Theo Đề án Cơ cấu lại tổng thể hệ thống quỹ tín dụng nhân dân và Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2045 được Ngân hàng Nhà nước ban hành kèm theo Quyết định số 1266/QĐ-NHNN, hệ thống quỹ này sẽ được tổ chức, sắp xếp lại theo địa bàn cấp xã.

Theo đề án, tại các đơn vị hành chính cấp xã đang có từ hai quỹ tín dụng nhân dân hoạt động trở lên sẽ được tổ chức, sắp xếp lại để chỉ còn tối đa một quỹ. 

Quy định này nhằm tránh tình trạng chồng lấn địa bàn hoạt động của quỹ tín dụng nhân dân thông qua các hình thức như sáp nhập, hợp nhất, giải thể hoặc chấm dứt hoạt động, kể cả trường hợp bắt buộc. 

 
Theo lộ trình được xây dựng, đến năm 2030 phấn đấu hoàn thành xử lý địa bàn đối với 50% số quỹ tín dụng nhân dân chịu tác động bởi việc sắp xếp đơn vị hành chính. Toàn bộ việc xử lý địa bàn được định hướng hoàn thành trước năm 2035 hoặc sớm hơn nếu điều kiện cho phép.

Trong thời gian thực hiện việc sắp xếp lại hệ thống, đề án tiếp tục xác định chủ trương tạm dừng cấp phép thành lập mới quỹ. 

Đồng thời, việc tổ chức lại hệ thống quỹ tín dụng nhân dân được thực hiện đồng bộ với phương án tổ chức lại mạng lưới của Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam.

Đáng chú ý, đề án cũng đặt mục tiêu hoàn thành thực hiện thí điểm phá sản đối với các quỹ tín dụng nhân dân được kiểm soát đặc biệt nhưng không có khả năng phục hồi.

Đến năm 2030, quỹ tín dụng nhân dân hoạt động trên địa bàn một đơn vị hành chính cấp xã phải có vốn điều lệ tối thiểu 5 tỷ đồng; quỹ hoạt động liên xã phải có vốn điều lệ tối thiểu 10 tỷ đồng.

Việc tăng vốn được thực hiện thông qua tự tích lũy, tăng vốn từ các quỹ dự trữ, tăng vốn góp của thành viên hiện hữu, mở rộng thành viên và tiếp nhận phần vốn góp từ Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam theo quy định của pháp luật.

Đối với Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam, đề án định hướng phát triển đơn vị này trở thành “ngân hàng của tất cả các quỹ tín dụng nhân dân”, thực hiện vai trò đầu mối liên kết hệ thống. Theo đề án, ngân hàng này có trách nhiệm hỗ trợ quỹ tín dụng nhân dân về tài chính, nhân sự, kỹ thuật, điều hòa vốn, thanh khoản, kiểm tra, kiểm toán, chuyển đổi số và bảo đảm an toàn hệ thống.

Quỹ tín dụng nhân dân là một cấu phần quan trọng của hệ thống các tổ chức tín dụng, bên cạnh các ngân hàng, tổ chức tín dụng phi ngân hàng (công ty tài chính, công ty cho thuê tài chính), tổ chức tài chính vi mô, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, văn phòng đại diện ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam.

Đến quý I/2025, cả nước có 1.177 quỹ tín dụng nhân dân đang hoạt động, được quản lý bởi Ngân hàng Nhà nước chi nhánh 15 khu vực.