Dầu tăng giá trước “hạn chót”
Những diễn biến dồn dập từ phía Mỹ và Iran, đặc biệt trước “hạn chót” sáng 8/4 theo tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump, đang đẩy thị trường năng lượng toàn cầu tới một thời điểm mang tính bước ngoặt.
Tính đến 18h40 ngày 7/4, giá dầu WTI tại châu Âu tăng thêm hơn 2% lên gần 114,7 USD/thùng, trong khi giá dầu Brent tăng khoảng 0,8% lên gần 111 USD/thùng. Diễn biến này nối dài chuỗi tăng mạnh trong nhiều phiên gần đây, khi dầu WTI đã vượt ngưỡng 100 USD/thùng ngay từ phiên đầu tháng, ngày 1/4.
Động lực chính của đà tăng chủ yếu xuất phát từ rủi ro địa chính trị ngày càng lớn. Tuyên bố cứng rắn từ phía Nhà Trắng về yêu cầu mở lại eo biển Hormuz trước hạn chót 20h giờ Mỹ ngày 7/4, đã khiến thị trường phản ứng mạnh.
Ở chiều ngược lại, Tehran không chỉ bác bỏ đề xuất ngừng bắn mà còn phát đi những thông điệp đáp trả mạnh mẽ.
Theo các chuyên gia, nếu các cơ sở hạ tầng năng lượng của Iran trở thành mục tiêu quân sự, hậu quả sẽ đặc biệt nghiêm trọng. Nền kinh tế Iran phụ thuộc tới 95% vào các nhà máy nhiệt điện, do đó bất kỳ tổn thất nào cũng có thể gây ra cú sốc năng lượng lớn, không chỉ trong nước mà còn lan ra thị trường toàn cầu.
Giá dầu có thể tăng vọt, ít kịch bản giảm sâu
Nhiều quan chức Iran cũng cảnh báo rằng bất kỳ hành động “liều lĩnh” nào từ phía Mỹ có thể khiến toàn bộ khu vực Trung Đông “chìm trong biển lửa”. Những tuyên bố này càng làm gia tăng lo ngại về một cuộc xung đột quy mô lớn, trong đó năng lượng sẽ là “con tin” đầu tiên.
Trong bối cảnh đó, giới phân tích nhận định giá dầu có thể tiếp tục tăng vọt nếu Mỹ và Iran không đạt được thỏa thuận. Lý do là bất kỳ sự leo thang nào, dù ở mức độ hạn chế, cũng có thể làm gián đoạn nguồn cung. Đặc biệt, nếu các cơ sở hạ tầng dầu khí bị phá hủy, quá trình khôi phục sản xuất sẽ cần thời gian, khiến thị trường rơi vào tình trạng thiếu hụt kéo dài.
Một yếu tố rủi ro khác đang được nhắc tới là khả năng phong tỏa eo biển Bab al-Mandeb. Trước đó, ông Ali Akbar Velayati, cố vấn cấp cao của lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei, cảnh báo Tehran có thể đóng cửa tuyến đường vận tải này nếu Mỹ tiếp tục leo thang xung đột.
Eo biển Bab al-Mandeb – còn được gọi là “Cổng nước mắt” – là tuyến hàng hải rộng khoảng 30km, kết nối Ấn Độ Dương với Biển Đỏ và kênh đào Suez. Trước khi xung đột nổ ra, khoảng 12% lượng dầu vận chuyển toàn cầu đi qua khu vực này mỗi ngày. Trong khi đó, eo biển Hormuz vốn đã là “yết hầu” của thị trường năng lượng thế giới.
Theo giới quan sát, nếu cả hai eo biển Bab al-Mandeb và Hormuz đều bị đóng cửa, khoảng 25% nguồn cung dầu và khí đốt toàn cầu sẽ bị gián đoạn. Đây là kịch bản cực đoan nhưng không còn bị xem là bất khả thi trong bối cảnh hiện nay.
Sau hơn 5 tuần giao tranh, thị trường năng lượng toàn cầu đã chứng kiến những biến động mạnh. Không chỉ giá dầu, nhiều loại hàng hóa khác cũng tăng giá, kéo theo sự chao đảo của các thị trường tài chính. Điều đáng chú ý là trong khi dầu tăng, giá vàng lại có xu hướng giảm trong một số phiên gần đây.
Giá vàng giao ngay trên thị trường quốc tế đã mất mốc 4.700 USD/ounce vào đầu tuần và hiện dao động quanh 4.660 USD/ounce trong phiên 7/4. Trong nước, giá vàng nhẫn tại một số thương hiệu lớn cũng suy yếu, giao dịch quanh mức 168 triệu đồng/lượng (mua) và 171 triệu đồng/lượng (bán).
Diễn biến trái chiều này phản ánh tâm lý thận trọng của nhà đầu tư. Trong điều kiện thị trường biến động mạnh, vàng – dù là tài sản trú ẩn – vẫn có thể bị bán ra để đảm bảo thanh khoản. Điều này cho thấy mức độ bất ổn hiện tại không chỉ dừng ở rủi ro địa chính trị mà còn lan rộng sang rủi ro tài chính.
Có thể thấy, thị trường dầu mỏ đang đứng trước một bước ngoặt quan trọng. Nếu căng thẳng được kiểm soát thông qua một thỏa thuận, giá dầu có thể hạ nhiệt nhưng sẽ chưa thể giảm sâu do việc khôi phục nguồn cung chậm. Ngược lại, nếu xung đột leo thang hoặc lan rộng, đặc biệt liên quan tới các tuyến vận tải chiến lược, giá năng lượng nhiều khả năng sẽ tiếp tục tăng mạnh, kéo theo những hệ lụy sâu rộng đối với kinh tế toàn cầu.
Trong bối cảnh đó, mọi ánh nhìn của thị trường đang dồn về mốc thời gian sáng 8/4 – thời điểm có thể định hình xu hướng tiếp theo của giá dầu cũng như mức độ ổn định của toàn bộ hệ thống năng lượng thế giới.
.svg){kind=icon}
