Chiều 15/12, tại Hà Nội, Sở Công thương Hà Nội phối hợp Công ty Advanced Business Events (Cộng hòa Pháp) tổ chức hội thảo quốc tế lĩnh vực công nghiệp hàng không (Hanoi Aviation Forum 2025).  Tại hội thảo về phát triển ngành hàng không, ông Nguyễn Vân – Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội Doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ TP Hà Nội (HANSIBA) cho rằng, công nghiệp hàng không Việt Nam chỉ có thể phát triển bền vững khi hình thành được lực lượng doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ đủ năng lực, thay vì phụ thuộc chủ yếu vào nhập khẩu linh kiện, thiết bị và công nghệ.

Hang Khong 3.jpg

Theo ông Nguyễn Vân, hiện nay ngành hàng không Việt Nam vẫn tập trung chủ yếu vào các hoạt động khai thác, dịch vụ và logistics, trong khi năng lực sản xuất công nghiệp phục vụ hàng không còn rất hạn chế. Các doanh nghiệp trong nước mới chỉ tham gia ở một số khâu đơn giản, giá trị gia tăng thấp, chưa đáp ứng được các yêu cầu kỹ thuật khắt khe của chuỗi cung ứng hàng không toàn cầu.

Ông cho rằng, nếu không phát triển được công nghiệp hỗ trợ, Việt Nam sẽ khó nâng cao vị thế trong ngành hàng không, dù thị trường trong nước đang tăng trưởng nhanh. “Công nghiệp hỗ trợ chính là nền móng. Không có nền móng này, ngành hàng không chỉ dừng lại ở vai trò tiêu thụ và dịch vụ”, ông Nguyễn Vân nhận định.

Theo phân tích của ông, để tham gia sâu vào chuỗi cung ứng hàng không, doanh nghiệp Việt Nam cần từng bước làm chủ các lĩnh vực then chốt như gia công cơ khí chính xác, vật liệu đặc chủng, composite, linh kiện và chi tiết kỹ thuật cao, đồng thời đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế nghiêm ngặt về chất lượng, an toàn và quản lý sản xuất. Đây là rào cản lớn nhưng cũng là điều kiện bắt buộc nếu muốn trở thành nhà cung cấp cho các tập đoàn hàng không lớn.

Ông Nguyễn Vân nhấn mạnh, phát triển công nghiệp hàng không không thể là nỗ lực đơn lẻ của từng doanh nghiệp, mà cần chiến lược tổng thể với sự tham gia của Nhà nước, doanh nghiệp và các hiệp hội ngành nghề. Trong đó, chính sách cần tập trung hỗ trợ doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ đầu tư công nghệ, nâng cao năng lực quản trị, đào tạo nhân lực kỹ thuật cao và tiếp cận các chương trình chuyển giao công nghệ.

Bên cạnh đó, việc thu hút các tập đoàn hàng không và công nghiệp hàng không lớn đầu tư vào Việt Nam cần gắn với yêu cầu liên kết và lan tỏa công nghệ cho doanh nghiệp nội địa. Theo ông Vân, nếu chỉ thu hút đầu tư nhưng doanh nghiệp trong nước không tham gia được vào chuỗi cung ứng, giá trị mang lại cho nền kinh tế sẽ rất hạn chế.

Ông cũng cho rằng Việt Nam cần sớm hình thành các cụm, tổ hợp công nghiệp hàng không, nơi tập trung doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ, cơ sở nghiên cứu – đào tạo và các đơn vị sản xuất lớn. Mô hình này sẽ giúp doanh nghiệp giảm chi phí, tăng khả năng hợp tác và rút ngắn quá trình nâng cấp năng lực.

Kết luận ý kiến tại hội thảo, ông Nguyễn Vân nhấn mạnh rằng, công nghiệp hỗ trợ không chỉ là “phần phụ” mà chính là yếu tố quyết định chiều sâu phát triển của ngành hàng không Việt Nam. Nếu xây dựng được lực lượng doanh nghiệp đủ mạnh, Việt Nam hoàn toàn có thể từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng hàng không khu vực và toàn cầu trong những năm tới.

Băng Dương