Hạ tầng số được đầu tư đồng bộ, tỷ lệ hồ sơ trực tuyến cấp xã đạt trên 97%, trong khi trí tuệ nhân tạo (AI) đã được ứng dụng thực chất vào hoạt động công vụ và giải quyết thủ tục hành chính.

Mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đặt ra yêu cầu hoàn toàn mới đối với công tác quản trị khi tỉnh trực tiếp điều hành 135 xã, phường trên địa bàn rộng lớn trải dài từ Tây Nguyên xuống duyên hải…

Theo ông Trần Kim Kha, Giám đốc Sở KH&CN Gia Lai, trong bối cảnh đó, hạ tầng số, dữ liệu số, an toàn thông tin và AI không còn là lựa chọn mang tính kỹ thuật mà trở thành điều kiện tiên quyết, đóng vai trò như “hệ thần kinh số”, bảo đảm bộ máy chính quyền hai cấp vận hành thông suốt, đồng bộ và hiệu quả.

Anh so 1.jpg
 Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Phạm Anh Tuấn theo dõi quá trình nộp hồ sơ trực tuyến của công dân tại Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh. Ảnh: Thanh Trà

Hạ tầng số phủ khắp

Sau khi hợp nhất, Gia Lai từng bước hình thành nền tảng số đáp ứng yêu cầu vận hành mô hình mới. Toàn tỉnh hiện có 4.323 vị trí trạm thu phát sóng với 8.541 trạm BTS, trong đó có 734 trạm 5G và 4.032 trạm 4G. Tỷ lệ phủ sóng di động đạt 100% tại trung tâm các xã, phường và 99,9% tại các thôn, làng. 

Mạng truyền số liệu chuyên dùng đã được triển khai đến 100% cơ quan nhà nước. Các hệ thống phục vụ chỉ đạo, điều hành như văn phòng điện tử, hệ thống tác nghiệp, một cửa điện tử, hội nghị truyền hình trực tuyến và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành tiếp tục được hoàn thiện, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý từ tỉnh đến cơ sở.

Đối với cấp xã - mắt xích quan trọng nhất trong mô hình chính quyền 2 cấp, hạ tầng số được đầu tư đồng bộ. Toàn tỉnh đã cấp hơn 53.000 chữ ký số; 100% cán bộ, công chức cấp xã được trang bị máy tính và các thiết bị làm việc cần thiết.

Hiệu quả chuyển đổi số thể hiện rõ nét trong giải quyết thủ tục hành chính. Trong 5 tháng đầu năm 2026, Gia Lai tiếp nhận gần 328.000 hồ sơ thủ tục hành chính, trong đó cấp xã tiếp nhận hơn 207.000 hồ sơ với tỷ lệ nộp trực tuyến đạt 99,5%.

Tính từ ngày 1/7/2025 đến nay, cấp xã đã giải quyết hơn 679.000 hồ sơ, tỷ lệ trực tuyến đạt 97,01%. Đặc biệt, tỉnh đã cắt giảm thời gian giải quyết đối với 1.713 thủ tục hành chính, đạt 55,15%, vượt chỉ tiêu Chính phủ giao.

Theo ông Nguyễn Tuấn Thanh, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Gia Lai, trong quá trình chuyển đổi mô hình, yêu cầu lớn nhất là không để người dân và doanh nghiệp bị ảnh hưởng khi thực hiện thủ tục hành chính.

Để thực hiện mục tiêu này, tỉnh đã duy trì vận hành thông suốt hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính, bảo đảm kết nối với hệ thống tập trung của các bộ, ngành; đẩy mạnh số hóa hồ sơ, thanh toán trực tuyến, cấp kết quả điện tử và triển khai thủ tục hành chính không phụ thuộc địa giới hành chính.

Bên cạnh đó, tỉnh đã kịp thời hỗ trợ từ 1-3 tỷ đồng cho mỗi xã, phường để sửa chữa trụ sở, mua sắm trang thiết bị, đầu tư hạ tầng công nghệ thông tin và phương tiện làm việc, giúp cơ sở nhanh chóng ổn định hoạt động sau sắp xếp.

Anh so 2.jpg
 Công an phường Hoài Nhơn Tây lập “Tổ thanh niên xung kích chuyển đổi số” hỗ trợ người dân. Ảnh: Giang Thành

AI chuyển từ thí điểm sang ứng dụng thực chất

Theo Sở KH&CN, Gia Lai là một trong số ít địa phương sớm tiếp cận AI theo hướng phục vụ công vụ thay vì chỉ dừng ở phong trào.

Hiện nay, ba nhóm ứng dụng AI đang phát huy hiệu quả gồm trợ lý ảo hỗ trợ cán bộ, công chức tra cứu pháp lý, đối chiếu quy trình xử lý hồ sơ và chuẩn hóa văn bản; AI hỗ trợ thẩm định hồ sơ đất đai, kiểm tra thành phần hồ sơ, đối chiếu căn cứ pháp lý; cùng hệ thống giám sát thông tin trên môi trường mạng, theo dõi dư luận xã hội theo thời gian thực.

Tuy nhiên, ngành khoa học và công nghệ cũng thẳng thắn nhìn nhận một số tồn tại như nhiều hệ thống dùng chung vận hành chưa ổn định; tiến độ triển khai các nền tảng số quốc gia và cơ sở dữ liệu chuyên ngành còn chậm; nhân lực công nghệ thông tin tại cấp xã còn mỏng, thiếu chuyên môn sâu về an toàn thông tin.

Địa hình rộng, dân cư phân tán cũng khiến việc đầu tư hạ tầng viễn thông, nhất là mạng 5G và băng rộng cố định tại vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số gặp không ít khó khăn.

Từ thực tiễn triển khai, Sở xác định 4 nhóm giải pháp trọng tâm trong thời gian tới gồm tiếp tục đầu tư hạ tầng số; đẩy mạnh quản trị dựa trên dữ liệu; nâng cao kỹ năng số cho đội ngũ cán bộ, công chức; đồng thời thúc đẩy ứng dụng AI trong quản trị công theo nguyên tắc “AI First”.

Phó Chủ tịch Thường trực Nguyễn Tuấn Thanh cho biết, tỉnh sẽ tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và AI trong tổng hợp, phân tích dữ liệu, theo dõi tiến độ công việc, hỗ trợ giải quyết thủ tục hành chính, quản lý văn bản và phục vụ công tác tham mưu. 

Đồng thời, chú trọng đào tạo kỹ năng số, kỹ năng ứng dụng AI cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức nhằm nâng cao năng suất lao động, chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp trong giai đoạn mới.

Minh Ngọc