Được thành lập ngày 26/11/1975, Trường Dự bị Đại học Dân tộc Trung ương, phường Việt Trì, tỉnh Phú Thọ là trường dự bị đại học dân tộc đầu tiên của cả nước. Năm 2022, Thủ tướng Chính phủ quyết định chuyển giao trường từ Bộ Giáo dục và Đào tạo về trực thuộc Ủy ban Dân tộc, nay là Bộ Dân tộc và Tôn giáo.

Trải qua hơn 50 năm xây dựng và phát triển, nhà trường trở thành nơi bồi dưỡng kiến thức, chắp cánh ước mơ đại học cho nhiều thế hệ học sinh dân tộc thiểu số. Từ mái trường này, nhiều học sinh đã trưởng thành, trở thành bác sĩ, kỹ sư, giáo viên, cán bộ, đóng góp vào sự phát triển của quê hương, đất nước.

W-825292770_985234541308797_8231482358829848333_n.jpeg
Một góc trường Trường Dự bị Đại học Dân tộc Trung ương đang được đầu tư hơn 200 tỷ đồng cải tạo và nâng cấp.

Đêm trắng bên giường bệnh của học trò

Sau 17 năm gắn bó với Trường Dự bị Đại học Dân tộc Trung ương, cô giáo Lê Thị Thu Hà (39 tuổi), bộ môn Hoá Học vẫn nhớ như in một đêm thức trắng bên ngoài phòng cấp cứu tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ.

W-Anh thi nghiem 1920x1080.jpg
Cô giáo Lê Thị Thu Hà hướng dẫn học sinh trong giờ thực hành môn Hoá học. Ảnh: NVCC

Một ngày vào năm 2022, cô Hà nhận được tin Vừ Thị Nu - học sinh người Mông lớp K48B2 do mình chủ nhiệm, phải nhập viện vì viêm ruột thừa cấp.

Biết gia đình nữ sinh ở vùng cao xa xôi, bố mẹ không thành thạo tiếng phổ thông và chưa thể có mặt, cô vội đến bệnh viện. Nhìn học trò nhỏ bé, hoảng sợ, bật khóc giữa hành lang, cô không khỏi xót xa.

Theo lời kể của cô Hà, trong tình huống cấp bách, cô đã ký giấy cam kết phẫu thuật thay bố mẹ học sinh. Nắm chặt bàn tay học trò, cô động viên: "Đừng sợ, có cô ở đây rồi".

Suốt nhiều giờ chờ đợi ngoài phòng phẫu thuật, cô thấp thỏm không yên. Chỉ khi bác sĩ thông báo ca mổ thành công, nữ giáo viên mới thở phào nhẹ nhõm. Những ngày sau đó, cô tự tay nấu cháo, phân công học sinh trong lớp mang đến bệnh viện, đồng thời dìu Nu tập đi sau phẫu thuật.

Ngày xuất viện, nữ sinh nắm chặt tay cô, nghẹn ngào nói: "Em cảm ơn cô nhiều! Cô giống như mẹ của em vậy".

"Đến bây giờ, tôi vẫn không thể quên khoảnh khắc ấy. Chính những câu chuyện như vậy khiến tôi luôn coi mái trường là nhà, nơi tình thầy trò vượt lên trách nhiệm thông thường để trở thành tình thân", cô Hà chia sẻ.

Nhớ lại những ngày đầu đứng lớp, cô Hà cho biết bản thân từng không khỏi bỡ ngỡ. Khác với hình dung khi còn học sư phạm về những lớp học sôi nổi, học sinh hào hứng phát biểu, lớp dự bị đại học khi ấy khá trầm lắng.

Mỗi lần giáo viên đặt câu hỏi, nhiều học sinh chỉ nhìn nhau, ngại ngùng không dám trả lời. Một số em vừa trải qua kỳ thi THPT với kết quả chưa như mong muốn, mang tâm lý tự ti, mặc cảm vì lỡ hẹn với cánh cửa đại học.

W-co giao ha
.jpg
Cô giáo Lê Thị Thu Hà được Bộ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo trao tặng bằng khen vào năm 2026. Ảnh: NVCC

Chính điều đó khiến cô nhận ra, muốn truyền đạt kiến thức hiệu quả, trước hết người thầy phải biết lắng nghe, thấu hiểu và khơi dậy niềm tin ở học trò.

"Điều tôi muốn gửi gắm đến học sinh là hãy nỗ lực, quyết tâm và trưởng thành. Đừng mặc cảm vì xuất phát điểm khó khăn, hãy tự tin làm chủ tri thức, công nghệ và luôn nhớ về cội nguồn", cô Hà bày tỏ.

Cô giáo trao kiến thức, bồi đắp bản lĩnh cho học trò

Cũng gắn bó nhiều năm với Trường Dự bị Đại học Dân tộc Trung ương, cô Trần Thị Kim Thu (47 tuổi), trưởng bộ môn Lịch sử, người đã có 19 năm kinh nghiệm giảng dạy ở môi trường THPT và dự bị đại học.

Theo cô Thu, học sinh dân tộc thiểu số có nhiều phẩm chất đáng quý như chân thành, giàu tình cảm, nghị lực vượt khó và sự gắn bó với quê hương. Tuy nhiên, một số em còn rụt rè, thiếu tự tin khi thể hiện quan điểm trước tập thể.

Thay vì áp dụng một khuôn mẫu chung, cô lựa chọn phương pháp giảng dạy tôn trọng sự khác biệt, khuyến khích học sinh thảo luận, tranh luận và bày tỏ chính kiến.

Trong giờ Lịch sử, cô thường kết hợp bản đồ, hình ảnh, tư liệu, đồng thời liên hệ các sự kiện với văn hóa, truyền thống quê hương của học sinh.

W-co giao thu.jpg
Cô giáo Trần Thị Kim Thu - Chủ nhiệm bộ môn lịch sử, người đã có 19 năm gắn bó với ngôi trường học sinh vùng cao. Ảnh: NVCC

Cách làm này giúp các em hiểu rằng mỗi dân tộc đều có những đóng góp đáng tự hào trong lịch sử đất nước, từ đó thêm trân trọng bản sắc và tự tin hòa nhập.

"Giáo dục không phải là làm cho mọi học sinh trở nên giống nhau, mà là tạo điều kiện để mỗi học sinh phát huy tốt nhất những giá trị và năng lực của chính mình", cô Thu chia sẻ.

Theo nữ giáo viên, thử thách lớn nhất của trường dự bị đại học là chỉ có một năm để giúp học sinh củng cố kiến thức và chuẩn bị bước vào môi trường học tập mới.

Có học sinh từng né tránh giao tiếp đã dần chủ động trao đổi với thầy cô; có em từ chỗ thiếu ý thức học tập đã biết tự giác hoàn thành nhiệm vụ, xác định được mục tiêu tương lai.

"Điều khiến bản thân cảm thấy hạnh phúc nhất là được gặp lại những học trò cũ đã trưởng thành, có công việc ổn định, nhiều em trở về quê hương đóng góp cho cộng đồng", cô Trần Thị Kim Thu chia sẻ.

"Những giáo viên như cô Hà, cô Thu luôn tận tâm, trách nhiệm, không ngừng đổi mới phương pháp giảng dạy và gần gũi với học sinh. Sự đồng hành của các cô góp phần giúp học sinh dân tộc thiểu số củng cố kiến thức, rèn luyện kỹ năng, tự tin bước vào đại học và trưởng thành", ông Nguyễn Tuấn Anh - Hiệu trưởng nhà trường nhận xét.

Theo ông Tuấn Anh, với những giáo viên nơi đây, một năm đồng hành cùng học sinh tuy ngắn ngủi nhưng có thể trở thành bước ngoặt quan trọng trong cuộc đời các em.

"Thành quả lớn nhất không chỉ là những tấm giấy báo trúng tuyển đại học, mà còn là sự trưởng thành, bản lĩnh và khát vọng vươn lên của những người trẻ bước ra từ bản làng sau đó đóng góp xây dựng quê hương, đất nước', ông Tuấn Anh nói.