Hà Nội là đô thị đặc biệt với mật độ dân cư cao, nhiều khu dân cư hình thành từ lâu đời, đan xen chung cư cũ, nhà ống, nhà trong ngõ nhỏ và các công trình cơi nới như “chuồng cọp”. Đặc điểm này tạo nên không gian sống chật hẹp, hệ thống hạ tầng kỹ thuật không đồng bộ, gây khó khăn lớn cho công tác phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ. Thực tiễn cho thấy, nếu không có giải pháp phù hợp, nguy cơ cháy nổ tại các khu vực này luôn tiềm ẩn và để lại hậu quả nghiêm trọng.
Theo Luật Phòng cháy và chữa cháy, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng cháy và chữa cháy cùng các nghị định, thông tư hướng dẫn thi hành, trách nhiệm bảo đảm an toàn phòng cháy chữa cháy thuộc về cả chủ sở hữu, người sử dụng công trình và chính quyền địa phương. Đối với nhà ở, đặc biệt là nhà ở nhiều tầng, nhiều căn hộ, pháp luật yêu cầu phải đáp ứng các điều kiện an toàn cháy, nổ ngay từ khâu thiết kế, cải tạo, sử dụng và trong suốt quá trình vận hành.
Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ, Hà Nội đã ban hành nhiều văn bản yêu cầu rà soát, kiểm tra, chấn chỉnh công tác phòng cháy chữa cháy đối với chung cư cũ, chung cư mini, nhà trọ và nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh. Thành phố yêu cầu các chủ cơ sở khẩn trương khắc phục tồn tại, bổ sung giải pháp kỹ thuật an toàn cháy, hoàn thành trước thời hạn theo quy định. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng nhằm siết chặt kỷ cương, đưa công tác phòng cháy chữa cháy vào nền nếp.
Một trong những giải pháp trọng tâm là cải tạo, bổ sung điều kiện an toàn phòng cháy chữa cháy phù hợp với đặc thù từng loại hình nhà ở. Với chung cư cũ, cần rà soát hệ thống điện, hệ thống cấp nước chữa cháy, lối thoát hiểm, thang bộ, hành lang và các không gian chung. Những hạng mục xuống cấp phải được sửa chữa, thay thế kịp thời để bảo đảm khả năng thoát nạn và chữa cháy ban đầu khi xảy ra sự cố.
Đối với nhà ống, nhà trong ngõ nhỏ, nơi xe chữa cháy khó tiếp cận, giải pháp phòng cháy chữa cháy càng phải đặt trọng tâm vào phòng ngừa và chữa cháy tại chỗ. Việc lắp đặt thiết bị báo cháy sớm, trang bị bình chữa cháy xách tay, phương tiện phá dỡ thô sơ và bảo đảm lối thoát nạn là yêu cầu bắt buộc theo hướng dẫn của cơ quan chuyên môn. Các hộ gia đình cần bố trí khu vực nấu nướng, để xe, chứa vật liệu dễ cháy hợp lý, hạn chế tối đa nguy cơ phát sinh cháy.
Vấn đề “chuồng cọp” tại nhiều khu tập thể, chung cư cũ là nguy cơ đặc biệt nghiêm trọng đối với công tác thoát nạn. Các kết cấu kim loại hàn kín ban công có thể biến căn hộ thành “lồng sắt” khi xảy ra cháy, cản trở lực lượng cứu nạn cứu hộ và người dân thoát hiểm. Theo chỉ đạo của thành phố và khuyến cáo của lực lượng cảnh sát phòng cháy chữa cháy, các hộ dân phải tháo dỡ hoặc cải tạo “chuồng cọp”, bố trí ô cửa mở được từ bên trong, bảo đảm có ít nhất một lối thoát nạn an toàn.
Bên cạnh giải pháp kỹ thuật, công tác kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm đóng vai trò then chốt. Chính quyền cơ sở, lực lượng công an, cảnh sát phòng cháy chữa cháy cần tăng cường kiểm tra định kỳ và đột xuất, kịp thời phát hiện, xử lý các vi phạm về an toàn cháy, nổ. Việc xử phạt, đình chỉ hoạt động hoặc yêu cầu tạm dừng sử dụng công trình không bảo đảm điều kiện phòng cháy chữa cháy là biện pháp cần thiết nhằm nâng cao tính răn đe và ý thức chấp hành pháp luật.
Song song với đó, tuyên truyền, tập huấn kiến thức phòng cháy chữa cháy cho người dân là giải pháp mang tính bền vững. Khi người dân hiểu rõ nguy cơ, nắm được kỹ năng sử dụng thiết bị chữa cháy, kỹ năng thoát nạn và xử lý tình huống ban đầu, thiệt hại do cháy nổ sẽ được hạn chế đáng kể. Việc xây dựng các mô hình “tổ liên gia an toàn phòng cháy chữa cháy”, “điểm chữa cháy công cộng” theo hướng dẫn của Bộ Công an đang được Hà Nội triển khai và cần tiếp tục nhân rộng.
Có thể thấy, giải pháp phòng cháy chữa cháy tại Hà Nội không thể chỉ dừng ở một biện pháp riêng lẻ mà cần sự vào cuộc đồng bộ của chính quyền, lực lượng chức năng và người dân. Tuân thủ pháp luật, khắc phục tồn tại kỹ thuật, nâng cao ý thức cộng đồng và duy trì kiểm tra thường xuyên là những yếu tố quyết định để bảo đảm an toàn phòng cháy chữa cháy, đặc biệt tại các khu vực chung cư cũ, nhà ống, nhà trong ngõ nhỏ – những không gian sống đặc thù của Thủ đô.
.svg){kind=icon}
