Thông tin được ông Nguyễn Văn Thuật, Phó Vụ trưởng Vụ Kinh tế số và Xã hội số chia sẻ tại cuộc họp báo thường kỳ tháng 7/2026 của Bộ Khoa học và Công nghệ ngày 31/7. Theo đó, khoảng 6.000 chuyến bay thử nghiệm phương tiện bay không người lái (UAV) sẽ được triển khai trên địa bàn tỉnh Điện Biên.
Đây là bước đi cụ thể hóa Đề án thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) phát triển kinh tế không gian tầm thấp của Điện Biên. Điện Biên là địa phương đầu tiên trên cả nước phê duyệt cơ chế sandbox theo quy định của Luật Công nghiệp công nghệ số, Luật Khoa học công nghệ và Đổi mới sáng tạo cùng Nghị định 33/2025/NĐ-CP của Chính phủ.
Chia sẻ về tầm quan trọng của chương trình, đại diện Vụ Kinh tế số và Xã hội số nhấn mạnh: "Điều quan trọng không chỉ là một địa phương phê duyệt một đề án thử nghiệm, mà còn là việc Việt Nam đã bắt đầu đưa cơ chế sandbox vào thực tiễn để thử nghiệm một lĩnh vực kinh tế rất mới. Nếu thử nghiệm thành công, đây không chỉ là thành công của riêng Điện Biên, mà sẽ là một mô hình tham chiếu để hoàn thiện chính sách quốc gia và tạo nền tảng cho phát triển kinh tế không gian tầm thấp tại Việt Nam trong những năm tới".
Giải thích lý do lựa chọn Điện Biên là địa phương đầu tiên triển khai thay vì các đô thị lớn, ông Nguyễn Văn Thuật cho biết quyết định này không phải là ngẫu nhiên. Điện Biên là tỉnh miền núi có địa hình chia cắt phức tạp, chi phí logistics cao, nhiều vùng sâu vùng xa gặp khó khăn trong việc tiếp cận dịch vụ y tế và vận chuyển hàng hóa thiết yếu.
Bên cạnh đó, địa phương có đường biên giới giáp Lào và Trung Quốc, diện tích rừng lớn, thường xuyên phát sinh nhu cầu về giám sát tài nguyên, phòng cháy chữa cháy rừng, cứu hộ cứu nạn và ứng phó thiên tai. Đây chính là những bài toán thực tiễn mà công nghệ bay tầm thấp có thể tạo ra “sự khác biệt rõ rệt so với phương thức quản lý truyền thống”.
Chương trình thử nghiệm với quy mô 6.000 chuyến bay kéo dài đến hết tháng 5/2027, sẽ tập trung giải quyết các nhiệm vụ thực tế qua 3 nhóm ứng dụng trọng điểm: nông nghiệp thông minh, logistics tầm thấp, dịch vụ công và quản lý tài nguyên.
Cụ thể, nông nghiệp thông minh bao gồm hoạt động gieo hạt, phun thuốc bảo vệ thực vật, giám sát mùa màng, vận chuyển vật tư và hỗ trợ thu hoạch tại các vùng chè, cà phê, mắc ca và lúa. Logistics tầm thấp gồm vận chuyển y tế khẩn cấp (thuốc, vật tư, mẫu bệnh phẩm) và hàng hóa thiết yếu đến các vùng sâu, vùng xa. Cuối cùng, dịch vụ công và quản lý tài nguyên liên quan đến lập bản đồ số, khảo sát địa hình, quản lý rừng, giám sát tài nguyên và cảnh báo sớm thiên tai.
Đề án đặt mục tiêu duy trì tỷ lệ bay an toàn trên 99%, với 100% hoạt động bay được lập kế hoạch, giám sát và lưu vết trên kiến trúc dữ liệu thống nhất. Chương trình phấn đấu kiểm chứng 3-5 mô hình ứng dụng điển hình, giúp cắt giảm 20-30% thời gian hoặc chi phí so với các phương thức truyền thống.
Đặc biệt, để hỗ trợ các doanh nghiệp công nghệ trong nước, sandbox Điện Biên cho phép áp dụng cơ chế miễn trừ có kiểm soát. Doanh nghiệp công nghệ có thể được miễn trừ hoặc áp dụng linh hoạt 2 điều kiện bay tối thiểu, đồng thời cắt giảm khoảng 60 yêu cầu về thử nghiệm, đánh giá, các yêu cầu về tần số, tính tương thích và chống can nhiễu điện tử, cùng một số yêu cầu khác về đánh giá chất lượng và chứng minh lịch sử phù hợp.
Toàn bộ quá trình thử nghiệm chịu sự giám sát nghiêm ngặt của Bộ Quốc phòng và các cơ quan chức năng nhằm bảo đảm tuyệt đối về an ninh, quốc phòng và an toàn bay.
Khẳng định kinh tế không gian tầm thấp là một lĩnh vực rất mới, đại diện Vụ Kinh tế số và Xã hội số chỉ ra: "Nếu chậm, chúng ta sẽ trở thành thị trường tiêu thụ công nghệ; còn nếu đi đúng hướng ngay từ bây giờ, chúng ta sẽ có cơ hội hình thành một ngành kinh tế mới do chính doanh nghiệp Việt Nam làm chủ. Bộ Khoa học và Công nghệ xác định phát triển kinh tế không gian tầm thấp không chỉ là câu chuyện về UAV hay công nghệ bay, mà đó là câu chuyện về đổi mới thể chế, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển doanh nghiệp công nghệ Việt Nam và kiến tạo động lực phát triển mới cho nền kinh tế”.
Thông tin thêm về cách thức hỗ trợ địa phương, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Bùi Hoàng Phương cho biết, Bộ đã thay đổi cơ bản chuyển sang phương thức đồng hành trực tiếp. Thay vì chỉ hướng dẫn chung chung theo điều khoản văn bản quy phạm pháp luật, Bộ đã cử các đơn vị liên quan, ở đây là Vụ Kinh tế số và Xã hội số, phối hợp cùng Sở Khoa học và Công nghệ Điện Biên theo hướng "cầm tay chỉ việc" để cùng xây dựng đề án.
"Bộ Khoa học và Công nghệ đã rất cố gắng thay đổi về cách tiếp cận để hỗ trợ địa phương. Sau khi tỉnh Điện Biên triển khai, hiện nay đã có gần 10 địa phương trên cả nước mong muốn áp dụng mô hình này", Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương chia sẻ tại cuộc họp báo.
Theo ông Nguyễn Văn Thuật, Bộ Khoa học và Công nghệ giữ vai trò kiến tạo, xây dựng khung pháp lý và kết nối hệ sinh thái; UBND tỉnh Điện Biên trực tiếp tổ chức triển khai; các doanh nghiệp chịu trách nhiệm phát triển công nghệ và vận hành thực tế. Dữ liệu thu thập từ quá trình này sẽ làm căn cứ để cơ quan quản lý ban hành các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và hoàn thiện chính sách phát triển kinh tế không gian tầm thấp trên phạm vi toàn quốc.
Ông nhấn mạnh mục tiêu cuối cùng “không phải là tạo ra nhiều chuyến bay hơn, mà mục tiêu là hình thành một hệ sinh thái kinh tế hoàn chỉnh, bao gồm doanh nghiệp, công nghệ, dữ liệu, hạ tần số, tiêu chuẩn, năng lực và thể chế”.
.svg){kind=icon}
