo do Bộ Tài chính xây dựng. Trước đó, Quốc hội khóa 15 đã thông qua Luật Tiết kiệm, chống lãng phí, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026.

Dự thảo nghị định quy định các hành vi gây lãng phí, ngoài các hành vi đã được quy định trong Luật Tiết kiệm, chống lãng phí.

Trong đó có nhóm hành vi gây lãng phí trong tổ chức bộ máy và quản lý, sử dụng lao động trong khu vực nhà nước.

Trong nhóm hành vi này có: Bố trí số lượng cấp phó của người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị, cấp phó của người đứng đầu phòng thuộc cơ quan, tổ chức, đơn vị vượt mức quy định; tuyển dụng công chức, tiếp nhận vào làm công chức không đúng thẩm quyền, không căn cứ vào tỷ lệ công chức cần bố trí theo vị trí việc làm, chỉ tiêu biên chế và yêu cầu của vị trí việc làm cần tuyển, gây lãng phí.

Ngoài ra nhóm hành vi còn có: Điều động, luân chuyển, biệt phái công chức không căn cứ vào năng lực của công chức, nhu cầu của cơ quan, tổ chức, đơn vị, gây lãng phí; bổ nhiệm công chức lãnh đạo quản lý, viên chức quản lý không phù hợp với tiêu chuẩn, điều kiện bổ nhiệm theo quy định của pháp luật.

Tuyển dụng viên chức không đúng thẩm quyền, không căn cứ vào nhu cầu thực tế, vị trí việc làm, quỹ tiền lương và nguồn thu hợp pháp khác của đơn vị sự nghiệp công lập, gây lãng phí; giao biên chế không phù hợp với quy định pháp luật về căn cứ xác định biên chế công chức, gây lãng phí... cũng là những hành vi được nêu trong dự thảo.

Với nhóm hành vi gây lãng phí trong quản lý, sử dụng tài chính công, dự thảo nghị định nêu: Ấn định thuế không dựa trên các nguyên tắc quản lý thuế, căn cứ tính thuế, phương pháp tính thuế; xác định không đúng căn cứ tính thu thuế, áp dụng không đúng quy định về ưu đãi thuế trong quá trình thanh tra, kiểm tra, gây lãng phí; thực hiện miễn, giảm thuế, hoàn thuế, xóa tiền thuế nợ không đúng đối tượng, không đủ điều kiện theo quy định, gây lãng phí...

Theo tờ trình của Bộ Tài chính, việc bổ sung hành vi gây lãng phí nhằm quy định đầy đủ, bao quát các hành vi gây lãng phí trong các lĩnh vực tiết kiệm, chống lãng phí thuộc phạm vi điều chỉnh của luật và đảm bảo không bỏ sót hành vi gây lãng phí phát sinh trong thực tiễn, đặc biệt trong lĩnh vực đầu tư xây dựng, quản lý, sử dụng tài sản công và vốn đầu tư công.

Đồng thời, việc bổ sung hành vi để phản ánh đúng bản chất hành vi gây lãng phí phải gắn với hậu quả, thiệt hại cụ thể. Điều 3 dự thảo nghị định đã quy định về nguyên tắc xác định hành vi gây lãng phí theo hướng: Việc xác định hành vi gây lãng phí phải được thể hiện trong kết luận của cơ quan nhà nước có thẩm quyền thông qua công tác thanh tra, kiểm tra, kiểm toán, điều tra, giải quyết tố cáo trên cơ sở phân tích, đánh giá đầy đủ nguyên nhân khách quan và chủ quan của hành vi, gắn với hậu quả lãng phí.

Trong đó, hậu quả của hành vi gây lãng phí được quy định trên cơ sở thiệt hại về tiền, tài sản, cơ hội đối với nhà nước và mức độ hiệu quả trong quản lý, sử dụng nguồn lực, theo đó thể hiện đầy đủ nội hàm lãng phí trong Luật Tiết kiệm, chống lãng phí và đảm bảo có cơ sở xử lý các trường hợp phát sinh lãng phí trên thực tế.