GS Phan Huy Lê tiết lộ chuyện phát hiện bản thảo 112 năm ở thư viện Pháp

Giáo sư Phan Huy Lê lần đầu tiết lộ một cách chi tiết việc ông phát hiện ra bản thảo viết tay tác phẩm Lục Vân Tiên nằm trong thư viện của Pháp hơn một thế kỷ mà không ai biết.

 - Giáo sư (GS) Phan Huy Lê lần đầu tiết lộ một cách chi tiết việc ông phát hiện ra bản thảo viết tay tác phẩm Lục Vân Tiên ở trong thư viện của Pháp 112 năm mà không ai biết.

Tối ngày 20/3, ông Michel Zink, Thư ký trọn đời của Viện Hàn lâm Văn Khắc và Mỹ Văn Pháp đã trao huân chương truyền thống của viện cho GS Phan Huy Lê. Trước đó, ông Michel Zink và ông Phan Huy Lê cũng đã tham dự buổi lễ ra mắt tác phẩm Lục Vân Tiên tại Trường ĐH KHXH-NV (ĐHQG Hà Nội).

{keywords}
GS Phan Huy Lê tại sự kiện trao tặng huân chương của Viện Văn Khắc và Mỹ Văn Pháp tối 20/2. Ảnh: Lê Văn.

Tại sự kiện này, GS Phan Huy Lê cho biết, vào năm 2011, sau khi được bầu làm Viện sĩ thông tấn Viện Hàn lâm Văn Khắc và Mỹ Văn Pháp, ông đã có một chuyến thăm tới viện này.

Ông Michel Zink, khi đó vẫn là Chủ tịch của Viện Văn Khắc và Mỹ Văn Pháp đã giới thiệu với GS Lê rằng tại viện có 2 thư viện rất lớn và đề nghị ông tới thăm.

GS Phan Huy Lê đã quyết định tới thăm cả 2 thư viện. "Họ tiếp tôi rất nồng nhiệt" - ông nói.

Tại thư viện của Viện Pháp, bà giám đốc thư viện biết GS Phan Huy Lê là nhà sử học Việt Nam nên ngoài việc giới thiệu trực tiếp những cuốn sách được lưu trữ trong thư viện bà đặc biệt bày trên bàn mấy chục cuốn mà bà cho rằng là quý nhất, lạ nhất để ông Lê xem.

"Tôi tới xem thì thấy bản thảo. Trang đầu là chữ viết tay nhưng lật bên trong thì thấy đây chính là bản thảo của truyện thơ Lục Vân Tiên do một sĩ quan người Pháp tên là Eugène Gibert biên soạn khi còn ở Việt Nam rồi mang về Pháp" - GS Phan Huy Lê nhớ lại.

GS Phan Huy Lê cho biết, sỹ quan Eugène Gibert đồng thời cũng là một kỹ sư, ông chỉ sống 2 năm tại Việt Nam, từ 1895-1897 rồi trở về Pháp. Tuy nhiên, do rất yêu thích truyện thơ Lục Vân Tiên, ông đã tổ chức thực hiện bản thảo chép tay truyện thơ nổi tiếng này bằng chữ Nôm lẫn tiếng Pháp.

Bản chữ Nôm Lục Vân Tiên trong bản thảo này là bản của Lăng Vân Đường khắc in vào năm Đồng Khánh thứ nhất, tức là năm 1886.

Giá trị lớn nhất của bản thảo do Eugène Gibert thực hiện chính phần tranh minh họa do một người Việt Nam tên là Lê Đức Trạch thực hiện. "Ở giữa là nội dung truyện Lục Vân Tiên, xung quanh bốn phía là tranh minh họa, diễn tả trung thực về nội dung" - GS Lê cho hay.

{keywords}
Một phiên bản bản thảo truyện thơ Lục Vân Tiên được trưng bày tại sảnh chính tòa nhà hiệu bộ Trường ĐH KHXH-NV. Ảnh: Lê Văn.

Khi trở về Pháp vào năm 1899, ông Gibert đã trao tặng công trình này cho thư viện Viện Pháp và nó được lưu giữ ở đó cho đến ngày nay. Cho tới năm 2011 thì thời gian bản thảo này nằm trong thư viện là 112 năm mà không ai biết tới.

"Tôi đã trao đổi với các đồng nghiệp ở Pháp về giá trị văn học và hội họa của bản thảo này đồng thời hy vọng họ sẽ nghiên cứu và xuất bản bản thảo này" - GS Lê nói.

Tới năm ngoái, bản thảo này đã được xuất bản thành 2 tập với bản gốc là chữ Nôm kèm theo tranh minh họa đồng thời được phiên âm ra tiếng Việt và dịch ra 2 thứ tiếng Anh và Pháp. "Đây là lần đầu tiên tác phẩm truyện thơ Lục Vân Tiên được xuất bản bằng 4 thứ tiếng với tranh minh họa".

Nhận xét về giá trị của bộ sách sách, GS Trần Ngọc Vương, Khoa Văn học, Trường ĐH KHXH-NV cho rằng, đây là lần đầu tiên một tác phẩm văn học truyền thống được minh họa như truyện tranh. Số lượng tranh như vậy là cực lớn.

GS Michel Zink cũng cho biết, cuốn sách được ra đời là nhờ sự nỗ lực của Viện Viễn Đông Bác Cổ cũng như sự giúp đỡ nhiệt thành của GS Phan Huy Lê. Ông Michel Zink cũng cho biết, những đóng góp của GS Lê đối với việc xuất bản cuốn sách là một trong những lý do Viện Văn Khắc và Mỹ Văn Pháp trao tặng huân chương truyền thống cho ông trong dịp này.

Lê Văn

tin nổi bật

Sinh viên tham gia hơn 80 công bố quốc tế của ĐH Bách khoa Hà Nội

Đó là thông tin được đưa ra tại hội nghị tổng kết hoạt động sinh viên nghiên cứu khoa học và sáng tạo của Trường ĐH Bách khoa Hà Nội năm học 2021-2022.

Mũ bảo hiểm độc đáo làm từ… sợi nấm

Một Studio ở Hà Lan đã thiết kế ra một loại mũ bảo hiểm xe đạp thân thiện với môi trường làm từ sợi nấm và cây gai dầu.

Sự nghiệp vĩ đại của nhà Vật lý từng 84 lần trượt giải Nobel

Là một trong những nhà vật lý học lỗi lạc nhất trong lịch sử nhưng Arnold Sommerfeld lại chưa một lần giành được giải thưởng Nobel danh giá, dù ông được đề cử tới tận 84 lần trong hơn 30 năm.

Học sinh trung học chế tạo thiết bị lọc nước giá chỉ 23.000 đồng

Các học sinh tại trường trung học Barrie (Mỹ) đã tạo ra một thiết bị lọc chì ra khỏi nước với mức giá chỉ vỏn vẹn 23.000 đồng (1 USD).

'Dư địa tài nguyên không còn nhiều, cần sự giúp sức của khoa học công nghệ'

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho rằng khi mà dư địa tài nguyên không còn, để phát triển ngành lâm nghiệp và kinh tế lâm nghiệp rất cần sự giúp sức của khoa học công nghệ.

4 bài giảng đại chúng trong Ngày Khoa học Công nghệ 2022

Ngày Khoa học Công nghệ: Khoa học Công nghệ bảo vệ môi trường do Trung tâm Quốc tế Đào tạo và Nghiên cứu Toán học UNESCO, Viện Toán học và Trung tâm Vật lý Quốc tế UNESCO - Viện Vật lý đồng tổ chức ngày 14/5.

GS Nguyễn Hữu Việt Hưng: Cần tĩnh tâm xây dựng một nền đại học tử tế

“Mục tiêu cơ bản là tĩnh tâm và kiên định xây dựng một nền đại học tử tế, trong đó tiến sĩ phải ra tiến sĩ. Những phát kiến, đóng góp của mỗi luận án tiến sĩ phải có tính nguyên thủy/độc đáo và có ý nghĩa” - GS Nguyễn Hữu Việt Hưng nói

GS Ngô Việt Trung: Cho tự chủ đào tạo tiến sĩ giúp các 'lò ấp' hồi sinh

Nếu chấp nhận tiêu chuẩn thấp như Quy chế đào tạo tiến sĩ hiện hành thì chất lượng giảng dạy và nghiên cứu khoa học của chúng ta sẽ suy yếu chỉ sau vài thế hệ.

Hai nhà khoa học nhận giải thưởng Tạ Quang Bửu năm 2022

GS.TSKH Ngô Việt Trung và PGS.TS Nguyễn Thị Lệ Thu là hai nhà khoa học được Bộ Khoa học và Công nghệ trao tặng giải thưởng Tạ Quang Bửu năm 2022 do có các công trình nghiên cứu cơ bản xuất sắc.

Tiến sĩ nghiên cứu về cầu lông từng công bố tại 'hội thảo quốc tế'

Ngoài luận án tiến sĩ nghiên cứu giải pháp phát triển môn cầu lông cho công chức viên chức thành phố Sơn La đang gây xôn xao mạng xã hội, tác giả Đặng Hoàng Anh còn có 2 công bố khác cũng về cầu lông.

Luận án tiến sĩ 'phát triển môn cầu lông cho công chức...' là có thật

Luận án tiến sĩ giáo dục học nghiên cứu giải pháp phát triển môn cầu lông cho công chức viên chức thành phố Sơn La đang gây xôn xao mạng xã hội

Nam sinh chế hàng trăm 'siêu máy bay', vận tốc hơn 180km/h

Võ Hoàng Hiếu (2002, Hoàng Mai) đã chế tạo ra hàng trăm chiếc máy bay mô hình điều khiển từ xa. Hơn hết, cậu bạn được sự ủng hộ nhiệt tình của bố mẹ và đam mê đã giúp cậu “cai nghiện game”.

Nhóm học sinh, sinh viên công bố quốc tế trên tạp chí Q1

Tháng 2 vừa qua, một nhóm gồm 2 sinh viên, 2 học sinh đã có nghiên cứu được đăng trên tạp chí Patient Preference and Adherence của NXB Dove Medical Press (nay thuộc Taylor & Francis  Group). Đây là tạp chí thuộc nhóm Q1.

Máy hút dịch chanh dây của học trò Đăk Lắk được chọn thi quốc tế

Dự án “Thiết kế, chế tạo máy hút dịch chanh dây bán tự động” của 2 học trò ở Đăk Lắk đã được lựa chọn tham gia hội thi khoa học kỹ thuật quốc tế năm 2022 (ISEF 2022).

Trụ sở Viện Nghiên cứu cao cấp về Toán lên trang kiến trúc nổi tiếng thế giới

Mới đây, những hình ảnh và thông tin thiết kế của trụ sở Viện Nghiên cứu cao cấp về Toán được đăng tải trên Archdaily - một trang tin về kiến trúc hàng đầu thế giới (về lượng truy cập, độ phủ,...).