Đổi mới sáng tạo tại EVNGENCO1 không chỉ bắt đầu từ những ý tưởng mới, mà còn từ những bài toán cụ thể trong vận hành sản xuất. Khi kỹ sư trực tiếp đối diện với những vấn đề kỹ thuật của nhà máy và tìm cách giải quyết bằng chính năng lực nghiên cứu của mình, những giải pháp “Make by EVNGENCO1” từng bước được hình thành. SmartPID Tuner - phần mềm tự động nhận dạng và chỉnh định hệ thống điều khiển quá trình nhiệt - là một dấu ấn trên hành trình đó.
Trong bối cảnh ngành điện đang đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao độ tin cậy vận hành và từng bước làm chủ công nghệ lõi, những sáng kiến xuất phát từ thực tiễn sản xuất đang trở thành động lực quan trọng tạo nên sức bật mới cho doanh nghiệp. Không chỉ dừng lại ở cải tiến kỹ thuật đơn lẻ, nhiều kỹ sư EVNGENCO1 hôm nay đang trực tiếp bước vào những bài toán công nghệ phức tạp - nơi trước đây vốn phụ thuộc lớn vào các giải pháp và chuyên gia nước ngoài.

Từ bài toán vận hành thực tế
Tại các nhà máy nhiệt điện, hệ thống điều khiển đóng vai trò như “bộ não” của tổ máy. Một thông số chưa tối ưu hay dao động nhỏ kéo dài có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất vận hành, tiêu hao nhiên liệu, tuổi thọ thiết bị và độ ổn định của toàn hệ thống. Trước đây, công tác chỉnh định các bộ điều khiển PID thường phụ thuộc lớn vào kinh nghiệm cá nhân hoặc chuyên gia hãng, đòi hỏi kỹ sư phải dò thử liên tục trên hệ thống thực, vừa tốn thời gian vừa tiềm ẩn rủi ro dao động.
Từ thực tế đó, dự án phần mềm SmartPID Tuner đã được định hướng và triển khai, do ông Ngô Sinh Nghĩa - Phó Tổng giám đốc làm Chủ nhiệm dự án; TS. Nguyễn Tiến Sáng (được đào tạo tại Đại học Năng lượng Mát-xcơ-va) dẫn dắt, phối hợp cùng tập thể các kỹ sư Điều khiển và Đo lường tại Công ty Nhiệt điện Duyên Hải.

Phần mềm được phát triển như một “trợ lý số” cho kỹ sư vận hành, với khả năng tự động phân tích dữ liệu DCS nhiều nhiễu, nhận diện đặc tính hệ thống và hỗ trợ tìm bộ thông số điều khiển tối ưu ngay trên dữ liệu lịch sử của nhà máy điện. SmartPID Tuner được phát triển trong chuỗi nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo hướng tới xây dựng nền tảng “Smart ETA: Quản lý và tối ưu hóa hiệu năng Chu trình Nhiệt”.
Nâng cao năng lực làm chủ công nghệ từ đội ngũ kỹ sư EVNGENCO1
Điểm nổi bật của SmartPID Tuner nằm ở khả năng tự động phân tích và nhận dạng đặc tính hệ thống điều khiển với độ bám sát dữ liệu thực tế đạt tới 85-95%, giúp kỹ sư nhanh chóng đánh giá chất lượng điều khiển và đưa ra phương án tối ưu thay vì phải dò thử thủ công như trước đây.
SmartPID Tuner được phát triển trên hai nền tảng Windows và Web, phục vụ các nhu cầu khác nhau trong quá trình phân tích và chỉnh định hệ thống điều khiển.
Về phương pháp, phần mềm ứng dụng các thuật toán Lambda, Rotach, VTI, kết hợp các phương pháp phân tích Bode, Nyquist. Từ dữ liệu vận hành thực tế, hệ thống có thể tự động trích xuất dữ liệu để nhận dạng các hàm truyền của đối tượng lò hơi, tuabin và các quá trình nhiệt, hỗ trợ kỹ sư lựa chọn, hiệu chỉnh thông số điều khiển phù hợp.
Đặc biệt, phần mềm còn tích hợp tính năng hỗ trợ quyết định “Bác sĩ C&I” có khả năng tự động phát hiện nguy cơ cấu hình sai hoặc cảnh báo những bất thường trong quá trình điều khiển trước khi kỹ sư can thiệp trực tiếp vào hệ thống thực. Đây được xem như một lớp “cảnh báo sớm”, góp phần hạn chế nguy cơ dao động lớn hoặc sự cố thiết bị trong quá trình vận hành.

Đổi mới sáng tạo từ thực tiễn vận hành

“SmartPID Tuner không bắt đầu từ một bài toán nghiên cứu hàn lâm, mà xuất phát từ chính những yêu cầu bức thiết đặt ra trong phòng điều khiển trung tâm. Từ dữ liệu vận hành lịch sử và kinh nghiệm trực ca của kỹ sư, đội ngũ thực hiện đã từng bước xây dựng thuật toán, phát triển phần mềm và đưa vào kiểm chứng. Đây là một sản phẩm công nghệ mang đậm dấu ấn “Make by EVNGENCO1”. Đây cũng là hướng đi chiến lược đổi mới sáng tạo của EVNGENCO1: lấy thực tiễn làm nơi phát hiện vấn đề và lấy công nghệ làm đòn bẩy tích lũy tri thức”, lãnh đạo EVNGENCO1 chia sẻ.
(Nguồn: EVNGENCO1)