Tình trạng này không chỉ xảy ra ở cao tốc Cam Lộ- La Sơn, nơi vừa xảy ra vụ tai nạn nghiêm trọng làm 3 người tử vong, mà ngay cả các tuyến cao tốc 3, 4 thậm chí 6 làn thì vẫn có hiện tượng xe tải, xe container hay ô tô con nghênh ngang chiếm làn 1 (làn trái) với tốc độ “rùa bò”.

Một khảo sát của nhóm TS. Đặng Minh Tân (Trường ĐH Giao thông Vận tải) trên 3 tuyến cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ, Láng - Hòa Lạc và Hà Nội - Thái Nguyên đã cho thấy các phương tiện chạy với tốc độ thấp hơn 60km/h chiếm tỷ lệ cao.

Trong đó các xe tải chỉ có 42,62% chọn làn ngoài cùng bên phải (số 2) ở đường cao tốc Hà Nội - Thái Nguyên, 37,15% chọn làn ngoài cùng bên phải (số 3) ở đường cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ và 28,86% chọn làn ngoài cùng bên phải (số 3) ở đường cao tốc Láng - Hòa Lạc. Các phương tiện chạy với tốc độ thấp hơn 60km/h chiếm tỷ lệ cao.

w di vao lan khan cap 3 1 859 752.jpeg
Xe chạy với tốc độ "rùa bò" trên cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ (Ảnh: Đình HIếu) 

Đặc biệt, nhiều phương tiện dù chạy với tốc độ dưới 40km/h nhưng vẫn đi ở làn số 1 khiến cho các xe phải vượt phía bên phải (sai quy định - PV).

Kết quả nghiên cứu cũng cho thấy, ô tô con và xe khách có xu hướng chạy với tốc độ cao hơn ô tô tải.

“Từ đó dẫn đến tình trạng các phương tiện đi chậm, chiếm làn phía bên trái sát dải phân cách khiến các xe chạy đúng tốc tộ có nhu cầu vượt phải vượt sang bên phải, gây ra nhiều xung đột, tăng nguy cơ ùn tắc và tai nạn giao thông”, TS. Đặng Minh Tân nêu.

Dẫn nghiên cứu được thực hiện bởi Quỹ AAA vì An toàn giao thông Mỹ, TS. Đặng Minh Tân cho biết, 80% lái xe cảm thấy ức chế, tức giận khi bị những xe tốc độ thấp bám làn đường bên trái và không nhường đường; 51% cho biết họ sẽ “cố ý bám đuôi” trong những trường hợp này. Tình trạng này có thể phát sinh những hành động nguy hiểm gây tai nạn giao thông nếu tài xế quyết định vượt sai luật.

Mặc dù tình trạng này xảy ra phổ biến nhưng khó giải quyết dứt điểm. Nguyên nhân được TS. Đặng Minh Tân nêu, do các quy định, chế tài hiện hành về việc sử dụng làn đường trên cao tốc đối với các loại phương tiện khác nhau chưa đầy đủ, rõ ràng.

Chưa kể, trên một số tuyến đường chưa đạt chuẩn cao tốc, chưa đặt biển báo rõ ràng và chưa có hệ thống camera giám sát phạt nguội. 

la-son-cam-lo.jpeg
 Ô tô con vỡ nát sau vụ tai nạn trên cao tốc Cam Lộ - La Sơn.

Trước thực trạng này, TS. Đặng Minh Tân kiến nghị cần cụ thể các quy định pháp lý, các giải pháp quản lý, kỹ thuật và chế tài về việc không chấp hành về tốc tộ trên các làn đường cao tốc, góp phần giảm thiểu ùn tắc, tránh tai nạn giao thông không đáng có.

Trước mắt, với tuyến đường cao tốc 6 làn xe, có thể nghiên cứu triển khai phương án tổ chức giao thông với xe tải chỉ được đi ở làn số 2 và làn số 3. Đồng thời tăng cường một số giải pháp sử dụng biển báo, khuyến khích các phương tiện chạy tốc độ thấp, đi chậm ở làn bên phải và nhường đường cho xe vượt.

Ngoài ra, TS. Đặng Minh Tân cũng cho rằng, cần phát triển giải pháp, ứng dụng hệ thống quản lý giao thông thông minh để điều hành tổng thể đường cao tốc nói chung và giám sát vấn đề tốc độ, đi đúng làn đường nói riêng.

Đối với những tuyến cao tốc 2 làn xe, nhiều ý kiến cho rằng nên cấm xe tải, xe container đi vào. Song song đó, cần tăng cường camera giám sát trên các tuyến đường. Những xe vi phạm phải xử lý thật nghiêm. Bằng chứng là ở cao tốc Long Thành - Dầu Giây, camera gắn dày nên không có xe nào dám chạy "rùa bò" 40-50km/h ở làn tốc độ cao, chỉ trừ lúc kẹt xe. 

 Trao đổi với PV VietNamNet, luật sư Nguyễn Doãn Hùng (Đoàn Luật sư TP Hà Nội) cho biết, Điều 26 Luật Giao thông đường bộ năm 2008 đã quy định về giao thông trên đường cao tốc.

Theo đó, ô tô không được chạy ở làn dừng xe khẩn cấp và phần lề đường; không được cho xe chạy quá tốc độ tối đa và dưới tốc độ tối thiểu ghi trên biển báo hiệu, sơn kẻ trên mặt đường.

Tại Thông tư số 31/2019/TT-BGTVT cũng quy định về tốc độ và khoảng cách an toàn của xe cơ giới. Cụ thể, Điều 9 quy định: Tốc độ tối đa cho phép khai thác trên đường cao tốc không vượt quá 120km/h. Khi tham gia giao thông trên đường cao tốc, người lái xe phải tuân thủ tốc độ tối đa, tốc độ tối thiểu ghi trên biển báo hiệu đường bộ, sơn kẻ mặt đường trên các làn xe.

Hiện nay, không có quy định chung về tốc độ tối thiểu trên cao tốc mà mỗi tuyến đường và làn đường sẽ có quy định riêng nhưng không được dưới 50km/h. Tốc độ tối thiểu được áp dụng phổ biến nhất trên các tuyến đường cao tốc là 70km/h.

“Theo Điểm s, Khoản 3, Điều 5, Nghị định 100, mức phạt cho việc điều khiển xe chạy dưới tốc độ tối thiểu trên những đoạn đường có quy định tốc độ là từ 800 nghìn đến 1 triệu đồng. Bên cạnh đó, nếu chạy xe dưới tốc độ tối thiểu và gây tai nạn giao thông, tài xế còn bị tước quyền sử dụng Giấy phép lái xe từ 2- 4 tháng”, luật sư Nguyễn Doãn Hùng nêu.