Ngày 7/8, Bộ Dân tộc và Tôn giáo tổ chức hội thảo lấy ý kiến các ban, bộ, ngành vào hồ sơ Dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi) năm 2026.

Hội thảo do Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Nguyễn Hải Trung chủ trì; với sự tham dự của đại diện các Bộ: Nội vụ, Tư pháp, Công an, Văn hóa - Thể thao và Du lịch, Ngoại giao, Xây dựng, Công thương, Quốc phòng, Tài chính, Nông nghiệp và Môi trường, Giáo dục và Đào tạo và các cơ quan: Ban Tuyên giáo Trung ương, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, Văn phòng Chính phủ.

Cùng dự hội thảo có các chuyên gia, nhà khoa học trong lĩnh vực quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo; đại diện lãnh đạo Sở Dân tộc và Tôn giáo TP Hà Nội. 

W-Quảng cảnh hội thảo..jpg
Quang cảnh hội thảo. Ảnh Lê Anh Dũng

Hoàn thiện hồ sơ trình Chính phủ cuối tháng 9/2026

Phát biểu đề dẫn hội thảo, Thứ trưởng Nguyễn Hải Trung cho biết, Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi) năm 2026 được Quốc hội thông qua ngày 23/4/2026, có hiệu lực từ ngày 1/1/2027. Điều này đồng nghĩa Nghị định hướng dẫn thi hành cũng phải có hiệu lực cùng thời điểm với luật.

Vì vậy, nhiệm vụ xây dựng Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Tín ngưỡng, tôn giáo đang đặt ra yêu cầu rất lớn về cả tiến độ và chất lượng.

“Với khối lượng công việc đồ sộ cùng nhiều vấn đề phức tạp, cơ quan chủ trì soạn thảo chỉ có khoảng 6 tháng để hoàn thiện hồ sơ, trình Chính phủ trước ngày 15/10/2026”, Thứ trưởng cho biết.

Theo Thứ trưởng, trừ các trường hợp cấp thiết, văn bản quy phạm pháp luật có hiệu lực sau 45 ngày (tối thiểu) kể từ ngày ký ban hành. Do đó, mốc thời gian 15/10/2026 là hạn chót để trình Chính phủ xem xét, ký ban hành nhằm bảo đảm đủ thời gian thẩm định, hoàn thiện thủ tục theo luật định.

“Trước khi trình Chính phủ ký ban hành thì còn trải qua nhiều quy trình, thủ tục. Do đó cơ quan soạn thảo quyết tâm đẩy nhanh tiến độ, phấn đấu hoàn thiện toàn bộ hồ sơ để trình Chính phủ ngay trong cuối tháng 9 này”, Thứ trưởng nhấn mạnh.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Hải Trung, thực tế công tác lập quy cho thấy, nếu việc xây dựng luật đã phức tạp thì quá trình soạn thảo nghị định hướng dẫn thi hành còn đòi hỏi cao hơn. 

W-Thứ trưởng Nguyễn hải Trung.jpg
Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Nguyễn Hải Trung chủ trì hội thảo. Ảnh: Lê Anh Dũng

Trong khi luật chỉ tập trung vào các vấn đề mang tính nguyên tắc, định hướng khung, thì nghị định của Chính phủ phải đảm bảo tính cụ thể, chi tiết. Sau khi ban hành có thể áp dụng trực tiếp vào thực tiễn, thậm chí không nhất thiết phải chờ thêm thông tư hướng dẫn vẫn có thể thực hiện được ngay.

Gọn thủ tục, rõ quy trình để bám sát đời sống tín ngưỡng, tôn giáo

Tại hội thảo, các đại biểu đã tập trung cho ý kiến vào các vấn đề: Hoạt động tín ngưỡng ngoài cơ sở tín ngưỡng; hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng; cắt giảm, đơn giản hoá, tái cấu trúc thủ tục hành chính… 

Theo bà Vũ Thị Hiền, Cục Pháp luật hình sự - hành chính và Quản lý xử lý vi phạm hành chính (Bộ Tư pháp), sau các hội thảo được tổ chức vừa qua, cơ quan soạn thảo đã rất trách nhiệm, tâm huyết tiếp thu, chỉnh sửa dự thảo Nghị định. 

W-Vũ Hoài Bắc.jpg
Trưởng ban Ban Tôn giáo Chính phủ Vũ Hoài Bắc phát biểu tại hội thảo. Ảnh Lê Anh Dũng

“Dự thảo đã quy định chi tiết biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Tín ngưỡng, tôn giáo. Đặc biệt là về hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng, các vấn đề hoạt động tín ngưỡng ngoài cơ sở tín ngưỡng”, bà Hiền cho biết.

Cơ bản nhất trí với nội dung dự thảo Nghị định, ông Phan Vũ - Phó Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo TP Hà Nội - đánh giá cao việc dự thảo đã quán triệt chủ trương cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, đẩy mạnh phân cấp và chuyển đổi số trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo.

“Nhìn chung, so với các thủ tục hành chính của các ngành khác, thủ tục hành chính ngành tín ngưỡng, tôn giáo rất gọn và rõ ràng. Nhiều vấn đề thuộc thẩm quyền của ngành đã giảm bớt nhiều giấy tờ thiết yếu”, ông Vũ khẳng định.

Ông Vũ đề nghị ban soạn thảo nghiên cứu, bổ sung các tiêu chí cụ thể về thủ tục thực hiện thu thập thông tin dân cư, phương thức xác định kết quả lấy ý kiến việc thành lập, giải thể các cơ sở tín ngưỡng. 

“Chúng tôi đang làm thí điểm ở Hà Nội nên các quy định cụ thể sẽ giúp triển khai tốt hơn”, ông Vũ đề nghị.

Theo ông Nguyễn Viết Cường, Phó Cục trưởng Cục Di sản Văn hóa (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), dự thảo Nghị định đã bảo đảm bám sát các nội dung cốt lõi của Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi). 

Ông Cường cũng đưa ra một số góp ý cụ thể liên quan đến công tác quản lý lễ hội và bảo tồn không gian di sản, để tránh chồng chéo trong quản lý với Luật Di sản và Nghị định 110/2018/NĐ-CP về quản lý, tổ chức lễ hội.

Tại hội thảo, đại diện Ban Tôn giáo Chính phủ, thành viên tổ soạn thảo đã trực tiếp giải đáp những băn khoăn của các đại biểu về một số vấn đề còn chưa rõ trong dự thảo Nghị định.

Phát biểu kết luận hội thảo, thay mặt lãnh đạo Bộ Dân tộc và Tôn giáo - cơ quan soạn thảo, Thứ trưởng Nguyễn Hải Trung cảm ơn những ý kiến đóng góp tâm huyết của đại diện các ban, bộ, ngành và các chuyên gia, nhà khoa học. Các ý kiến không chỉ cung cấp nhiều luận cứ khoa học, thực tiễn giá trị mà còn đề xuất các giải pháp kỹ thuật cụ thể nhằm tiếp tục hoàn thiện dự thảo Nghị định.

Thứ trưởng khẳng định, ngay sau hội thảo, Ban soạn thảo sẽ khẩn trương rà soát, tiếp thu và giải trình đầy đủ các góp ý; đồng thời chuẩn hóa văn phong pháp lý bảo đảm tính rõ ràng, chuẩn xác và dễ hiểu. Bộ Dân tộc và Tôn giáo sẽ tích cực phối hợp với Bộ Tư pháp cùng các bộ, ngành liên quan để hoàn thiện hồ sơ, quyết tâm trình Chính phủ dự thảo Nghị định đúng tiến độ đề ra trong tháng 9/2026.