Thời gian qua, tỷ lệ biết chữ được duy trì ở mức cao, cho thấy nỗ lực lớn của ngành giáo dục, chính quyền địa phương và toàn xã hội tuy nhiên, mù chữ và tái mù chữ ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, vùng sâu vùng xa, biên giới và hải đảo, nơi địa hình phức tạp, kinh tế hạn chế, ngôn ngữ và tập quán đa dạng vẫn cần tiếp tục được đặc biệt quan tâm. 

Trong những năm qua, các lớp học buổi tối ở nhiều bản làng tỉnh Lào Cai luôn có mặt những học viên trong độ tuổi 30-60. Nhiều người trong số họ lần đầu cầm sách, lần đầu viết được tên của mình. Nhờ sự hỗ trợ của thầy cô, họ tập đọc biển báo, học điền thông tin vào giấy tờ, học ký tên thay vì điểm chỉ.

Cuối tháng 10 vừa qua, tại Trường THCS Bản Phiệt, UBND phường Lào Cai phối hợp với Ban Chỉ đạo Phổ cập giáo dục, xoá mù chữ trên địa bàn tổ chức nghiệm thu kết quả học tập lớp xoá mù chữ giai đoạn 2.

Lớp học có 24 học viên tham gia kiểm tra, đánh giá các môn: Tiếng Việt, Toán, Khoa học, Lịch sử và Địa lý theo đúng quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Công tác tổ chức được tiến hành nghiêm túc, khách quan, đúng quy chế, phản ánh trung thực kết quả giảng dạy và học tập trong suốt quá trình thực hiện chương trình.

457642747928508219318.jpg
Chiều ngày 28/10/2025, tại Trường THCS Bản Phiệt, UBND phường Lào Cai phối hợp với Ban Chỉ đạo Phổ cập giáo dục, xoá mù chữ trên địa bàn tổ chức nghiệm thu kết quả học tập lớp xoá mù chữ giai đoạn 2.

Buổi nghiệm thu diễn ra trong không khí nghiêm túc, phấn khởi, thể hiện sự nỗ lực cố gắng của các học viên và tinh thần trách nhiệm của đội ngũ giáo viên tham gia giảng dạy. Kết quả nghiệm thu là căn cứ quan trọng để công nhận học viên biết chữ, đồng thời góp phần thực hiện có hiệu quả mục tiêu xoá mù chữ, xây dựng xã hội học tập trên địa bàn phường Lào Cai.

Trong nhiều năm, trình độ dân trí, đặc biệt là tỷ lệ người mù chữ và tái mù chữ luôn là thách thức lớn đối với xã vùng cao Mù Cang Chải. Qua rà soát của ngành giáo dục, trên địa bàn xã số người chưa biết chữ vẫn còn, tập trung chủ yếu ở nhóm phụ nữ trung niên và cao tuổi.

Thực tế đó đặt ra yêu cầu cấp thiết phải triển khai các giải pháp xóa mù chữ một cách đồng bộ, linh hoạt, phù hợp với điều kiện đặc thù của vùng cao, trong đó phụ nữ được xác định là đối tượng trọng tâm. Thế là 6 tháng qua, tại nhà sinh hoạt cộng đồng thôn Màng Mủ đã hình thành lớp học xoá mù chữ của gần 30 học sinh lứa tuổi từ 20 đến 43. Cứ vào các buổi sáng ngày cuối tuần, các học viên phần lớn là phụ nữ dân tộc Mông. lại có mặt đông đủ để tập viết, tập đánh vần. 

Phường Cầu Thia, tỉnh Lào Cai - địa bàn có địa hình phức tạp, nhiều khe suối chia cắt giữa các thôn bản. Dân cư sống rải rác, 99% là đồng bào dân tộc thiểu số, chủ yếu là dân tộc Thái và Mường. Hơn 2 năm trước, Trường Trường Tiểu học Phúc Sơn đóng trên địa bàn phường đã chủ động tham mưu mở lớp xoá mù chữ giai đoạn II cho gần 40 học viên, ưu tiên phụ nữ, trẻ em gái và người khuyết tật. 

Học viên nhỏ tuổi nhất là 15, người cao nhất 56 tuổi, đa số đều quên gần hết mặt chữ. Ban ngày họ vẫn đi nương, ra đồng, tối muộn mới về nhà; đến mùa vụ, thời gian dành cho việc học rất ít, còn thêm tâm lý tự ti, ngại học khi tuổi đã cao. Bởi vậy, từ đầu, nhà trường xác định, giáo án phải thích nghi với nhịp sống bản làng để thu hút bà con tới lớp. Trên tinh thần đó, công tác vận động được triển khai theo cách “đến từng nhà, nói từng người”, với sự phối hợp của chính quyền địa phương, Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên. 

Với đặc thù địa phương, việc tổ chức lớp học linh hoạt. Mùa nông nhàn có thể học buổi tối hoặc ban ngày; mùa bận rộn thì học buổi trưa; chia nhóm theo trình độ; những học viên quên chữ lâu năm được bồi dưỡng riêng; ngày lễ, Tết hay sự kiện cộng đồng đều được nghỉ, để học viên vừa học, vừa tham gia sinh hoạt thôn bản. 

Bên cạnh đó, giáo viên được lựa chọn để đứng lớp là những người hiểu phong tục, tâm lý bà con, nhiều người biết song ngữ; trong giảng dạy, linh hoạt chia nhóm theo trình độ, kết hợp tiếng dân tộc khi cần. Mỗi tháng, lớp tổ chức sinh hoạt chung, học viên được đọc sách, báo, củng cố kiến thức, chia sẻ kinh nghiệm phát triển kinh tế gia đình.

Nhờ những cách làm linh hoạt, các lớp xoá mù chữ ở Lào Cai không chỉ hoàn thành kế hoạch mà còn thu hút thêm học viên. Cuối khoá, tại nhiều điểm học, số học viên không chỉ duy trì mà còn tăng lên. Tất cả đều hoàn thành chương trình.