Đường sắt cao tốc, Bộ Giao thông đắt đỏ 58 tỷ USD, Bộ Kế hoạch tiết kiệm 32 tỷ USD

Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho rằng với chiều dài hàng nghìn kilômet, tốc độ chạy tàu trên trục Bắc - Nam khoảng 200km/h là hiệu quả, tổng mức đầu tư dự án khoảng 26 tỉ USD, giảm hơn 30 tỉ USD.

Dư thừa, lãng phí

Bộ Kế hoạch và Đầu tư vừa có báo cáo gửi Thủ tướng về phương án thực hiện dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam.

Văn bản được Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng ký cho thấy, dù ủng hộ việc đầu tư một tuyến đường sắt tốc độ cao mới trên trục Bắc - Nam nhưng Bộ KH-ĐT không đồng tình với đề xuất đầu tư đắt đỏ của Bộ Giao thông vận tải.

Cụ thể, trước đó, Bộ GTVT đã trình Thủ tướng phương án nâng cấp tuyến đường sắt Bắc - Nam hiện tại phục vụ chở khách địa phương và chở hàng hóa. Đồng thời đầu tư mới tuyến đường sắt tốc độ cao đường đôi, khổ 1.435mm, tốc độ chạy tàu 320km/h, tổng vốn xây dựng lên tới 1.344.459 tỉ đồng (khoảng 58,7 tỉ USD). Thời gian dự kiến xây dựng khoảng 30 năm, từ 2020-2050.

{keywords}
Nhiều nước chỉ chạy tàu cao tốc 200km/h. Ảnh minh họa

Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án lựa chọn tốc độ thiết kế 350km/h (chủ yếu ở Nhật và Pháp), cạnh tranh với hàng không, đem lại hiệu quả khai thác và có tác dụng điều chỉnh lại cơ cấu thị phần vận tải hợp lý giữa các loại hình giao thông. Tuy nhiên, Bộ Kế hoạch và Đầu tư lưu ý tuyến đường sắt tốc độ cao này chỉ khai thác cho tàu khách mà không khai thác cho tàu hàng.

Qua tìm hiểu về kinh nghiệm của một số nước, nước Đức trước đây đã nâng cấp các thế hệ tàu từ ICE1 sang ICE 2 và ICE 3 với tốc độ chạy tàu tối đa nâng từ 200km/h lên 300km/h. Sau này, khi lựa chọn tốc độ hợp lý và tối ưu nhất về vận tải cả hành khách và hàng hóa cho đường sắt tốc độ cao thì thế hệ tàu ICE 4 giảm tốc độ xuống còn 250km/h và thế hệ tàu mới nhất là ICEx tốc độ chạy tàu tối đa giảm tiếp xuống còn 200km/h.

Bên cạnh đó, Hà Lan nghiên cứu nâng cấp tuyến đường sắt từ Dusseldorf đến Amsterdam đang khai thác tốc độ 200km/h thành 300km/h. Kết quả là khi nâng tốc độ chạy tàu từ 200km/h lên 300km/h thì chi phí đầu tư và vận hành tăng từ 1,8 tỷ EUR lên 3,4 tỷ EUR (tăng 1,9 lần) không hiệu quả. Cho nên Chính phủ Hà Lan không thực hiện đầu tư nâng cấp tuyến đường này nữa.

Một bất cập khác được Bộ KH-ĐT chỉ ra, đó là sau khi kết thúc giai đoạn 1, hoàn thành đầu tư đoạn Hà Nội - Vinh, Nha Trang - TP.HCM vào năm 2032, năng lực khai thác 2 tuyến này đạt 364.000 hành khách/ngày. Trong khi dự báo số lượng hành khách trên 2 đoạn tuyến này vào năm 2035 chỉ đạt từ 55.000 - 58.000 hành khách/ngày (chỉ gần 16% công suất đầu tư).

Do đó, việc đầu tư dự án ngay trong giai đoạn 1 đã quá dư thừa và lãng phí.

Từ kinh nghiệm của Đức, Hà Lan, Bộ KH-ĐT cho rằng phương án đầu tư đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam có tốc độ tối đa 200km/h là phù hợp, giảm chi phí đầu tư xã hội. Việc đầu tư dự án đường sắt tốc độ 350km/h chỉ để chở khách mà không phục vụ vận tải hàng hóa là quá dư thừa và lãng phí.

Theo Bộ KH-ĐT, phương án tối ưu là nâng cấp tuyến đường sắt cũ để chở hàng hóa và đầu tư mới một tuyến đường sắt tốc độ cao để chuyên chở khách.

Nhiều rủi ro

Các chuyên gia cho rằng việc đề xuất của Bộ giao thông vận tải đầu tư tuyến đường sắt tốc độ thiết kế 350km/h, tốc độ khai thác 320km/h với tổng mức đầu tư hơn 58 tỷ USD, sẽ có nhiều rủi ro, tác động xấu đến nguồn vốn đầu tư phát triển.

Có nguy cơ đình hoãn đầu tư các công trình hạ tầng giao thông khác để tạo mọi nguồn lực cho đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam trong thời gian 30 năm hoặc còn lâu hơn nữa.

Kiến thức và thực tiễn kinh nghiệm của Việt Nam chưa có sự chuẩn bị đầy đủ để triển khai một tuyến đường sắt tốc độ cao nên sẽ mất chủ động, bị lệ thuộc công nghệ nước khác, không bảo vệ được quyền lợi và khả năng tự chủ của Việt Nam.

Như vậy, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho rằng đường sắt tốc độ cao chỉ khai thác tối đa 200km/h như các nước đã làm. Với tốc độ này, tổng mức đầu tư là khoảng 26 tỷ USD, giảm trên 30 tỷ USD so với phương án Bộ giao thông vận tải trình.

"Với tốc độ này, đi Hà Nội - TP.HCM chỉ mất 8 giờ là khá hợp lý", Bộ Kế hoạch và Đầu tư góp ý.

Bộ KH-ĐT đã khuyến nghị phải chủ động về công nghệ, mua công nghệ nhưng phải tiếp quản dần dần và phát triển thành công nghệ của Việt Nam là hết sức cần thiết. Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam thời gian vận hành kéo dài nhiều thế hệ nên sử dụng công nghệ nào thì vẫn phải có giải pháp chuyển giao. Chứ mua công nghệ chạy tàu về, nó cứ hỏng cái lại mua tiếp thì sẽ rất đắt đỏ.

 

Lương Bằng

tin nổi bật

Phải ra tận Bộ xin xỏ giấy tờ, Cục Hải quan bị doanh nghiệp kiện ra tòa

Các doanh nghiệp phải đi ra tận Bộ để xin xác nhận thủ tục xuất nhập khẩu dù đoàn Đại biểu Quốc hội đã nhiều lần kiến nghị.

Số lượng siêu thị: 3 địa phương gây bất ngờ, Hà Nội khác hẳn TP.HCM

Siêu thị là loại hình thương mại hiện đại, nhưng để mở rộng được kênh bán hàng này không phải dễ. Thống kê cho thấy nhiều địa phương 7 năm nay không thêm được siêu thị nào, thậm chí còn giảm.

Phồn thịnh top đầu thế giới, bí mật của quốc gia dân số chưa bằng TP.HCM

Không lạm dụng tài nguyên mà đầu tư vào công nghệ, đào tạo con người để thực hiện những điều không tưởng. Israel đang là một trong những quốc gia có nền kinh tế phồn thịnh trên thế giới.

Bán đất thời “hạ sốt”, nhà đầu tư mệt mỏi vì bị ép giá

Thị trường bất động sản hạ nhiệt, nhiều nhà đầu tư hiện nay muốn thoát hàng để giữ an toàn cho nguồn vốn. Tuy nhiên, mua dễ bán khó khiến nhiều người rơi vào hoàn cảnh mệt mỏi vì bị ép giá.

Loạt địa phương hủy dự án nghìn tỷ của FLC

Từ giữa tháng 4 đến nay - sau khi cựu Chủ tịch tập đoàn Trịnh Văn Quyết bị bắt, có tới 10 địa phương đã quyết định thu hồi chủ trương cho FLC nghiên cứu, đầu tư dự án.

Một hãng hàng không Việt trước nguy cơ bị xóa sổ

Pacific Airlines phải đáp ứng điều kiện vốn tối thiểu 600 tỷ đồng trong năm nay, nếu không hãng bay này sẽ bị hủy giấy phép kinh doanh vận tải hàng không.

Tăng điện gió, giảm điện than và quyết tâm của Chính phủ

Chính phủ đã chọn điện gió nói riêng và năng lượng tái tạo nói chung để thực hiện cam kết toàn cầu vào năm 2050. Nhưng con đường này sẽ không bằng phẳng với một nước đang phát triển, cần quyết tâm mạnh mẽ mới đạt được.

Công viên giáp biển Nha Trang nhếch nhác, không một bóng khách

Công viên Phù Đổng giáp biển đường Trần Phú, TP. Nha Trang, bị chính quyền Khánh Hòa thu hồi nhưng doanh nghiệp đã thế chấp tài sản cho ngân hàng, đang nợ 41 tỷ đồng, nên chưa bàn giao. Các công trình bên trong hư hỏng, xuống cấp.

Biết cách này, chấm công, tính lương cả nghìn công nhân nhàn tênh

50% công ty dệt may vẫn chấm công lương cho người lao động bằng phương pháp thủ công, trong khi nhân sự quá đông, lên tới hàng nghìn người. Do đó, cần sớm số hóa quản trị nhân lực, muộn còn hơn không.

Đất ở TP.HCM bị hét giá 'trên trời'

Hậu đại dịch, thị trường bất động sản TP.HCM tiếp tục thu hút nhà đầu tư ngoại, tuy nhiên quá trình tìm kiếm quỹ đất để phát triển dự án tại đây không dễ dàng.

Thế chấp cả đất công viên giáp biển Nha Trang, loay hoay chưa thể thu hồi

Chính quyền Khánh Hòa thu hồi diện tích đất công viên dọc biển TP. Nha Trang, nhưng doanh nghiệp chưa chịu bàn giao vì đã thế chấp các công trình trên đất cho ngân hàng, đang nợ gần 41 tỷ đồng.

Chấm dứt hoạt động hàng loạt đại dự án của Tập đoàn FLC ở Bình Định

Do không thực hiện dự án theo tiến độ đăng ký với cơ quan đăng ký đầu tư nên hàng loạt dự án có tổng mức đầu tư nhiều ngàn tỉ đồng của Tập đoàn FLC ở tỉnh Bình Định đã bị chấm dứt hoạt động.

Tốc độ 'rùa bò', cả trăm dự án tỷ lệ giải ngân bằng 0

Tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công của TP.HCM đến hết tháng 7/2022 mới đạt 26%, thống kê có tới 100 dự án tỷ lệ giải ngân bằng 0. Như vậy là quá chậm.

Người dân sống ở vùng này thu nhập cao nhất cả nước

Vùng Đông Nam Bộ có mức thu nhập bình quân đầu người cao nhất (đạt 5,79 triệu đồng), gấp 2,04 lần thu nhập bình quân đầu người thấp nhất ở vùng Trung du và miền núi phía Bắc (2,84 triệu đồng).

Doanh nghiệp cạn vốn: Nợ chồng nợ, đẩy nhau vào chỗ khó

Những quả “bom nợ xấu” đang xuất hiện khi doanh nghiệp các lĩnh vực cùng kiệt sức vì thiếu vốn. Hơn lúc nào hết, đây là thời điểm cần sự vào cuộc của cơ quan quản lí. Bất kì sự chậm trễ nào cũng có thể đẩy ngã DN, ảnh hưởng đến nền kinh tế.