Bảo vệ đại ngàn, gìn giữ đa dạng sinh học
Ngày 1/10/2026, tại Vườn quốc gia Kon Ka Kinh, 31 cá thể động vật rừng quý hiếm được trở về môi trường tự nhiên sau thời gian cứu hộ, chăm sóc và phục hồi sức khỏe. Trong đó có tê tê Java, rùa núi vàng, rùa núi viền, cu li nhỏ và nhiều loài thuộc danh mục nguy cấp, quý hiếm.
Đây là một trong những hoạt động bảo tồn nổi bật tại Gia Lai trong năm 2026, thể hiện nỗ lực bảo vệ các loài hoang dã, phục hồi hệ sinh thái và nâng cao nhận thức cộng đồng.
Tại Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cao nguyên Kon Hà Nừng, công tác bảo tồn tiếp tục ghi nhận những kết quả tích cực. Theo Báo Gia Lai, năm 2026, khu vực này ghi nhận gần 100.000 cây xanh được trồng, 10,6 ha rừng được phục hồi và 639 cá thể động vật rừng được tái thả về tự nhiên.
Đáng chú ý, dự án hỗ trợ kỹ thuật bảo tồn thiên nhiên tại Vườn quốc gia Kon Ka Kinh, được triển khai với sự hỗ trợ của Tổ chức Frankfurt Zoological Society (FZS), đã tạo chuyển biến trong quản lý và giám sát rừng.
Tại hội nghị tổng kết ngày 20/10, dự án ghi nhận 13.259 lượt tuần tra với tổng quãng đường hơn 138.000 km. Hoạt động giám sát xác định quần thể voọc chà vá chân xám ước tính khoảng 1.894 cá thể và vượn má vàng Trung Bộ khoảng 148 cá thể.
Cùng với ứng dụng công nghệ trong tuần tra, bảo vệ rừng, dự án đẩy mạnh tuyên truyền tại các làng vùng đệm, vận động người dân không săn bắt động vật hoang dã, thu giữ hàng nghìn bẫy và súng tự chế.
Những kết quả này cho thấy công tác bảo tồn đang chuyển từ bảo vệ tài nguyên đơn thuần sang quản lý dựa trên dữ liệu khoa học, gắn trách nhiệm của lực lượng chức năng với cộng đồng dân cư.
Không chỉ trên rừng, hoạt động bảo tồn còn được mở rộng ra biển. Trong 6 tháng đầu năm, mô hình tình nguyện viên ngư dân tại Cát Tiến và Hoài Nhơn Đông tiếp tục tham gia giám sát, báo cáo, cứu hộ rùa biển và thú biển, góp phần bảo vệ các loài sinh vật quý hiếm.
Đưa di sản văn hóa trở lại đời sống cộng đồng
Song hành với bảo tồn thiên nhiên, Gia Lai xác định gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa là nhiệm vụ quan trọng trong quá trình phát triển.
Thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Gia Lai ban hành Chương trình hành động số 12-CTr/TU ngày 21/4/2026, hướng tới đưa văn hóa trở thành nguồn lực nội sinh, gắn bảo tồn di sản với phát triển du lịch, công nghiệp văn hóa và chuyển đổi số.
Cụ thể hóa chủ trương này, UBND tỉnh ban hành Kế hoạch số 78/KH-UBND ngày 24/2/2026, triển khai 13 nhóm nhiệm vụ bảo tồn và phát huy giá trị Không gian văn hóa cồng chiêng.
Các nhiệm vụ trọng tâm gồm kiểm kê cồng chiêng, nghệ nhân; phục dựng nghi lễ truyền thống của đồng bào Bahnar, H’rê; truyền dạy đánh chiêng, chỉnh chiêng cho thế hệ trẻ; hỗ trợ nhạc cụ, trang phục và tổ chức các chương trình trình diễn, trải nghiệm văn hóa.
Những hoạt động ấy đang được cụ thể hóa tại cơ sở. Ngày 24/3, nhà rông văn hóa làng Bồ, xã Ia Hrung, được khánh thành với kinh phí 300 triệu đồng, tạo thêm không gian sinh hoạt cộng đồng, tổ chức lễ hội và gìn giữ phong tục truyền thống.
Ngày 24/10, chương trình “Hành trình di sản: Trình diễn và trải nghiệm di sản văn hóa Gia Lai 2026” tại Di tích Tháp Đôi tiếp tục giới thiệu các giá trị văn hóa đặc trưng, kết nối di sản với công chúng và du khách.
Cùng với bảo tồn di sản phi vật thể, Gia Lai đẩy mạnh phân cấp quản lý, phát huy giá trị 196 di tích đã được xếp hạng, gồm 4 di tích quốc gia đặc biệt, 44 di tích quốc gia và 148 di tích cấp tỉnh.
Gắn bảo tồn với phát triển bền vững
Một điểm đáng chú ý trong chính sách của Gia Lai là kết hợp bảo tồn thiên nhiên, văn hóa với phát triển sinh kế và du lịch có trách nhiệm.
Tháng 7/2026, UBND tỉnh phê duyệt hai đề án du lịch sinh thái tại Vườn quốc gia Kon Ka Kinh và Khu bảo tồn thiên nhiên Kon Chư Răng, hướng tới khai thác giá trị cảnh quan, giáo dục môi trường và tạo nguồn thu phục vụ bảo vệ rừng.
Trước đó, tại buổi làm việc ngày 20/3, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thị Thanh Lịch nhấn mạnh yêu cầu phát triển du lịch tại hai khu vực phải đặt trong tổng thể nhiệm vụ bảo tồn đa dạng sinh học, giữ gìn cảnh quan tự nhiên.
Đây là định hướng quan trọng để Gia Lai khai thác lợi thế rừng, biển và văn hóa bản địa nhưng không đánh đổi tài nguyên lấy tăng trưởng trước mắt.
Từ những cánh rừng Kon Hà Nừng, Kon Ka Kinh đến không gian cồng chiêng, nhà rông, tháp Chăm và các di tích lịch sử, Gia Lai đang từng bước biến chủ trương bảo tồn thành những chương trình, hoạt động cụ thể.
Thời gian tới, tỉnh cần tiếp tục huy động nguồn lực tu bổ di tích, phục hồi hệ sinh thái, tăng cường giám sát đa dạng sinh học, hỗ trợ nghệ nhân và phát triển sinh kế bền vững cho cộng đồng.
Quan trọng hơn, bảo tồn phải gắn với trao truyền, để thiên nhiên được gìn giữ, di sản tiếp tục hiện diện trong đời sống và người dân trở thành chủ thể, đồng thời là những người được hưởng lợi từ các giá trị ấy.
Gia Bình
.svg){kind=icon}
