Việt Nam đang có thêm cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu khi nhiều tập đoàn quốc tế mở rộng hoạt động sản xuất trong lĩnh vực điện tử, bán dẫn và công nghệ cao.

Tuy nhiên, để trở thành nhà cung cấp cho những doanh nghiệp này, các doanh nghiệp trong nước phải vượt qua những yêu cầu khắt khe về chất lượng, công nghệ, năng suất và khả năng đáp ứng đơn hàng.

Nâng năng lực công nghệ để tham gia chuỗi cung ứng

Tại Diễn đàn “Go Global Bắc Ninh 2026” được tổ chức mới đây tại thành phố Bắc Ninh, các vấn đề liên quan đến tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp, kết nối thị trường và mở rộng cơ hội kinh doanh quốc tế được đưa ra thảo luận.

Đây cũng là những thách thức mà doanh nghiệp Việt phải giải quyết nếu muốn tận dụng làn sóng đầu tư vào các ngành công nghiệp công nghệ cao.

Global 1.jpg
Phiên thảo luận "Từ “sản xuất được” đến “được lựa chọn”: Doanh nghiệp Việt Nam đi vào chuỗi cung ứng toàn cầu bằng cách nào?" nằm trong khuôn khổ Diễn đàn “Go Global Bắc Ninh 2026”. Ảnh: BTC

Với ngành bán dẫn, cơ hội không chỉ nằm ở những công đoạn sản xuất chip mà còn mở rộng sang các lĩnh vực hỗ trợ như linh kiện, vật liệu, cơ khí chính xác, thiết bị và tự động hóa.

Đây có thể là những mắt xích để doanh nghiệp trong nước từng bước tham gia hệ sinh thái sản xuất, tích lũy kinh nghiệm và nâng cao năng lực kỹ thuật.

Dù vậy, việc có nhà máy hoặc dây chuyền sản xuất chưa đủ để bảo đảm khả năng trở thành nhà cung cấp của các tập đoàn lớn.

Doanh nghiệp còn phải chứng minh được khả năng kiểm soát chất lượng, duy trì độ ổn định của quy trình, bảo đảm tiến độ giao hàng và đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật.

Trong chuỗi cung ứng điện tử và bán dẫn, một sai lệch nhỏ về chất lượng cũng có thể ảnh hưởng đến toàn bộ quy trình sản xuất.

Vì vậy, các nhà mua hàng quốc tế thường đặt ra yêu cầu nghiêm ngặt đối với hệ thống quản lý chất lượng, khả năng truy xuất nguồn gốc và năng lực kiểm soát rủi ro của nhà cung cấp.

Điều này đòi hỏi doanh nghiệp Việt phải đầu tư bài bản hơn vào công nghệ, tự động hóa và hệ thống quản trị sản xuất.

Thay vì chỉ cạnh tranh bằng giá nhân công, doanh nghiệp cần cải thiện năng suất, giảm tỷ lệ lỗi và nâng cao khả năng đáp ứng những đơn hàng có yêu cầu kỹ thuật cao.

Một hướng đi thực tế là bắt đầu cung cấp linh kiện, vật liệu hoặc dịch vụ hỗ trợ cho các doanh nghiệp FDI đang hoạt động tại Việt Nam.

Quá trình hợp tác giúp doanh nghiệp nội địa tiếp cận tiêu chuẩn quốc tế, hoàn thiện quy trình sản xuất và tạo nền tảng để từng bước tham gia những công đoạn có giá trị gia tăng cao hơn.

Phạm Thu Trang .webp
Bà Trần Thị Thu Trang cho rằng 3 trụ cột chính ESG không phải là chi phí, mà là khoản đầu tư có lợi và cơ hội với doanh nghiệp. Ảnh: BTC

Phát triển hệ sinh thái bán dẫn từ nhân lực đến R&D

Theo các chuyên gia, bên cạnh năng lực kỹ thuật, doanh nghiệp Việt cũng cần chú trọng các tiêu chuẩn môi trường, xã hội và quản trị (ESG).

Đây ngày càng là một trong những điều kiện được quan tâm trong chuỗi cung ứng quốc tế, bên cạnh chất lượng sản phẩm, chi phí và tiến độ giao hàng.

Bà Trần Thị Thu Trang, Chủ tịch Công ty CP Công nghệ Thế hệ mới Hanel PT cho biết, chưa bao giờ doanh nghiệp Việt có cơ hội như bây giờ.

Với cơ hội vàng này, bây giờ không làm thì bao giờ. Song cơ hội này không còn dài khi đặt trong bối cảnh tốc độ phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) nhanh chóng.

Bên cạnh đó, sự sàng lọc trong doanh nghiệp rất lớn để chọn ra những nhà cung cấp tiếp tục được bước tiếp. Trong giai đoạn này, bà Trang kêu gọi: “Đừng một mình mình lớn. Người thực sự giỏi là người có thể tạo ra nhiều người giỏi khác”.

Cũng theo bà Trang, 3 trụ cột chính ESG không phải là chi phí, mà là khoản đầu tư có lợi và cơ hội với doanh nghiệp. “Nếu không quản trị rủi ro, khi chúng ta càng đi nhanh thì rủi ro bị loại khỏi cuộc chơi càng lớn”, bà Trang chia sẻ.

Phạm Văn Thịnh BN.webp
Ông Phạm Văn Thịnh, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND TP Bắc Ninh. Ảnh: BTC

Bắc Ninh có lợi thế về sản xuất điện tử, công nghiệp công nghệ cao và mạng lưới doanh nghiệp FDI. Để tận dụng cơ hội tham gia chuỗi cung ứng, doanh nghiệp Việt cần đầu tư vào công nghệ, nhân lực và nghiên cứu phát triển (R&D), đồng thời tăng cường kết nối với chuyên gia, cơ sở đào tạo và các tập đoàn quốc tế nhằm đáp ứng yêu cầu kỹ thuật, tiêu chuẩn sản xuất.

Ông Phạm Văn Thịnh, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND TP Bắc Ninh cho biết, từ phía chính quyền, cải cách thủ tục hành chính được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm.

Việc giải quyết thủ tục, ra quyết định cần được thực hiện nhanh chóng, quyết liệt, bắt kịp tốc độ phát triển của ngành bán dẫn.

Theo ông Thịnh, Bắc Ninh cũng như Việt Nam không còn nhiều thời gian để xây dựng vị thế là trung tâm cung ứng quan trọng của thế giới. Cơ hội này có thể chỉ còn khoảng 5 năm.

Đến giai đoạn 2031-2032, số lượng nhà máy quy mô lớn dịch chuyển sang Việt Nam nói chung và Bắc Ninh nói riêng có thể không còn nhiều.

Cũng tại sự kiện, Hội Bán dẫn thành phố Bắc Ninh công bố quyết định thành lập và ra mắt ban lãnh đạo, ban chấp hành. 

Bà Trần Thị Thu Trang, Chủ tịch Hiệp hội Sản xuất công nghiệp thành phố Bắc Ninh, giữ chức Chủ tịch Hội; ông Gernot Fattinger giữ chức Chủ tịch danh dự.

Ông Ngô Minh Trung, Giám đốc Skyworks Bắc Ninh, giữ chức Phó Chủ tịch thường trực Hội Bán dẫn thành phố Bắc Ninh.