Hé lộ lý do Mỹ nghiên cứu tên lửa hành trình từ rất sớm

Tên lửa hành trình (TLHT) là vũ khí có điều khiển, trong quá trình phóng từ trận địa đến mục tiêu, nó chịu tác động của lực nâng khí động học qua các cánh.

TLHT được điều khiển theo chế độ lập trình sẵn để tiêu diệt, phá hủy các mục tiêu cố định hoặc vừa lập trình sẵn vừa điều khiển để tiêu diệt, phá hủy các mục tiêu di động.

Đặc điểm chiến thuật

TLHT cánh phẳng thường có tốc độ thấp (dưới tốc độ âm thanh) và bay ở độ cao thấp, có thể được lập trình bay men theo độ cao của địa hình, tạo yếu tố bí mật rất cao gây khó khăn cho hệ thống radar và hệ thống phòng không của đối phương. Tuy nhiên, nếu đối phương xác định được hướng phóng của loại tên lửa này thì sử dụng pháo, súng phòng không hoặc vũ khí bộ binh cũng phá hủy được khi tên lửa đang trên đường bay.

{keywords}
Hai loại tên lửa hành trình của Nga và Mỹ

Sức công phá của TLHT phụ thuộc vào lượng và loại thuốc nổ trên đầu đạn, thích hợp để tấn công các mục tiêu giá trị cao như trung tâm chỉ huy, nhà máy, cầu cảng, trạm phát sóng, trạm phát điện và các chiến hạm của đối phương…

TLHT thường hoạt động theo nguyên lý: Tọa độ của mục tiêu được cài đặt vào bộ nhớ chương trình điều khiển bay của tên lửa và tên lửa liên tục kết nối với hệ thống định vị toàn cầu để hiệu chỉnh đường bay đến mục tiêu. Do đó, nó có độ chính xác cao, xác xuất tiêu diệt mục tiêu lớn.

Trong tác chiến, TLHT có các ưu điểm như độ chính xác cao, cự li tiêu diệt mục tiêu xa, diện tích phản xạ trên đường bay nhỏ… Do đó, nó được sử dụng nhằm vào các mục tiêu có cự li xa, ngoài tầm hỏa lực của hệ thống phòng không đánh chặn của đối phương, đánh theo phương pháp “không trực tiếp tiếp xúc” vào các mục tiêu cố định nằm sâu trong lãnh thổ đối phương.

TLHT cũng được sử dụng kết hợp với máy bay để tiến công ở độ cao thấp và cực thấp; kết hợp với máy bay tàng hình để đánh đòn mở đầu vào ban đêm, gây bất ngờ, khó khăn cho đối phương trong phòng tránh, đánh trả; sử dụng số lượng lớn TLHT để đánh liên tục, đồng thời gây quá tải cho hệ thống phòng không của đối phương.

Quốc gia ‘tiên phong” về TLHT

Mỹ là nước nghiên cứu sản xuất TLHT rất sớm. Năm 1917, Bộ Quốc phòng Mỹ đã có dự án nghiên cứu Kettering bung (“Ngư lôi bay”), tiến hành thử nghiệm loại máy bay mini có hai tầng cánh chất thuốc nổ bên trong. Sau một khoảng thời gian nhất định, cánh máy bay sẽ rời ra để tên lửa (thân máy bay) lao xuống phá hủy mục tiêu.

Sau Thế chiến 2, Mỹ nghiên cứu triển khai TLHT trên cơ sở bom bay V-1 của Đức - trang bị một động cơ phản lực, dùng hệ thống tự động lái (Autopilot) điều khiển bằng hệ thống theo quán tính (Inertial guidance system). Lúc đầu, hệ thống này còn rất thô sơ, sau đó được cải tiến từng bước, nên hệ thống điều khiển ngày càng được hoàn thiện, hiện đại hơn.

Trong những năm 1980, Mỹ nghiên cứu phát triển TLHT mang đầu đạn hạt nhân với 3 phương án phóng từ máy bay, phóng từ tàu chiến và tàu ngầm. Theo đánh giá của các chuyên gia quân sự Mỹ, TLHT mang đầu đạn hạt nhân ra đời đã tạo nên bước ngoặt trong công nghệ chế tạo vũ khí, đặc biệt là công nghệ chế tạo hệ thống điều khiển của tên lửa.

Đây là loại tên lửa ngoài hệ thống dẫn đường theo quán tính (cổ điển) được tích hợp hệ thống dẫn đường lập trình sẵn (tự lập) dựa trên sự thay đổi độ cao của địa hình - hệ thống TERCOM (Terrain contour matching system - tên lửa vừa bay vừa dùng mắt thần la-de đo độ cao của địa hình và hiệu chỉnh với các tham số của bản đồ số đã được lập trình sẵn).

Theo lý thuyết và trên cơ thực nghiệm, công nghệ dẫn đường này cho phép TLHT đạt độ chính xác rất cao, độ sai lệch chỉ tính bằng mét.

Năm 1982, không quân Mỹ đưa vào biên chế TLHT phóng từ trên không ALCM (Air launched cruise missiles). Tên lửa nhìn như máy bay loại nhỏ, cánh hình mũi tên có thể gập lại được (cánh cụp, cánh xòe). Tên lửa được treo dưới cánh máy bay B-52. Hiện nay TLHT phóng từ máy bay còn có loại AGM-86C/D, trong đó AGM-86D là TLHT tàng hình có tầm bắn khoảng 1.100km; TLHT AGM-129B có tầm bắn 3.000km; TLHT AGM-129A tầm bắn 4.200km.

Từ những năm 1990 trở lại đây, TLHT được sự hỗ trợ của hệ thống định vị toàn cầu GPS để dẫn đường nên độ chính xác gần như tuyệt đối: Tọa độ mục tiêu được đưa vào chương trình dẫn đường của hệ thống, trong quá trình bay tên lửa liên tục kết nối với hệ thống định vị toàn cầu để xác định tọa độ của tên lửa trên đường bay, so sánh với tọa độ của mục tiêu, từ đó đưa ra các hiệu chỉnh tham số bay cho tới khi tên lửa phá hủy, tiêu diệt được mục tiêu.

Đến nay, TLHT tiến công mặt đất của Mỹ đã đạt tầm bắn khoảng 900 hải lý (khoảng 1.700km). Nó có thể phá hủy hoặc làm mất khả năng chiến đấu của các tàu chiến lớn, có hệ thống phòng thủ tiên tiến.

                                               >>> Đọc tin quân sự mới nhất trên VietNamNet

Nguyên Phong

Xem tàu ngầm Nga phóng tên lửa đạn đạo trên Biển Trắng

Xem tàu ngầm Nga phóng tên lửa đạn đạo trên Biển Trắng

Theo Bộ Quốc phòng Nga, vụ phóng tên lửa đạn đạo trên diễn ra ở Biển Trắng gần Vòng Bắc Cực.

Chương trình vũ khí siêu thanh của Mỹ nếm mùi thất bại

Chương trình vũ khí siêu thanh của Mỹ nếm mùi thất bại

Chương trình vũ khí siêu thanh của Lầu Năm Góc đã hứng chịu một thất bại, khi vụ thử nghiệm một tên lửa đẩy mang vũ khí siêu thanh diễn ra không thành công.

tin nổi bật

Nga công bố video phá hủy pháo tự hành Pháp viện trợ cho Ukraine

Giới quân sự Nga cho biết, một khẩu pháo tự hành Caesar trên đảo Kubansky, Ukraine đã bị quân đội nước này phá hủy.

Video ‘xe tăng bay’ Nga tham chiến ở Ukraine

Giới quân sự Nga hôm 29/6 đã công bố video ghi lại cảnh phi đội trực thăng Mi-35 của nước này tham gia chiến dịch quân sự ở Ukraine.

Uy lực của tàu ngầm 'cao tuổi' vừa được Nga nâng cấp

Tàu ngầm Alrosa, được chế tạo từ thời Liên Xô, đã có lần chạy thử đầu tiên sau 8 năm sửa chữa và nâng cấp.

Hình ảnh pháo tự hành Đức viện trợ ‘ẩn nấp’ ở miền đông Ukraine

Theo truyền thông Đức, pháo tự hành Panzerhaubitze 2000 (PzH-2000) của nước này vừa chuyển cho Ukraine hồi tuần trước đã có mặt ở vùng Donbass.

Video quân Nga giao tranh với lính châu Âu và Gruzia ở Ukraine

Theo Bộ Quốc phòng Nga, cuộc giao tranh trên xảy ra ở khu vực gần thành phố Lysychansk, Ukraine.

Rộ tin pháo tự hành Pháp viện trợ cho Ukraine bị Nga thu giữ

Theo giới chức Pháp, ít nhất hai hệ thống pháo Caesar của nước này viện trợ cho Ukraine đã bị quân đội Nga thu giữ gần đây.

Một đơn vị thủy quân lục chiến Ukraine mất 80% quân ở Donbass

Một chỉ huy đơn vị thủy quân lục chiến Ukaine cho biết, 80% thành viên thuộc đơn vị đã không thể tiếp tục thực hiện nhiệm vụ tại Donbass.

Kiev rung chuyển vì tên lửa tấn công, G7 ra lệnh cấm vận vàng Nga

Một số tên lửa Nga được ghi nhận đã đánh trúng các tòa nhà tại Kiev, rất nhiều vụ hỏa hoạn đã được ghi nhận sau vụ việc. Trong khi đó, lãnh đạo các nước G7 sẽ ra lệnh cấm vận vàng Nga.

Ông Zelensky hứa giành lại thành phố đã mất

Sau khi Nga giành quyền kiểm soát Severodonetsk, Tổng thống Zelensky hứa sẽ giành lại những thành phố đã mất. Chính phủ Anh cũng sẵn sàng viện trợ thêm cho 525 triệu USD cho Kiev.

'Sát thủ vô hình' trong chiến dịch quân sự đặc biệt của Nga ở Ukraine

Chiến sự Nga-Ukraine là lớn nhất tại châu Âu kể từ Thế chiến 2 và hình thức tác chiến đã thay đổi rất nhiều từ khi lực lượng Đồng minh đánh bại quân Đức Quốc xã.

Đổ nát ở thành phố miền đông Ukraine, Kiev lệnh rút quân khỏi 'chảo lửa' Severodonetsk

Một đoạn video mới công bố đã cho thấy cảnh đổ nát ở trung tâm thành Popasna thuộc tỉnh Luhansk, vùng Donbass, miền đông Ukraine.

Ukraine chính thức nhận tư cách ứng viên EU, Mỹ viện trợ thêm cho Kiev

Hội đồng châu Âu đã chính thức công nhận tư cách ứng viên Liên minh châu Âu (EU) của Ukraine, nhưng đồng thời họ cũng đứng trước khả năng phải rút quân khỏi Lysychansk.

Ông Zelensky nói EU là tương lai của Ukraine, Nga nói khủng hoảng ngũ cốc do Kiev

Tổng thống Zelensky nói EU là tương lai mà Ukraine đã chọn. Trong khi đó, Ngoại trưởng Nga nói rằng cuộc khủng hoảng ngũ cốc là do Kiev gây nên.

Chiến sự Nga - Ukraine ở Donbass bước vào cao trào

Cố vấn của Tổng thống Ukraine nói, giao tranh giành quyền kiểm soát hai thành phố Severodonetsk và Lysychansk đang bước vào cao trào. Trong vài ngày qua, Nga đã giành thêm nhiều khu định cư.

Nga công bố video tấn công trạm radar Mỹ chuyển cho Ukraine

Theo phát ngôn viên Bộ Quốc phòng Nga Igor Kornasenkov, loại radar Mỹ chuyển cho Ukraine vừa bị họ phá hủy tên là AN/TPQ-36.