Các nhà nghiên cứu cho rằng, lên đồng là hình thức mà các thầy đồng trong
trạng thái ngây ngất (Ectacy) để có thể thông quan với thần linh…
TIN BÀI KHÁC
Lại lộ clip "nóng" của Hoàng Thùy Linh?
Vé xem Backstreet Boys, vì đâu rớt thảm?
"Hiệu trưởng mua dâm" quyết kháng án?
Cô gái kể chuyện 'sợ hãi' làm mẫu nude
Lên đồng là một hiện tượng Shaman giáo
Cuốn sách: "Lên đồng, hành trình của thần linh và thân phận" của GS Ngô Đức Thịnh có đề cập đến một loại hình tôn giáo tín ngưỡng phổ quát trên thế giới có tên là Shaman giáo. Trong đó, lên đồng tuy là một nghi thức của đạo Mẫu Tam phủ, Tứ phủ, mang tính bản địa của người Việt, nhưng cũng lại mang nhiều nét đặc trưng của loại hình tôn giáo Shaman này.
![]() |
Thanh đồng "biểu diễn" |
Trong cuộc thảo luận Quốc tế về đạo Mẫu và Shaman trong các tộc người ở Việt Nam và châu Á, tổ chức tháng 11/2001 tại Hà Nội, các nhà khoa học Quốc tế và Việt Nam đã đi đến một quan niệm chung về Shaman, đó là hình thức mà các thầy đồng trong trạng thái ngây ngất (Ectacy) để có thể thông quan với thần linh, cầu giúp việc chữa bệnh và mưu cầu may mắn tài lộc.
Tuy giới nghiên cứu trong và ngoài nước đang còn nhiều quan điểm khác nhau về Lên đồng có phải Shaman giáo hay không, nhưng trong công trình "Đạo Mẫu ở Việt Nam" (1996, 2001, 2007) và công trình "hát văn" (xuất bản năm 1990) thì cho rằng nghi lễ Lên đồng của đạo Mẫu là một hiện tượng Shaman giáo.
Lên đồng là một hiện tượng tâm lí sinh học
Các ông đồng, bà đồng đều là những người bình thường, khi bị cơ đày họ có những hành vi lệch chuẩn, điên loạn hoặc ốm đau, chạy chữa bằng thuốc gì cũng không khỏi, có khi nguy hại đến tính mạng, phải trình đồng thì mới khỏi.
Với loại bệnh được cho là bị hành mà có như điên loạn, phát dại phát rồ, nhóm các nhà nghiên cứu cùng với GS Ngô Đức Thịnh đã làm phiếu điều tra và đáng ngạc nhiên là kết quả chỉ ra rằng khi đã ra trình đồng thì chắc chắn khỏi, để quay về đời sống bình thường.
"Tôi đã chứng kiến năm đấy vừa ra Tết rét căm căm, tôi đi công tác về ngủ đêm ở gia đình bà đó, nửa đêm ông chồng choàng tỉnh không thấy bà đó đâu, đi tìm thì thấy bà đó đang nhảy xuống suối tắm, mà trời thì lạnh, nước suối như thể đóng băng. Lúc về nhà, gia đình đốt lên một đống lửa để sưởi ấm cho bà, thì lập tức, bà ta đứng phắt lên nhảy múa say sưa quanh đống lửa. Ông chồng kể, có những đêm không thấy vợ đâu, đi tìm thì thấy ngồi vắt vẻo trên cây. Tuy nhiên, cả gia đình đều chống lại việc bà đó ra đồng. Bản thân bà ấy ban đầu cũng không muốn mình trở thành một bà đồng. Bây giờ sau khi ra đồng thì bà đó đã khỏi".
Nói chung, vấn đề căn số còn là một bí ẩn, cũng không biết lấy căn cứ nào để xác định. Nhưng mỗi ông đồng, bà đồng có một căn (một ghế), ví dụ như căn Quan, căn Cô, căn Cậu, hay căn ông Hoàng...
Những ông đồng, bà đồng cầm căn vị thánh nào, thì biểu hiện của họ trong đời thường hay ngay trong khi lên đồng cũng mang đậm bản tính của vị thánh đó. Người có căn Quan thì rất chững chạc, cứng rắn. Căn Cô thì nhí nhảnh vui tươi, ẻo lả. Căn ông Hoàng thì thung dung, hào hoa, đĩnh đạc.
(Theo Bee.net.vn)