Điều chỉnh tín dụng sinh viên: Tăng hỗ trợ để không ai bỏ lỡ giấc mơ học tập

Tại Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XIII, nhiệm kỳ 2026 - 2031, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đặc biệt lưu ý: “Không để những ước mơ chính đáng của tuổi trẻ bị bỏ lại phía sau vì thiếu thông tin, thiếu cơ hội, thiếu điểm tựa và thiếu niềm tin”.

Đây là sự tiếp nối tư duy phát triển nhất quán của Đảng và Nhà nước: Lấy con người làm trung tâm, lấy giáo dục làm động lực và lấy cơ hội tiếp cận tri thức làm nền tảng, không để khát vọng tuổi trẻ lỡ hẹn với tương lai.

Từ tinh thần ấy, dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về tín dụng đối với học sinh, sinh viên do Bộ Tài chính xây dựng mang ý nghĩa vượt lên khuôn khổ của một chính sách tín dụng.

Không chỉ bảo đảm quyền tiếp cận giáo dục cho mọi người dân, những đề xuất mới trong dự thảo tín dụng sinh viên, học sinh là “điểm tựa” cho người trẻ, dù sinh ra ở miền xuôi hay miền núi, trong điều kiện thuận lợi hay khó khăn, đều có thể theo đuổi con đường học tập, lập thân, lập nghiệp bằng chính năng lực và khát vọng của mình.

Tín dụng sinh viên: Thể chế hóa chủ trương “không để ai bị bỏ lại phía sau”
Đảng, Nhà nước luôn nhất quán xác định phát triển giáo dục, đào tạo và nguồn nhân lực là một trong những đột phá chiến lược. Để “không bỏ ai lại phía sau” trong quá trình phát triển, không một khát vọng tuổi trẻ lỡ hẹn với tương lai, nhiều chính sách hỗ trợ học tập được thực thi, trong đó ưu tiên học sinh, sinh viên DTTS.

Một trong những hỗ trợ tài chính thiết thực là chương trình tín dụng đối với học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn theo Quyết định số 157/2007/QĐ-TTg (được sửa đổi, bổ sung tại Quyết định số 05/2022/QĐ-TTg). Sau 19 năm triển khai, đây là “điểm tựa” cho những ước mơ vươn tới tri thức của thế hệ trẻ.

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, từ khi chính sách được ban hành, đến nay đã có hơn 4 triệu lượt học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn được hỗ trợ vay vốn ưu đãi.

Tính đến ngày 31/5/2026, tổng doanh số cho vay đạt 92.532 tỷ đồng, dư nợ là 24.475 tỷ đồng với 355.805 hộ gia đình còn dư nợ.

Chất lượng tín dụng của chương trình tương đối hiệu quả. Đến 31/5/2026, nợ quá hạn của chương trình là 64,9 tỷ đồng, chiếm 0,27% tổng dư nợ; nợ khoanh là 36,4 tỷ đồng, chiếm tỷ lệ 0,15% tổng dư nợ.

Bộ Tài chính khẳng định, chính sách tín dụng đối với học sinh, sinh viên có ý nghĩa cả về kinh tế, chính trị và xã hội, tạo được sự đồng thuận cao của các ngành, các cấp, của cộng đồng xã hội.

Đây là “điểm tựa” giúp học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn yên tâm học tập, góp phần giảm tỷ lệ bỏ học, nâng cao trình độ dân trí, góp phần thực hiện công tác giảm nghèo và bình đẳng trong giáo dục.

Chính sách đang “lỗi nhịp” với thời giá

Những kết quả đạt được sau gần hai thập kỷ triển khai cho thấy chương trình tín dụng sinh viên, học sinh không đơn thuần là một chính sách cho vay ưu đãi.

Mỗi khoản vốn được giải ngân không chỉ giúp một gia đình vượt qua khó khăn trước mắt mà còn mở ra cơ hội để người trẻ tiếp tục hành trình học tập, nuôi dưỡng khát vọng lập thân, lập nghiệp và cống hiến cho đất nước.

Tuy nhiên, những biến động của đời sống kinh tế - xã hội cũng đặt ra yêu cầu phải tiếp tục hoàn thiện chính sách. Theo đánh giá của Bộ Tài chính, mức cho vay của chương trình hiện không còn phù hợp, nhất là trong bối cảnh kinh tế - xã hội thay đổi, lạm phát, chi phí sinh hoạt và học phí gia tăng.

Theo tính toán, tổng chi phí sinh hoạt và học phí của học sinh, sinh viên tối đa khoảng 13,75 triệu đồng/tháng (khoảng 5 triệu đồng sinh hoạt phí và 8,75 triệu đồng học phí). Nhưng mức trần cho vay của chương trình tín dụng đối với học sinh, sinh viên vẫn đang là 4 triệu đồng/người/tháng.

Không chỉ “lỗi nhịp” về định mức vay, chương trình tín dụng ưu đãi hiện hành đang bỏ sót trường hợp rất đặc biệt. Có những sinh viên hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, cha hoặc mẹ mất năng lực hành vi dân sự, song lại không thuộc diện được vay vốn.

“Khoảng trống” ấy đặt ra yêu cầu hoàn thiện chính sách theo hướng không chỉ mở rộng quy mô hỗ trợ mà còn bảo đảm mọi nhóm yếu thế đều được tiếp cận cơ hội học tập. Đây cũng là bước cụ thể hóa chỉ đạo của Ban Bí thư trong Chỉ thị số 39/CT-TW ngày 30/10/2024 về nâng cao hiệu quả của tín dụng chính sách xã hội trong giai đoạn mới.

Để chính sách không chỉ giải quyết khó khăn trước mắt

Những hạn chế trong chương trình tín dụng đối với học sinh, sinh viên đã được nhận diện. Bộ Tài chính cũng đã đề xuất những quy định mới để chính sách có ý nghĩa nhân văn này không chỉ giải quyết khó khăn trước mắt mà hướng tới mục tiêu phát triển con người trong giai đoạn mới.

Trong dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về tín dụng đối với học sinh, sinh viên, Bộ Tài chính đề xuất nâng mức cho vay tối đa lên 8 triệu đồng/tháng. Bộ Tài chính cũng đề xuất bổ sung đối tượng được vay chương trình để đảm bảo tính nhân văn, hỗ trợ cho các đối tượng yếu thế.

Nếu nhìn ở góc độ hẹp, đây là việc tăng mức hỗ trợ tài chính cho người học. Nhưng nhìn rộng hơn, đó là sự khẳng định một quan điểm đầu tư cho giáo dục không phải là chi tiêu, mà là đầu tư cho tương lai đất nước.

Để học sinh dân tộc thiểu số có những bước tiến xa hơnXem chi tiết

Đối với học sinh, sinh viên DTTS, ý nghĩa của chính sách tín dụng ưu đãi không chỉ được đo bằng số tiền vay. Ở nhiều vùng sâu, vùng xa, con đường đến giảng đường đại học vẫn còn nhiều thử thách, nhất là về tài chính.

Bởi vậy, một khoản tín dụng ưu đãi đúng thời điểm có thể trở thành điểm tựa để học sinh không phải dừng việc học, để một gia đình nghèo không phải từ bỏ ước mơ cho con đến giảng đường, để một người trẻ tiếp tục nuôi dưỡng khát vọng cống hiến.

Đây cũng là tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khi dự và phát biểu tại Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XIII, nhiệm kỳ 2026 – 2031. Nhấn mạnh thanh niên hôm nay có khát vọng lớn nhưng cũng đối diện với nhiều áp lực, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý không để những ước mơ chính đáng của tuổi trẻ bị bỏ lại phía sau vì thiếu thông tin, thiếu cơ hội, điểm tựa và niềm tin.

Thông điệp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm không chỉ là lời gửi gắm đối với thế hệ trẻ, mà còn là yêu cầu đặt ra đối với quá trình xây dựng và hoàn thiện các chính sách phát triển con người trong giai đoạn mới.