Theo Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng, tội phạm mua bán người hiện nay chủ yếu là các đối tượng chuyên nghiệp, hoạt động có tổ chức, có sự câu kết chặt chẽ giữa các mắt xích trong và ngoài nước. Đáng chú ý, nhiều đường dây do người nước ngoài cầm đầu nhưng thông qua các đối tượng người Việt Nam cư trú ở khu vực biên giới hoặc nội địa để móc nối, hình thành mạng lưới mua bán người xuyên quốc gia.
Một thực tế đáng lo ngại là trong các đường dây này có không ít đối tượng từng là nạn nhân mua bán người, người lấy chồng nước ngoài hoặc từng tham gia hoạt động lừa đảo trực tuyến. Sau khi trở về nước, thay vì hòa nhập cộng đồng, một số người lại bị lôi kéo, biến chất, trở thành “mắt xích” dụ dỗ, lừa gạt, thậm chí trực tiếp tham gia mua bán phụ nữ, trẻ em, kể cả bạn bè và người thân trong gia đình.
Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng đánh giá, đây chính là yếu tố khiến công tác phát hiện, đấu tranh với loại tội phạm này gặp nhiều khó khăn. Các đối tượng thường lợi dụng mối quan hệ quen biết, sự tin tưởng của nạn nhân để tiếp cận, lừa gạt bằng những lời hứa hẹn hấp dẫn về việc làm, thu nhập cao hoặc cuộc sống “đổi đời” ở nước ngoài.
Công tác tuyên truyền còn gặp nhiều thách thức
Một trong những khó khăn lớn hiện nay là công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về phòng, chống mua bán người chưa thực sự đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Ở nhiều địa bàn biên giới, vùng sâu, vùng xa, người dân còn thiếu thông tin, hạn chế nhận thức về thủ đoạn của tội phạm mua bán người. Không ít người nhẹ dạ, cả tin, dễ bị lừa gạt bởi những lợi ích trước mắt mà các đối tượng đưa ra.
Đặc biệt, tội phạm mua bán người thường diễn ra dưới dạng “ẩn”, không công khai. Các đối tượng rất tinh vi trong việc che giấu hành vi phạm tội, sử dụng công nghệ cao, mạng xã hội, các ứng dụng trực tuyến để liên lạc, dụ dỗ nạn nhân. Trong khi đó, nạn nhân sau khi bị lừa bán thường có tâm lý sợ bị kỳ thị, xa lánh bởi gia đình và cộng đồng nên không dám tố giác, khiến việc điều tra, xử lý càng thêm phức tạp.
Trước thực trạng trên, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng xác định đấu tranh, phòng ngừa tội phạm mua bán người là một trong những nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên.
Nhiều năm qua, lực lượng Bộ đội Biên phòng đã chủ động triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ, tăng cường phối hợp liên ngành, hợp tác quốc tế, đồng thời chú trọng nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ trực tiếp làm công tác phòng, chống mua bán người.
Trong đó, công tác tập huấn, đào tạo được đặt lên hàng đầu. Hằng năm, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng đều tổ chức các lớp tập huấn trực tuyến và trực tiếp về pháp luật, nghiệp vụ phòng, chống mua bán người cho cán bộ, chiến sĩ. Nội dung tập huấn tập trung vào nhận diện phương thức, thủ đoạn mới của tội phạm; kỹ năng phát hiện, tiếp nhận, hỗ trợ nạn nhân; cũng như quy trình phối hợp xử lý các vụ việc có yếu tố nước ngoài.
Song song với đó, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng còn phối hợp với các tổ chức quốc tế, cơ quan đại diện ngoại giao để nâng cao năng lực cho cán bộ Biên phòng, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công tác phòng, chống mua bán người trong bối cảnh hội nhập.
Đẩy mạnh hợp tác quốc tế, nâng cao năng lực cán bộ
Thời gian qua, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng đã hợp tác với Đại sứ quán Anh tại Việt Nam tổ chức 5 lớp tập huấn nâng cao năng lực phòng, chống mua bán người cho 140 cán bộ tại Hà Nội, Đà Nẵng và TP Hồ Chí Minh. Đồng thời, hai bên phối hợp biên soạn cẩm nang công tác phòng, chống mua bán người; chỉ đạo Học viện Biên phòng phối hợp xây dựng bộ tài liệu tập huấn chuyên sâu.
Bộ tài liệu này đã được tổ chức tập huấn thử nghiệm cho 45 học viên của Học viện Biên phòng và Trường Cao đẳng Biên phòng, góp phần chuẩn hóa kiến thức, kỹ năng cho đội ngũ cán bộ làm nhiệm vụ.
Bên cạnh đó, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng cũng hợp tác với Tổ chức Di cư quốc tế (IOM) tại Việt Nam tổ chức 7 lớp tập huấn nâng cao năng lực phòng, chống mua bán người cho 249 cán bộ Biên phòng. Gần 1.000 cuốn tài liệu tập huấn phòng, chống mua bán người đã được xây dựng, in ấn và cấp phát cho lực lượng phòng, chống ma túy và tội phạm; đồng thời phát hành gần 1.000 cuốn tài liệu về phòng, chống xuất nhập cảnh trái phép, đưa người di cư trái phép và mua bán người cho lực lượng quản lý xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu.
Ngoài ra, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng còn phối hợp với Tổ chức Rồng Xanh tổ chức các lớp tập huấn, hội thảo liên ngành nâng cao năng lực phòng, chống mua bán người cho cán bộ Biên phòng tại nhiều địa phương như Kon Tum, Gia Lai, Đắk Lắk, Kiên Giang.
Về giải pháp trong thời gian tới, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng kiến nghị tiếp tục nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền phòng, chống mua bán người theo hướng đổi mới cả hình thức và nội dung.
Việc tuyên truyền cần phù hợp với phong tục, tập quán từng địa bàn, tập trung vào các nhóm có nguy cơ cao bị mua bán; kịp thời cập nhật, cảnh báo các thủ đoạn mới, đặc biệt là thủ đoạn lợi dụng công nghệ cao, mạng xã hội và các ứng dụng trực tuyến.
Cùng với đó, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng đề xuất tăng cường tham mưu, phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương các cấp trong việc hoàn thiện cơ chế, chính sách tạo việc làm, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người dân khu vực biên giới, biển đảo. Đây được xem là giải pháp căn cơ nhằm hạn chế thấp nhất nguyên nhân, điều kiện phát sinh tội phạm mua bán người, góp phần giữ vững an ninh trật tự, bảo vệ cuộc sống bình yên cho nhân dân.
.svg){kind=icon}
