GS Trương Nguyện Thành: 'Quy chế tiến sĩ không tạo động lực hội nhập quốc tế'

GS Trương Nguyện Thành, nhấn mạnh muốn hội nhập quốc tế thì phải nói 'ngôn ngữ' mà quốc tế nói. Nếu chỉ muốn nói để chúng ta nghe thôi thì bài báo quốc tế không quan trọng.

{keywords}
GS Trương Nguyện Thành (sinh năm 1961 ở Bình Định) là người có gần 40 năm học tập, nghiên cứu và giảng dạy ở Mỹ. Ông là tiến sĩ khoa học ngành Hóa và tính toán (Đại học Minnesota, Mỹ). Năm 1990, ông giành giải thưởng của Hội đồng Khoa học quốc gia Mỹ. Sau đó ông học sau tiến sĩ ngành Mô phỏng cơ cấu sinh lý. Năm 1992, ông trở thành GS chính môn Hóa lượng tử tại Đại học Utah (Mỹ).

Thông tư 18/2021 về đào tạo trình độ tiến sĩ do Bộ GD-ĐT ban hành gây nhiều tranh cãi. Mỗi nhà khoa học đã có lý lẽ riêng. Theo tôi, nếu có mục tiêu rõ ràng chắc hẳn không phải tranh cãi nhiều. Đó là đảm bảo chất lượng 1 người có bằng tiến sĩ ra sao, có trình độ kiến thức và minh chứng khả năng nghiên cứu khoa học như thế nào.

Cũng có một ý kiến rằng quy chế mới góp phần thúc đẩy phát triển tạp chí khoa học trong nước… nhưng điều này không liên quan đến quy chế đào tạo tiến sĩ. Đào tạo tiến sĩ và phát triển các tạp chí khoa học là hai vấn đề khác nhau. Nếu hai điều này có một chút “dính” với nhau thì đây cũng không phải là mục tiêu đào tạo tiến sĩ.

Về việc đưa ra 1 chuẩn chung hay gọi là yêu cầu tối thiểu để áp dụng cho tất cả trong khi các ngành có nhu cầu khác nhau, đặc thù khác nhau thì tôi cho rằng chuẩn này sẽ không sử dụng được. Nếu bắt buộc áp dụng sẽ phải cưa, dũa mọi cạnh sắc nhọn nhưng lại trở thành là con đường ngắn nhất hay chuẩn thấp nhất. 

Mà tâm lý con người luôn chọn cái dễ cho chính mình, nhiều người rõ ràng sẽ không chọn một tiêu chuẩn cao để đi nếu bên cạnh là tiêu chuẩn thấp hơn.

Do đó, những lĩnh vực có tính chất vùng, miền, đặc thù cần có chuẩn khác. Những lĩnh vực thuộc Khoa học Tự nhiên, không có biên giới quốc gia thì nên có chuẩn riêng.

Khoa học Tự nhiên của Việt Nam đang có những bước đi tích cực cho hội nhập quốc tế. Quy chế đào tạo tiến sĩ mới sẽ không tạo động lực vì đưa ra những “cửa” thấp hơn. 

Những ngành thuộc lĩnh vực Khoa học xã hội nhân văn như Lịch sử, Chính trị… đúng là khó có công bố quốc tế nhưng nếu muốn thì đều có cách để công bố. Những đặc thù của vùng miền cũng có khía cạnh quốc tế nếu người nghiên cứu chịu suy nghĩ.

Trong thời gian gần đây, một số trường đại học ở Việt Nam đã tăng thứ hạng trên các bảng xếp hạng quốc tế khá ngoạn mục, phần lớn nhờ vào số lượng các bài báo khoa học trên các tạp chí quốc tế. Nếu không còn yêu cầu công bố quốc tế cho đào tạo TS thì khả năng thăng tiến trên các bảng xếp hạng của các trường đại học sẽ rất hạn chế.   

Với tiến sĩ ở nước ngoài, các bài báo quốc tế là minh chứng cho khả năng nghiên cứu khoa học đã được phản biện, chất lượng tạp chí biểu hiện qua chỉ số ISI nói lên tầm quan trọng của nghiên cứu được đánh giá bởi giới chuyên môn. Do đó, với tiến sĩ, danh sách bài báo là mục quan trọng trong CV xin việc làm.

Muốn hội nhập quốc tế thì chúng ta cần nói 'ngôn ngữ' mà quốc tế nói. Nếu chúng ta chỉ muốn nói để chúng ta nghe thôi thì vai trò bài báo quốc tế không quan trọng và việc cái bằng tiến sĩ có ý nghĩa gì cũng không quan trọng.

Người thầy cần có uy tín học thuật

Uy tín học thuật của người thầy hướng dẫn rất quan trọng. Thầy dở thì khả năng cao là trò cũng dở. Thầy là người khai phóng tư duy nghiên cứu khoa học cho học trò mà thầy không biết nó là gì thì sau này trò là thầy thì sẽ sinh ra cả chùm không biết gì.

Do đó ở nước tiên tiến, thầy hướng dẫn còn được gọi là 'Scientific Father = Cha khoa học', thầy của thầy, còn gọi là Scientific Grandfather như gia phả trong gia đình. Các trường đại học có tiếng thường mời các tiến sĩ có 'gia phả khoa học' tốt.

Bản thân tôi có hai 'ông nội' về khoa học đều là người giành giải Nobel (John Pople - Nhà hóa học giành giải Nobel năm 1998 và Martin Karplus - Nhà hóa học giành giải Nobel năm 2013) và điều đó nói với giới học thuật về tư duy khoa học mà tôi được thừa hưởng.

Đại học là nơi không chỉ truyền dạy kiến thức mà kiến tạo kiến thức mới, như thế xã hội mới phát triển. Do đó, công bố quốc tế hay không quốc tế thì người thầy cần có khả năng tạo kiến thức mới và được kiểm chứng tầm quan trọng chứ không chỉ biết những kiến thức của người khác đã tạo ra. Nếu người thầy chứng minh được điều đó thì theo tôi hội đủ uy tín học thuật.

GS.TS. Trương Nguyện Thành

GS Nguyễn Xuân Hùng: 'Công bố quốc tế để hội nhập thế giới'

GS Nguyễn Xuân Hùng: 'Công bố quốc tế để hội nhập thế giới'

Nhà khoa học Việt Nam 7 lần liên tiếp được xếp vào top 1% những nhà khoa học thế giới có ảnh hưởng nghiên cứu trích dẫn cao cho rằng, công bố quốc tế là một cách rất hiệu quả để giáo dục Việt Nam hội nhập với thế giới.

tin nổi bật

Việt Nam giành 4 huy chương, lọt top 10 Olympic Tin học quốc tế

Theo thông tin từ Bộ GD-ĐT, cả 4 thành viên của đội tuyển Việt Nam dự kỳ thi Olympic Tin học quốc tế năm 2022 đều giành huy chương.

Nam sinh Quảng Trị giành 12 học bổng Mỹ

Trương Khánh Hưng (2004, Quảng Trị), học sinh lớp chuyên Lý - Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn tỉnh Quảng Trị vừa giành được học bổng của 12 đại học Mỹ.

Hàng trăm học sinh lớp 10 bỗng dưng bị cho nghỉ học

Sở GD-ĐT Quảng Ninh nói sẽ đảm bảo quyền lợi cho 135 học sinh của Trường THPT Lương Thế Vinh sau khi bị trường này cho nghỉ học.

Học sinh Hà Nội đến trường từ 22 - 29/8

Hà Nội tổ chức khai giảng vào ngày 5/9/2022. Học sinh các cấp học tựu trường sớm nhất vào ngày 29/8/2022. Riêng học sinh lớp 1 tựu trường sớm nhất từ ngày 22/8/2022.

Những lĩnh vực 'hút' tài trợ khổng lồ của các đại học Mỹ

Không phải từ học phí, kinh phí nghiên cứu của các trường đại học trên thế giới phần lớn đến từ sự đóng góp của các tổ chức, cá nhân hay cựu sinh viên. Có thể nói, những khoản đóng góp này là xương sống cho việc hoạt động của mọi trường đại học.

Bí quyết đạt 9,6 điểm tiếng Anh kỳ thi THPT Quốc gia của nữ sinh Nghệ An

Khởi đầu với trình độ khoảng 5 - 6 điểm thi thử vào đầu năm lớp 12, Thanh Trà đã lựa chọn phương pháp tự học tại nhà cùng nền tảng học luyện thi Prep.vn và đạt 9,6 điểm tiếng Anh kỳ thi THPT Quốc gia.

Nhiều học bổng cho sinh viên trường ĐH Mở TP.HCM

Bên cạnh quỹ học bổng cố định và chính sách miễn giảm học phí, trường Đại học Mở TP.HCM còn có nhiều chương trình học bổng tuyển sinh như: liên kết giữa các địa phương, doanh nghiệp với trường, đối tác đồng hành, tiếp sức từng năm học…

Thiếu người 'khủng khiếp': Giáo viên có thể dạy nhiều trường, nhiều cấp học

Đó là một trong những dự tính của Gia Lai khi tỉnh này thiếu hơn 3.700 giáo viên ở các bậc học trong năm học tới.

Phó Thủ tướng: 'Chúng ta chưa thực sự trung thực trong giáo dục'

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam cho hay, lý do chúng ta cứ mãi loay hoay trong câu chuyện thi cử, tuyển sinh đại học... Đó là vì chúng ta chưa thực sự trung thực trong giáo dục.

Hà Nội xây loạt trường liên cấp 5 ha ở các cửa ngõ

Giám đốc Sở GD-ĐT Hà Nội Trần Thế Cương cho biết, Hà Nội sẽ đầu tư, xây dựng 5 trường liên cấp tiên tiến, hiện đại, có diện tích từ 5 ha trở lên, ở 5 cửa ngõ của Thủ đô.

Trường hè Đa phương tiện 2022 - sân chơi cho sinh viên đam mê công nghệ

Khai thác chủ đề "Xu hướng game 4.0", Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông (PTIT) tổ chức Trường hè Đa phương tiện 2022 (PTIT Multimedia Summer School 2022).

Giáo sư, tiến sĩ về Bình Định làm việc được hỗ trợ đến 800 triệu đồng

Đó là một trong những nội dung của Nghị quyết ban hành quy định chính sách thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao và hỗ trợ phát triển nguồn nhân lực tỉnh Bình Định giai đoạn 2022 - 2025.

Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn: Nghiên cứu xây dựng Luật Nhà giáo

Ngành Giáo dục xác định chủ đề năm học 2022-2023 là “đoàn kết, nỗ lực vượt khó khăn, đổi mới sáng tạo, củng cố, nâng cao chất lượng các hoạt động giáo dục và đào tạo”. Còn một trong những nhiệm vụ trọng tâm là nghiên cứu xây dựng Luật Nhà giáo.

Môi trường học tập truyền cảm hứng ở Melbourne Polytechnic Việt Nam

Melbourne Polytechnic Việt Nam là một lựa chọn cho các bạn trẻ đang tìm kiếm một chương trình học chuẩn quốc tế tại Việt Nam theo hình thức “du học tại chỗ” với mức chi phí hợp lý.

'Lương giáo viên thì Bộ trưởng GD-ĐT không quyết định được...'

Phó Thủ tướng cho rằng cần thông cảm với khó khăn của ngành giáo dục bởi Bộ trưởng GD-ĐT không có thẩm quyền quyết định lương giáo viên và cũng không giải quyết được yêu cầu đủ giáo viên, trường lớp.