Giảm nghèo thông tin tạo chuyển biến rõ nét ở Chiềng Hặc (Sơn La)

Xác định giảm nghèo thông tin không chỉ dừng lại ở việc hỗ trợ người dân tiếp cận kiến thức, xã Chiềng Hặc (Sơn La) còn hướng tới thay đổi cách nghĩ, cách làm trong sản xuất nông nghiệp. Do đó, công tác giảm nghèo thông tin được xã triển khai rộng khắp, kết hợp với ứng dụng công nghệ số, giúp người dân từng bước chuyển từ làm theo kinh nghiệm sang làm theo quy trình, tiêu chuẩn và tín hiệu thị trường.

Toàn xã hiện có 1.355 ha xoài, chủ yếu là giống xoài Đài Loan GL4, với sản lượng năm 2026 ước đạt khoảng 10.000 tấn. Những năm gần đây, địa phương đã hình thành các vùng sản xuất an toàn với 86 ha đạt chứng nhận VietGAP; xây dựng 13 mã số vùng trồng xuất khẩu với tổng diện tích 110,5 ha và 1 cơ sở đóng gói. Đây là những nền tảng quan trọng để nâng cao giá trị nông sản.

Tuy vậy, thiếu hụt thông tin từng là rào cản lớn. Phần lớn người dân canh tác dựa vào kinh nghiệm truyền thống, ít cập nhật tiến bộ kỹ thuật, chưa chú trọng đến tiêu chuẩn chất lượng hay nhu cầu thị trường, khiến giá trị sản phẩm chưa tương xứng, đầu ra thiếu ổn định.

Trước thực tế đó, Chiềng Hặc đã triển khai nhiều hình thức tăng giàu thông tin, truyền thông phong phú, phù hợp với điều kiện địa phương. Hệ thống truyền thanh cơ sở được duy trì thường xuyên, cung cấp thông tin về thời tiết, giá cả nông sản, tình hình sâu bệnh. Nội dung biên soạn ngắn gọn, dễ hiểu, phát bằng cả tiếng phổ thông và tiếng bản địa để người dân dễ tiếp cận.

Song song với đó, các lớp tập huấn, hội nghị đầu bờ được tổ chức ngay tại vườn xoài. Người dân được hướng dẫn trực tiếp từ khâu tỉa cành, xử lý ra hoa đến kỹ thuật bao trái. Cách làm "cầm tay chỉ việc" giúp người dân dễ hiểu, dễ nhớ, từ đó mạnh dạn áp dụng vào thực tế sản xuất.

Cùng với truyền thông trực tiếp, việc ứng dụng công nghệ số ngày càng được chú trọng. Các nhóm mạng xã hội tại thôn, bản, hợp tác xã trở thành kênh trao đổi nhanh chóng, giúp người dân cập nhật giá cả, chia sẻ kinh nghiệm, cảnh báo sâu bệnh kịp thời. Nhiều hộ đã sử dụng điện thoại thông minh để tra cứu kỹ thuật, theo dõi dự báo thời tiết, kết nối với thương lái và doanh nghiệp.

Địa phương cũng tổ chức hướng dẫn người dân tiếp cận các nền tảng giao dịch trực tuyến. Qua các buổi tập huấn, họ được hỗ trợ tạo tài khoản, đăng tải thông tin sản phẩm, quảng bá xoài Chiềng Hặc tới thị trường rộng lớn hơn. Nhờ đó, sản phẩm không chỉ tiêu thụ qua kênh truyền thống mà còn từng bước hiện diện trên môi trường số.

Công tác truyền thông về truy xuất nguồn gốc cũng được xã Chiềng Hặc chú trọng. Người dân được hướng dẫn ghi chép nhật ký sản xuất, sử dụng mã QR để minh bạch thông tin sản phẩm. Việc này góp phần nâng cao uy tín nông sản, đồng thời đáp ứng các yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường, đặc biệt là thị trường xuất khẩu.

Các hoạt động truyền thông trực tiếp tiếp tục được duy trì với chất lượng ngày càng nâng cao. Hội nghị hướng dẫn, phát động bao trái xoài do UBND xã Chiềng Hặc tổ chức ngày 8/4 là một ví dụ cụ thể. Tại đây, người dân không chỉ được nghe phổ biến kiến thức mà còn trực tiếp thực hành kỹ thuật, từ đó hiểu rõ hiệu quả và lợi ích khi áp dụng tiến bộ khoa học vào sản xuất. Sự kết hợp giữa hướng dẫn trực tiếp và hỗ trợ qua môi trường số đã giúp thông tin lan tỏa sâu rộng, tạo sự chuyển biến rõ nét trong cộng đồng.

Nhờ những nỗ lực trong giảm nghèo thông tin, nhận thức của người dân Chiềng Hặc đã có nhiều thay đổi tích cực. Nhiều hộ chủ động liên kết với hợp tác xã, doanh nghiệp để sản xuất theo đơn đặt hàng, tuân thủ quy trình kỹ thuật và tiêu chuẩn chất lượng. Diện tích xoài được bao trái đạt khoảng 400 ha, chiếm hơn 30% tổng diện tích, cho thấy sự chuyển biến rõ rệt trong phương thức sản xuất.

Khi khoảng cách về thông tin dần được thu hẹp, người dân không chỉ “biết thêm” mà còn “làm khác đi”. Từ chỗ sản xuất theo thói quen, nay đã từng bước tiếp cận kiến thức, công nghệ và thị trường một cách chủ động hơn.

Thực tiễn ở Chiềng Hặc cho thấy, giảm nghèo thông tin không phải là câu chuyện ngắn hạn, mà là quá trình bền bỉ, cần sự vào cuộc đồng bộ của chính quyền và sự thay đổi từ chính người dân. Người dân có thể chủ động thay đổi, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Đây là nền tảng quan trọng để phát triển nông nghiệp, cải thiện thu nhập và từng bước cải thiện đời sống cho người dân địa phương, góp phần vào công cuộc phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Sơn La.