Một lãnh đạo trong liên danh nhà thầu sân bay Long Thành gần đây cho biết, công trường đang dồn sức cho mục tiêu đưa sân bay vào hoạt động cuối năm nay.
Theo anh, để bù tiến độ, các nhà thầu tăng quân, thi công đến 21 giờ, có lúc kéo dài đến 1–2 giờ sáng hôm sau. Lãnh đạo nhà thầu trực tiếp có mặt tại công trường, tháo gỡ vướng mắc về người, thiết bị và tiền để công việc không gián đoạn.
Nghe anh kể nhẹ nhàng vậy thôi, chứ phía sau là hàng núi công việc. Riêng tại công trình nhà để xe, để duy trì gần 1.000 công nhân, liên danh nhà thầu đã phải huy động hơn 4.000 người qua nhiều đợt.
Tuyển được người đã khó, giữ được lực lượng làm việc ổn định còn khó hơn khi nhiều công trình trên cả nước cùng cần lao động. Có đủ người rồi, nhà thầu vẫn phải lo vật tư, thiết bị và tiền để duy trì thi công.
Vật liệu xây dựng cũng là một nỗi lo. Một quan chức Bộ Xây dựng nói với tôi, giá một số loại cát, đá xây dựng, nhựa đường… đã tăng khoảng 30–70% so với cùng kỳ năm ngoái. Với những nhà thầu đang chạy đua hoàn thành công trình, giá tăng như vậy khiến việc thu xếp chi phí càng thêm chật vật.
Mà vật liệu đâu chỉ có chuyện đắt lên. Nguồn đá từ mỏ Tân Cang đang không đáp ứng kịp nhu cầu tăng cao. Muốn đẩy nhanh thi công mặt đường, nhà thầu phải lo đủ đá, đủ nhựa đường đưa về đúng lúc; thiếu một thứ là việc sắp xếp người và máy móc cũng bị ảnh hưởng theo.
Dồn sức cho chặng cuối
Đến giữa tháng 10, sản lượng thực hiện tại dự án thành phần 3 do Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) làm chủ đầu tư đã đạt 85,55% giá trị hợp đồng. Nhiều hạng mục khu bay tiến sát hoàn thành; nhà ga hành khách chuyển trọng tâm sang lắp đặt thiết bị và hoàn thiện các hệ thống phục vụ khai thác.
Kết quả ấy tạo cơ sở để chờ đợi những chuyến bay thương mại cuối năm. Một vướng mắc lớn cần tiếp tục tháo gỡ là thanh toán cho nhà thầu.
Sản lượng thực hiện tại dự án thành phần 3 đạt khoảng 73.870 tỷ đồng, trong khi giải ngân khoảng 47.055 tỷ đồng. Theo ACV, một phần hồ sơ nhà thầu chưa đầy đủ; nhiều khoản khác còn vướng thủ tục do thay đổi thiết kế, vật tư, thiết bị và khối lượng phát sinh. Nhà thầu cần những khoản thanh toán ấy để trả lương, mua vật liệu và duy trì thi công.
Chặng cuối còn đòi hỏi các hệ thống kỹ thuật được hoàn thiện, chạy thử đồng bộ. Nhà ga cần điện, mạng dữ liệu để kiểm tra thiết bị; hệ thống hành lý, soi chiếu an ninh cùng các dây chuyền chuyên ngành phải vận hành ăn khớp trước khi đón khách.
Riêng thiết bị vận hành hàng hóa tự động dự kiến đầu tháng 2/2027 mới về công trường. Các bên đang làm việc với nhà cung cấp để đẩy sớm bàn giao, đồng thời chuẩn bị phương án khai thác từng phần phù hợp với mức độ sẵn sàng.
Giữ từng mốc hẹn
Vướng mắc thanh toán đã được Chính phủ chỉ đạo xử lý. Ngày 8/9, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc yêu cầu Bộ Tài chính chỉ đạo tổ công tác hướng dẫn ACV tháo gỡ khó khăn về tạm ứng, thanh toán, tài chính; Bộ Xây dựng hỗ trợ điều phối, tổ chức thi công và thủ tục nội nghiệp.
ACV phải chịu trách nhiệm toàn diện về tiến độ, chất lượng, chủ động xử lý theo thẩm quyền, tuyệt đối không để chậm thanh toán ảnh hưởng tiến độ.
Chỉ đạo ấy giao rõ trách nhiệm để các bộ cùng ACV xử lý những vướng mắc về thẩm định chất lượng, đơn giá và khối lượng phát sinh. Với nhà thầu, hồ sơ được giải quyết sớm, tiền được thanh toán kịp thời sẽ giúp duy trì lực lượng đang ngày đêm làm việc trên công trường.
ACV cho biết đã thực hiện bảy đợt thanh toán, tổng cộng khoảng 6.300 tỷ đồng trong khoảng năm tháng, đồng thời chuẩn bị đủ kinh phí cho khối lượng đủ điều kiện. Chủ đầu tư đang cùng nhà thầu hoàn thiện hồ sơ để tiếp tục giải ngân.
Trên công trường, ACV rà soát phần việc chậm, điều chỉnh phạm vi và chuyển một số hạng mục sang nhà thầu khác có năng lực triển khai. Các nhà thầu bổ sung công nhân, ký thêm với tổ đội thi công, tìm nguồn vật liệu và sắp xếp lại công việc.
Trước ngày 30/11, các đơn vị đặt mục tiêu hoàn thành hệ thống hạ tầng kỹ thuật phục vụ chạy thử nhà ga và ưu tiên hoàn thiện một cánh nhà để xe. Nhà ga hàng hóa tập trung hoàn thành kết cấu, mái bao che cuối tháng 11, đồng thời lắp đặt các hệ thống bên trong.
Trong tháng 11–12, các bên tiếp tục kiểm tra, thử nghiệm và hoàn tất điều kiện khai thác. ACV phối hợp với tư vấn sân bay Incheon xây dựng 55 kịch bản vận hành, tổ chức thử nghiệm tổng thể để kiểm tra hạ tầng, thiết bị và nhân sự.
Theo kế hoạch, tháng 12/2026, sân bay dự kiến khai thác từng phần, ưu tiên cánh Tây và khu trung tâm nhà ga hành khách. Một phần nhà ga hàng hóa dự kiến phục vụ hàng nội địa từ ngày 24/12. Các công trình, hệ thống còn lại tiếp tục được hoàn thiện trong năm 2027.
Dù khai thác từng phần, những khu vực mở cửa đón khách vẫn phải đáp ứng đầy đủ điều kiện an toàn, chất lượng.
Quanh sân bay còn được quy hoạch thành một “thành phố sân bay”, có khách sạn, khu mua sắm miễn thuế, trung tâm hội nghị, logistics và cơ sở bảo dưỡng máy bay. Rồi sẽ có nhiều người đến đây làm việc, gặp gỡ, mua sắm mà chẳng cần mang theo vé máy bay.
Nghĩ rộng ra, Long Thành có biết bao việc để làm. Việt Nam đã ký 17 hiệp định thương mại tự do, ngày càng đón nhiều du khách quốc tế, trở thành một công xưởng lớn của thế giới và đang xây dựng trung tâm tài chính quốc tế ở TP.HCM. Khách đến chơi, người đến làm ăn, hàng hóa đi khắp nơi đều cần kết nối thuận tiện hơn.
Long Thành được kỳ vọng là cây cầu lớn nối Việt Nam với thế giới trên hành trình hướng tới tăng trưởng hai con số. Mong đường sắt, metro sớm nối tới đây, cùng mạng lưới cao tốc của cả vùng.
Tôi vẫn mong được bay đến Long Thành cuối năm nay. Khi bước qua nhà ga, có lẽ tôi sẽ nhớ những ca làm kéo dài sang ngày hôm sau và những người đang gắng sức cho ngày sân bay mở cửa. Hẳn họ sẽ vui lắm khi thấy nơi mình miệt mài xây dựng bắt đầu đón những hành khách đầu tiên.
.svg){kind=icon}
