Hệ thống định vị dẫn đầu số lượng vệ tinh trên quỹ đạo

Bắt đầu nghiên cứu phát triển hệ thống định vị dẫn đường khu vực từ năm 1983, tới năm 1989, Trung Quốc đưa ra mô hình hệ thống định vị với 2 vệ tinh viễn thông DFH-2/2A, có độ chính xác tương đương GPS của Mỹ.

Năm 1993, chương trình Bắc Đẩu chính thức được khởi động với kế hoạch thực hiện theo 3 giai đoạn: giai đoạn 1, 2000 - 2003; giai đoạn 2 đến năm 2012; giai đoạn 3 đến năm 2020. Tổng kinh phí cho toàn bộ dự án lên đến 10 tỷ USD.

Bắc Đẩu-1 là hệ thống định vị khu vực thử nghiệm gồm 4 vệ tinh (3 vệ tinh làm việc và 1 vệ tinh dự phòng). Các vệ tinh được thiết kế dựa trên công nghệ vệ tinh viễn thông địa tĩnh DFH-3 của Trung Quốc, trọng lượng tại thời điểm phóng là 1.000 kg/vệ tinh.

{keywords}
Ảnh minh họa: China Daily

Không giống như các vệ tinh sử dụng quỹ đạo trung bình Trái Đất (MEO) của GPS, GLONASS của Nga và GALILEO của châu Âu, Bắc Đẩu-1 sử dụng các vệ tinh quỹ đạo địa tĩnh (GEO). Điều này có nghĩa Bắc Đẩu-1 không cần trang bị nhiều vệ tinh nhưng có hạn chế về phạm vi phủ sóng đến các khu vực trên Trái Đất. Theo đó, khu vực quan sát được nằm trong phạm vi 70°- 40° kinh độ Đông và 5°- 55° vĩ độ Bắc.

Bắc Đẩu-2 (hoặc Compass) không phải là phần mở rộng của Bắc Đẩu-1 mà là hệ thống định vị mới gồm 35 vệ tinh, trong đó có 5 vệ tinh quỹ đạo địa tĩnh để tương thích với Bắc Đẩu-1 và 30 vệ tinh quỹ đạo phi tĩnh GSO (27 vệ tinh nằm trên quỹ đạo trung bình Trái Đất và 3 vệ tinh ở quỹ đạo phi tĩnh nghiêng (IGSO), có khả năng phủ sóng toàn cầu.

Hệ thống Bắc Đẩu-2 sử dụng tín hiệu mã hóa dựa trên công nghệ tiên tiến, có cấu trúc phức hợp tương tự như hệ thống GALILEO và GPS mới; cung cấp dịch vụ miễn phí cho dân thường và dịch vụ trả tiền dùng cho chính phủ và quân sự; trọng lượng 2.200kg, trọng lượng không nhiên liệu 1.100kg.

Ngày 23/6/2020, tại Trung tâm phóng vệ tinh Tây Xương (tỉnh Tứ Xuyên), Trung Quốc phóng thành công vệ tinh Bắc Đẩu-3GEO3, là vệ tinh cuối cùng trong hệ thống định vị Bắc Đẩu. Như vậy, hệ thống định vị Bắc Ðẩu gồm 35 vệ tinh đã giúp Trung Quốc củng cố vị thế số 1 về số vệ tinh định vị so với GPS (hiện có 31 vệ tinh trên quỹ đạo), GALILEO (22 vệ tinh) hay GLONASS (24 vệ tinh). 

Từ khi hệ thống định vị Bắc Đẩu hoàn thành và chính thức đưa vào hoạt động, Trung Quốc bắt đầu thu được những lợi ích về nhiều mặt.

Một là về chiến lược quốc phòng. Đây là mục đích chính của Trung Quốc khi thiết lập hệ thống Bắc Đẩu. Hiện quân đội Trung Quốc đang sở hữu một lượng lớn các loại tên lửa đất đối không, đất đối đất, đất đối hạm, tên lửa hành trình tầm ngắn, tên lửa hành trình vượt đại châu… Những loại tên lửa này đa phần đều được trang bị thiết bị dẫn đường bằng vệ tinh.

Hai là, ứng phó với các vấn đề an ninh mới. Đây có thể chính là một trong các động lực khiến Trung Quốc thúc đẩy thiết lập hệ thống định vị Bắc Đẩu. Thông qua hệ thống này, Trung Quốc có thể giám sát, theo dõi việc sử dụng điện thoại di động, thiết bị dẫn đường, vô tuyến… của các đối tượng tội phạm, khủng bố nhằm kịp thời ứng phó với tình hình nếu có thể xảy ra.

Ba là, lợi ích về kinh tế và thương mại. Thông qua việc bán bản quyền, cho thuê đường truyền vệ tinh.. Trung Quốc sẽ tham gia cuộc cạnh tranh và phá thế độc quyền của Mỹ trong lĩnh vực truyền thông và di động trên thế giới, giúp giải quyết khó khăn trong liên lạc cứu hộ, cứu nạn, đảm bảo thông tin liên lạc tại các đảo chiếm đóng ngoài khơi, đồng thời giúp kinh tế biển hoạt động diễn ra nhộn nhịp và an toàn.

Theo truyền thông Trung Quốc, đến nay, hơn 70% điện thoại di động, hàng triệu taxi, xe buýt, xe tải Trung Quốc đã sử dụng hệ thống định vị Bắc Ðẩu. Các dịch vụ sử dụng hệ thống Bắc Ðẩu cũng được cung cấp tại hơn 120 quốc gia. Giá trị lĩnh vực định vị vệ tinh của Trung Quốc có thể đạt 60 tỉ USD trong năm 2022.

Với việc hệ thống định vị dẫn đường vệ tinh Bắc Đẩu của Trung Quốc hoàn thành, bao phủ toàn bộ địa cầu, nước Mỹ đã cảm thấy “bất an” đối với tính năng kỹ thuật của hệ thống này. Vì vậy, Mỹ đã và đang đầu tư lớn vào lĩnh vực vệ tinh quân sự, nhằm chiếm ưu thế trong không gian vũ trụ để áp đảo, răn đe các nước muốn cạnh tranh với Mỹ về ưu thế quân sự trong tương lai, nhất là với Nga và Trung Quốc.

Việc châu Âu, Trung Quốc và một số nước khác đang tích cực xây dựng hệ thống định vị toàn cầu riêng, hoặc mở rộng ứng dụng cho toàn thế giới là nhằm mục đích không phụ thuộc vào GPS của Mỹ. Vì thế, giới quân sự cảnh báo rằng, trong tương lai gần sẽ có thêm các hệ thống dẫn đường vệ tinh khác đi vào hoạt động và có thể tạo ra nguy cơ về một “cuộc chiến tranh giữa các vì sao” giữa các cường quốc vũ trụ hàng đầu thế giới.

Nguyên Phong

Hai đối thủ nặng ký đe dọa sự thống trị của hệ thống GPS Mỹ

Hai đối thủ nặng ký đe dọa sự thống trị của hệ thống GPS Mỹ

GLONASS và GALILEO được coi là hai đối thủ nặng ký nhất hiện nay của hệ thống GPS của Mỹ.

tin nổi bật

Bom chùm nguy hiểm thế nào?

Theo báo chí nước ngoài, các lực lượng quân sự của cả Nga và Ukraine đều đã sử dụng bom, đạn chùm.

Tiết lộ ba thành phần chính của tác chiến điện tử

Theo giới quân sự, tác chiến điện tử sẽ gồm 3 thành phần chính là trinh sát điện tử, chế áp điện tử và bảo vệ điện tử.

Cách chống bắn tỉa của binh sĩ Nga ở Ukraine

Dưới đây là một số phương pháp quân đội Nga sử dụng để chống lại chiến thuật bắn tỉa khi tham chiến ở Ukraine.

Những vũ khí được gửi tới Ukraine kể từ đầu chiến sự

Kể từ khi chiến sự Nga - Ukraine nổ ra, Kiev đã nhận được hàng loạt vũ khí và khí tài quân sự hạng nặng từ nhiều quốc gia trên thế giới.

Những vụ vượt ngục táo tợn trên thế giới

Ngay cả các nhà tù được bảo vệ an ninh nghiêm ngặt nhất thế giới cũng từng chứng kiến những vụ tội phạm xảo quyệt tìm mọi cách đào tẩu, trong đó có cả những âm mưu thành công.

Yếu tố giúp NATO thắng thế trong cuộc chiến Libya năm 2011

Trong cuộc chiến ở Lybia, NATO đã sử dụng rộng rãi các phương thức tác chiến điện tử, giành ưu thế và tạo thế áp đảo trước đối phương.

Vì sao Pháp rút khỏi rồi lại tham gia NATO?

Trong quá trình tham gia Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), phía Pháp đã xuất hiện những mâu thuẫn với Mỹ trên nhiều vấn đề.

Sức mạnh của lữ đoàn Stryker lục quân Mỹ triển khai đến châu Âu

Bộ Quốc phòng Mỹ đầu tháng này đã ra quyết định triển khai một lữ đoàn xe chiến đấu Stryker đến Romania.

Điểm danh các vũ khí phòng không-không quân Nga dùng ở Ukraine

Khi tiến hành chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine, quân đội Nga đã huy động một lực lượng đông đảo các loại vũ khí trang bị tác chiến phòng không – không quân.

Cuộc sống thấp thỏm ở thành phố biên giới Nga giáp chiến tuyến Ukraine

Các âm thanh của chiến tranh đã trở nên lớn hơn ở Belgorod, thành phố Nga nằm cách biên giới Ukraine chỉ 40 km. Các vụ nổ cũng xảy ra thường xuyên hơn.

Diễn biến căng thẳng của cuộc chiến 5 ngày Nga - Gruzia

Nửa đêm về sáng ngày 8/8/2008, quân đội Gruzia bất ngờ dùng không quân, pháo binh, tên lửa xúc tiến chiến dịch mang tên “Cánh đồng sạch” đánh phá các mục tiêu ở thủ phủ Tskhinvali và nhiều nơi khác tại Nam Ossetia.

Uy lực tàu chiến được Nga chọn làm soái hạm mới cho Hạm đội Biển Đen

Theo nguồn tin giấu tên từ lực lượng an ninh bán đảo Crưm, Hải quân Nga đã chọn được soái hạm mới cho Hạm đội Biển Đen.

Cuộc săn lùng điệp viên Nga gay cấn của an ninh Ukraine

Trong khi các lực lượng vũ trang giao tranh dữ dội ở tiền tuyến, Cơ quan an ninh Ukraine (SBU) phải xúc tiến một cuộc chiến cam go không kém là săn lùng các điệp viên làm việc cho Nga đang trà trộn trong dân.

Hai cơ cấu chỉ huy quan trọng nhất của NATO

Sau vụ 11/9/2001, NATO đã tiến hành cải cách hệ thống chỉ huy nhằm sẵn sàng đối phó có hiệu quả với những đe dọa mới, đồng thời tiếp tục bảo đảm an ninh cho toàn bộ lãnh thổ các nước thành viên.

Bí ẩn dòng sông cản bước cả quân Nga và Ukraine ở khu vực Donbass

Chiến sự giữa Nga và Ukraine đang tập trung vào khu vực miền Đông Ukraine. Tại đây, con sông tự nhiên Siversky Donets đã cản trở bước tiến của cả 2 phe, ảnh hưởng đến chiến thuật của họ.