Đòn giáng bất ngờ với nước Mỹ

Dư luận thế giới sốc nặng khi chứng kiến những người biểu tình ủng hộ Tổng thống sắp mãn nhiệm Donald Trump tấn công trụ sở Quốc hội Mỹ, gây ra tình trạng hỗn loạn nghiêm trọng ở Washington.

Đám đông quá khích đã đột kích vào trụ sở cơ quan lập pháp Mỹ trên đồi Capitol chiều 6/1 (giờ địa phương), đúng vào lúc Thượng viện và Hạ viện đang nhóm họp chung để phê duyệt các phiếu đại cử tri toàn quốc, chính thức xác nhận người sẽ là lãnh đạo tiếp theo của Nhà Trắng. 

{keywords}
Những người biểu tình ủng hộ Tổng thống Trump bao vây trụ sở Quốc hội Mỹ ngày 6/1. Ảnh: Reuters.

Dù Cử tri đoàn toàn quốc ngày 14/12 năm ngoái đã bỏ phiếu công nhận chính khách Dân chủ Joe Biden thắng cử, nhưng ông Trump vẫn nhất quyết bác bỏ kết quả này, viện dẫn lí do có gian lận bầu cử dù không đưa ra được các bằng chứng thuyết phục.

Phát biểu trước những người ủng hộ tham gia "tuần hành cứu nước Mỹ" bên ngoài Nhà Trắng tối 5/1, ông cũng khẳng định sẽ "không bao giờ nhận thua".

Thái độ cùng các phát biểu của vị Tổng thống Cộng hòa sắp mãn nhiệm khiến ông bị cáo buộc đã kích động đám đông trung thành có những hành động táo tợn sau đó.

Nhiều người biểu tình đã phá rào chắn, tràn vào tòa nhà Quốc hội, đụng độ với cảnh sát và đập phá một số đồ đạc bên trong, khiến các nhà lập pháp phải tạm ngưng họp để đi sơ tán. Bạo lực bùng phát ngoài tầm kiểm soát khiến 4 người biểu tình thiệt mạng.

Sự cố không chỉ làm rung chuyển nước Mỹ, mà còn gây chấn động trên toàn thế giới. Lãnh đạo chính phủ nhiều nước cực lực lên án vụ việc, đồng thời hối thúc Tổng thống Trump ra tay chấm dứt bạo lực.

Trên trang Twitter cá nhân, Thủ tướng Anh Boris Johnson mô tả những gì vừa diễn ra là "cảnh tượng đáng hổ thẹn ở Quốc hội Mỹ". Tổng thống Pháp Emmanuel Macron chia sẻ sự thất vọng khi "quan điểm phổ quát về việc 'một người, một phiếu bầu' bị hủy hoại" và "ngôi đền của nền dân chủ Mỹ đã bị tấn công".

Thủ tướng Đức Angela Merkel bày tỏ "buồn và tức giận", còn Thủ tướng Hà Lan Mark Rutte kêu gọi ông Trump công nhận ông Biden là tổng thống tiếp theo của Mỹ.

Theo báo New York Times, đa số giới quan sát đều thống nhất rằng, hành động quá khích của những người ủng hộ ông Trump không chỉ gây tổn hại cho quá trình chuyển giao quyền lực một cách hòa bình ở Mỹ, mà còn làm hoen ố danh tiếng của nước này và là mối đe dọa đối với tất cả các nền dân chủ trên thế giới.

Chuyên gia nghiên cứu chính trị Jacques Rupnik giải thích, đối với các xã hội châu Âu, ngay cả khi nước Mỹ không còn là "ngọn hải đăng trên đỉnh đồi", nước này vẫn được xem là trụ cột duy trì nền dân chủ của châu lục và phần mở rộng về phía đông sau Chiến tranh Lạnh. Ví dụ ở Đức, dư luận đặc biệt theo dõi sát sao những nỗ lực đảo ngược kết quả bầu cử của ông Trump. 

Đại dịch Covid-19 đã làm gia tăng các bất an và ngờ vực đối với chính phủ. Trong bối cảnh này, các phần tử quá khích thổi bùng bạo lực trên đồi Capitol dường như phản ánh những thế lực gây rối đang rình rập ở nhiều khu vực thuộc thế giới phương Tây. 

Theo ông Rupnik, ý tưởng và các giá trị của Mỹ về dân chủ, pháp quyền "liên tục bị tấn công" trong nhiệm kỳ tổng thống của ông Trump.

Học giả này cho rằng, hậu quả nghiêm trọng tới mức ngày cả khi ông Trump cuối ngày 7/1 đã cam kết về "quá trình chuyển giao quyền lực có trật tự vào ngày 20/1" và chiến thắng của 2 ứng viên thượng nghị sĩ Dân chủ ở bang Georgia sẽ bảo đảm đảng này nắm quyền kiểm soát lưỡng viện Quốc hội Mỹ, ông Biden, lãnh đạo tiếp theo của Nhà Trắng có thể gặp rất nhiều khó khăn khi muốn đưa Mỹ quay trở lại các nguyên tắc cốt lõi.

Nhà báo Tom Mactague của tờ The Atlantic cho rằng, hiện nhiều nhà ngoại giao và chính trị gia ở bên kia bờ Đại Tây Dương đánh giá nước Mỹ đang quá chia rẽ và không thể trông cậy được nữa. Tuy nhiên, ông lưu ý, hiện cũng có ý kiến tin vụ bạo loạn ngày 6/1 đã đặt dấu chấm hết cho triển vọng lãnh đạo đảng Cộng hòa của ông Trump. Điều đó đồng nghĩa, về dài hạn, nước Mỹ có thể khôi phục "con thuyền phát triển" về đúng hướng.

Toàn cảnh cuộc khủng hoảng trên Đồi Capitol

Tuấn Anh

Người ủng hộ ông Trump bất ngờ đột kích, Quốc hội Mỹ phong tỏa

Người ủng hộ ông Trump bất ngờ đột kích, Quốc hội Mỹ phong tỏa

Phó Tổng thống Mike Pence đã phải đi sơ tán trong khi các thành viên khác thuộc Quốc hội Mỹ phải tìm nơi trú ẩn giữa lúc Cảnh sát trên Đồi Capitol tìm cách đẩy lui đám đông biểu tình đột nhập vào trụ sở cơ quan lập pháp.

Hình ảnh đám đông ủng hộ ông Trump tấn công nơi họp Quốc hội Mỹ

Hình ảnh đám đông ủng hộ ông Trump tấn công nơi họp Quốc hội Mỹ

Những người ủng hộ Tổng thống Donald Trump đã phá bỏ hàng rào bảo vệ xung quanh Đồi Capitol giữa lúc Quốc hội nhóm họp chung để kiểm đếm phiếu đại cử tri, chính thức xác nhận kết quả tổng tuyển cử 2020.

 

tin nổi bật

Ukraine tổn thất đến mức nào vì vụ trực thăng rơi khiến Bộ trưởng Nội vụ thiệt mạng?

Vụ rơi trực thăng ở ngoại ô Kiev khiến ít nhất 16 người, kể cả Bộ trưởng Nội vụ Ukraine Denys Monastyrsky thiệt mạng, được coi là đòn giáng mạnh đối với chính phủ nước này.

Các vụ lộ tài liệu mật của ông Biden và người tiền nhiệm Trump có giống nhau?

Bộ trưởng Tư pháp Mỹ đã chỉ định 2 công tố viên đặc biệt để điều tra độc lập việc xử lý các hồ sơ mật của Tổng thống Joe Biden và người tiền nhiệm Donald Trump.

Các xe thiết giáp viện trợ của phương Tây có giúp Ukraine 'thay đổi cuộc chơi'?

Ba nước thành viên NATO gồm Mỹ, Đức và Pháp thông báo sẽ gửi các thiết giáp kiểu phương Tây cho Ukraine để hỗ trợ nước này chống lại quân Nga.

Vì sao Nga quyết giành quyền kiểm soát 'thị trấn muối' Soledar?

Việc giành được quyền kiểm soát 'thị trấn muối' Soledar sẽ giúp Nga có thêm hướng tấn công vào thành phố chiến lược Bakhmut của Ukraine.

Những thách thức lớn đối với Mỹ trong năm 2023

Ông Paul Stares, Giám đốc Trung tâm về hoạt động phòng ngừa tại Hội đồng Quan hệ đối ngoại có trụ sở ở New York, nêu tên 3 mối đe dọa chính sách đối ngoại với Mỹ trong năm 2023.

Mục đích Mỹ bố trí lính thủy quân lục chiến, tên lửa trên khắp đảo Okinawa

Hoạt động tái cơ cấu lực lượng thủy quân lục chiến của Mỹ trên đảo Okinawa được cho là nhằm phản ứng trước khả năng quân đội Trung Quốc chiếm ưu thế.

Vì sao Trung Quốc ký thỏa thuận năng lượng hơn nửa tỷ đô với Afghanistan?

Một công ty Trung Quốc sẽ đầu tư 540 triệu USD vào phát triển các mỏ khai thác dầu khí tại Afghanistan.

Ghế Chủ tịch Hạ viện Mỹ được quyết định như thế nào?

Chính trường Mỹ đang dậy sóng khi lần đầu tiên trong gần 100 năm qua, Hạ viện phải tổ chức bỏ phiếu lại để bầu ghế chủ tịch và sau 6 vòng bỏ phiếu vẫn chưa chọn được ai.

Trung Quốc tái mở cửa tác động thế nào tới toàn cầu?

Ngành du lịch và hàng hóa thế giới được dự đoán khởi sắc sau khi Trung Quốc nới lỏng 'Zero Covid' để mở cửa biên giới sau 3 năm.

Năm 2023 sẽ đầy thách thức với ông Trump

2023 được tin sẽ là một năm đầy thách thức với cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump vì nhiều vấn đề đeo bám ông từ năm 2022 có thể leo thang.

Các xu hướng định hình thế giới năm 2023

Các chuyên gia phân tích cho rằng, những sự kiện và xu hướng sau đây sẽ định hình thế giới trong năm 2023.

Những sự kiện quốc tế lớn chờ câu trả lời trong năm 2023

Các chuyên gia của tờ Financial Times đã đưa ra các dự báo cho năm mới, từ khả năng ngừng bắn ở Ukraine tới việc Tổng thống Mỹ Joe Biden có tiếp tục tái tranh cử...song câu trả lời thực sự đều phụ thuộc vào những gì sẽ diễn ra trong năm 2023.

Nhìn lại một năm thử tên lửa kỷ lục của Triều Tiên

Năm 2020, Triều Tiên thực hiện 4 vụ thử tên lửa. Một năm sau, con số đó tăng gấp đôi. Đến năm 2022, nước này phóng nhiều tên lửa hơn bất kỳ năm nào trước đây, có thời điểm tới 23 tên lửa/ngày.

Vì sao chuyến đi bất ngờ đến Mỹ của Tổng thống Ukraine rất quan trọng?

Giới quan sát tin, chuyến công du Mỹ bất ngờ của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky rất có ý nghĩa vì nó diễn ra vào một thời điểm quan trọng đối với cả hai nước.

Trung Quốc kiện Mỹ lên WTO, đòn giáng mạnh hay động thái mang tính biểu tượng?

Trung Quốc đã đệ đơn kiện lên Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) nhằm cố gắng đảo ngược việc Mỹ áp hạn chế xuất khẩu chất bán dẫn, ảnh hưởng đến khả năng phát triển ngành công nghiệp của nước này.