Giải pháp căn cơ giảm nghèo thông tin ở Ninh Bình

Hưởng ứng chủ trương của Đảng và Chính phủ về phổ cập kỹ năng số, tỉnh Ninh Bình đẩy mạnh phong trào “Bình dân học vụ số” như một giải pháp trực tiếp để giảm nghèo thông tin. Nếu trước đây, thiếu hụt thông tin chủ yếu do hạn chế về hạ tầng và điều kiện tiếp cận, thì hiện nay, rào cản lớn hơn nằm ở kỹ năng và khả năng khai thác thông tin. Vì vậy, phong trào tập trung trang bị cho người dân những kỹ năng số cơ bản, giúp họ biết cách tìm kiếm, chọn lọc và sử dụng thông tin hiệu quả, từ đó chuyển từ “thiếu thông tin” sang “làm chủ thông tin”.

Theo Kế hoạch số 03-KH/BCĐ ngày 09/9/2025 của Ban Chỉ đạo cấp tỉnh về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, “Bình dân học vụ số” được xác định là nhiệm vụ trọng tâm nhằm phổ cập kỹ năng số thiết yếu cho toàn dân. Đây được xem là bước đi then chốt để xử lý tận gốc vấn đề nghèo thông tin, khi người dân không chỉ được cung cấp thông tin mà còn có năng lực tiếp cận và khai thác các dịch vụ số trong học tập, sản xuất và đời sống. Qua đó, nhận thức về vai trò của chuyển đổi số trong phát triển kinh tế – xã hội cũng được nâng lên rõ rệt.

Việc đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động của các cơ quan, đơn vị đã góp phần nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp, đồng thời tạo môi trường thuận lợi để người dân tiếp cận các dịch vụ công trực tuyến. Khi thủ tục hành chính được số hóa, người dân buộc phải tiếp cận và sử dụng công nghệ, từ đó hình thành kỹ năng và thói quen mới trong môi trường số.

Một trong những mục tiêu xuyên suốt của phong trào “Bình dân học vụ số” là thu hẹp khoảng cách số giữa các vùng miền, đặc biệt tại khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa. Đây cũng chính là trọng tâm của công tác giảm nghèo thông tin – khi người dân không chỉ “có thông tin” mà còn “hiểu và sử dụng được thông tin” để phục vụ phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống.

Phong trào “Bình dân học vụ số” tại Ninh Bình được triển khai với nội dung đa dạng, bám sát nhu cầu thực tiễn của từng nhóm đối tượng. Công tác tuyên truyền được thực hiện linh hoạt, kết hợp giữa trực tiếp và gián tiếp, từ báo chí, hệ thống truyền thanh cơ sở, cổng thông tin điện tử đến các nền tảng mạng xã hội, góp phần lan tỏa nhận thức về vai trò của kỹ năng số trong cộng đồng.

Tỉnh tích cực rà soát, hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm tháo gỡ khó khăn trong quá trình chuyển đổi số. Các chương trình đào tạo được thiết kế theo hướng dễ hiểu, dễ tiếp cận, chú trọng thực hành, giúp người dân có thể áp dụng ngay vào sản xuất và đời sống hằng ngày.

Việc triển khai phong trào cũng gắn kết chặt chẽ với các chương trình, đề án của Trung ương như Đề án “Nâng cao nhận thức, phổ cập kỹ năng và phát triển nguồn nhân lực chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030” và phong trào xây dựng xã hội học tập, thúc đẩy học tập suốt đời. Đây là nền tảng để hình thành hệ sinh thái học tập số, góp phần giải quyết vấn đề nghèo thông tin một cách bền vững.

Công tác truyền thông tiếp tục được tỉnh đẩy mạnh với nhiều hình thức đa dạng như báo chí, loa truyền thanh cơ sở, các hội nhóm Zalo, Facebook… nhằm đưa thông tin đến gần hơn với người dân, nhất là những nhóm còn hạn chế về khả năng tiếp cận công nghệ. Qua đó, từng bước xóa bỏ “vùng lõm” thông tin, bảo đảm người dân được tiếp cận tri thức một cách công bằng.

Hằng năm, Ninh Bình tổ chức Ngày hội Toàn dân học tập số vào Ngày Chuyển đổi số quốc gia (10/10), kết hợp giữa hình thức trực tuyến và trực tiếp để khuyến khích người dân tham gia học tập, trải nghiệm và nâng cao kỹ năng số.

Bên cạnh đó, các nền tảng học tập số do Trung ương phát triển được triển khai rộng rãi, kết hợp với hệ thống định danh điện tử để phục vụ đào tạo, đánh giá và xác nhận trình độ kỹ năng số. Những công cụ công nghệ mới, trong đó có trí tuệ nhân tạo, từng bước được ứng dụng nhằm hỗ trợ người dân học tập hiệu quả hơn.

Ở cơ sở, các mô hình như câu lạc bộ học tập số, cộng đồng học tập trực tuyến, tổ công nghệ số cộng đồng được phát triển, trở thành “điểm tựa” để người dân hỗ trợ lẫn nhau trong quá trình tiếp cận và ứng dụng công nghệ. Đây chính là yếu tố quan trọng giúp thu hẹp khoảng cách số và giảm nghèo thông tin một cách thực chất.

Từ phong trào “Bình dân học vụ số”, Ninh Bình đang từng bước chuyển từ hỗ trợ tiếp cận thông tin sang nâng cao năng lực làm chủ thông tin, thay đổi nhận thức cho người dân. Đây là hướng đi căn cơ, tạo nền tảng vững chắc để giảm nghèo thông tin bền vững, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống trên địa bàn tỉnh.