Theo Hội đồng Giáo dục thành phố Kizugawa, vụ việc liên quan đến các khoản tiền phụ huynh đóng góp để chi trả tiền ăn bán trú, sách giáo khoa, học liệu và một số hoạt động khác tại một trường tiểu học công lập trên địa bàn. Tình trạng thiếu hụt kéo dài từ năm tài chính 2012, do nhân viên phụ trách kế toán không thực hiện đầy đủ việc thu và nhắc phụ huynh nộp các khoản còn thiếu.

Theo ABC News, cựu nhân viên văn thư đã dùng khoảng 20 triệu yen tiền cá nhân để bù đắp khoản thiếu hụt, trong khi hiệu trưởng bỏ ra khoảng 26 triệu yen. Tổng cộng, hai người đã tự bỏ khoảng 46 triệu yen; khoảng 8 triệu yen vẫn chưa được thanh toán.

Hiệu trưởng nhiều năm âm thầm lấy tiền cá nhân bù khoản thiếu

Cựu nhân viên văn thư bắt đầu làm việc tại trường từ năm tài chính 2012, phụ trách kế toán và quản lý các khoản tiền phụ huynh đóng góp.

Người này không thực hiện đầy đủ việc nhắc phụ huynh nộp các khoản còn thiếu, khiến nhà trường không thu đủ tiền để thanh toán cho các nhà cung cấp suất ăn, sách giáo khoa và học liệu.

Từ năm tài chính 2021 đến năm tài chính 2024, nhân viên văn thư nhiều lần chuyển tiền từ tài khoản cá nhân và tài khoản gia đình vào tài khoản nhà trường để bù đắp khoản thiếu hụt. Tổng số tiền người này tự bỏ ra khoảng 20 triệu yen.

Kizugawa_City_Hall.jpg
Trụ sở Tòa thị chính thành phố Kizugawa, tỉnh Kyoto, Nhật Bản. Ảnh: Ja.wikipedia

Trong thời gian này, một hiệu trưởng ở độ tuổi ngoài 50 cũng biết nhà trường bị thiếu hụt các khoản thu nhưng không báo cáo Hội đồng Giáo dục thành phố. Theo Asahi Shimbun, người này giải thích không muốn sự việc trở thành vấn đề trong bối cảnh nhà trường gặp khó khăn do nhiều nhân viên vắng mặt. Vì vậy, ông muốn dùng tiền cá nhân bù đắp khoản thiếu hụt và giải quyết sự việc trong nội bộ.

Hiệu trưởng đương nhiệm nhận nhiệm vụ vào mùa xuân năm 2023. Một năm sau, trung tâm cung cấp suất ăn học đường thông báo nhà trường chưa thanh toán tiền ăn của năm học trước.

Hiệu trưởng đã tự bỏ 4,77 triệu yen để thanh toán khoản tiền còn thiếu. Nhân viên văn thư giải thích các giấy tờ liên quan chưa hoàn tất, khiến hiệu trưởng tin rằng khoản tiền đã ứng sẽ được hoàn trả.

Tuy nhiên, khoản tiền không được hoàn lại. Đến tháng 3/2025, nhân viên văn thư nghỉ hưu.

Tháng 5/2025, hai nhà cung cấp sách giáo khoa gửi hóa đơn đòi các khoản tiền còn nợ. Hiệu trưởng tiếp tục dùng tiền cá nhân thanh toán thêm 2,47 triệu yen.

Đến tháng 6/2026, trung tâm cung cấp suất ăn học đường thông báo với Hội đồng Giáo dục thành phố về các khoản tiền nhà trường chưa thanh toán. Hội đồng sau đó tiến hành kiểm tra và phát hiện tình trạng thiếu hụt kéo dài nhiều năm.

Kết quả kiểm tra cho thấy, dù cựu nhân viên văn thư và một số hiệu trưởng đã tự bỏ tiền bù đắp, nhà trường vẫn còn khoản nợ chưa được thanh toán. Theo ABC News, số tiền này vào khoảng 8 triệu yen tại thời điểm đưa tin đầu tháng 11/2026.

Thành phố thay đổi cách quản lý tiền ăn học đường

Vụ việc cũng bộc lộ những bất cập trong quản lý tài chính tại nhà trường. Theo Kansai Television, các khoản thu, chi chủ yếu được theo dõi bằng những ghi chép sơ sài, không có hệ thống sổ sách kế toán đầy đủ để kiểm tra, đối chiếu.

Giáo sư Ryo Uchida, chuyên ngành xã hội học giáo dục tại Đại học Nagoya, nhận định việc giáo viên hoặc nhân viên trường học tự bỏ tiền cá nhân để bù đắp các khoản tiền còn thiếu không phải là hiện tượng hiếm gặp. Ông cho rằng cần chuyển việc thu và quản lý các khoản tiền như tiền ăn bán trú, học liệu sang cơ chế kế toán công do chính quyền địa phương quản lý, nhằm tăng tính minh bạch và hạn chế sai phạm.

Sau vụ việc, Hội đồng Giáo dục thành phố Kizugawa cho biết sẽ tăng cường kiểm tra, giám sát việc quản lý các khoản thu tại trường học.

Theo kế hoạch, từ năm tài chính 2027, việc quản lý tiền ăn học đường sẽ được chuyển sang cơ chế kế toán công. Thành phố cũng chuẩn bị đưa hệ thống quản lý tiền ăn vào sử dụng từ năm tài chính 2028.

Hội đồng Giáo dục thành phố đã xin lỗi phụ huynh, học sinh và người dân, đồng thời cam kết rà soát công tác quản lý tài chính, khắc phục những bất cập và ngăn ngừa sự việc tương tự tái diễn