Học online, cần bảo vệ con trẻ trên ‘không gian ảo’

Nhận định học trực tuyến sẽ là một phần của chương trình giáo dục trong tương lai, các chuyên gia cho rằng, ngoài việc dùng các phần mềm hỗ trợ kiểm soát hoạt động, nhà trường và phụ huynh cũng cần dạy trẻ em kỹ năng tự bảo vệ mình.

Sau một thời gian dài phải học trực tuyến, nhiều gia đình ngã ngửa vì con mình đã trở thành game thủ từ lúc nào. Cho đến đầu tháng 11, ở nhiều địa phương, trẻ vẫn tiếp tục học online trong khi các công sở đã mở cửa trở lại, càng khiến nhiều bậc phụ huynh lo lắng.

>>> Nhiều gia đình sắp 'nổ tung' vì biểu hiện bất thường của con cái

{keywords}
 

Việc buộc phải chuyển đổi dạy, học sang hình trực tuyến trong khi chưa có điều kiện chuẩn bị đầy đủ: thiếu trang thiết bị phục vụ dạy, học trực tuyến; chất lượng đường truyền internet chưa bảo đảm, khả năng ứng dụng công nghệ thông tin, phương pháp giảng dạy của một số giáo viên và việc giám sát, hỗ trợ con em học trực tuyến của cha mẹ học sinh còn hạn chế... đã gây ra nhiều hệ lụy.

>>> Ông bố Hà Nội 'đập nát' Iphone, cho con dừng học online

Làm sao để hướng dẫn, quản lý con khi học tập trực tuyến tại nhà? làm thế nào để trẻ không tiếp cận với nội dung xấu, không lành mạnh trên không gian mạng?... là những câu hỏi đang rất cấp thiết.

Nhu cầu bảo vệ trẻ em trong thế giới ảo

Ông Nguyễn Minh Đức, nhà sáng lập, Tổng giám đốc Công ty cổ phần An toàn thông tin CyRadar nhấn mạnh đây không phải vấn đề của một quốc gia mà cả thế giới đều phải tìm cách khắc phục.

Ông Đức dẫn giải, theo nhiều khảo sát từ năm 2018 đến nay, 52% cha mẹ có con nhỏ và 68% cha mẹ có con trong tuổi vị thành niên cho rằng con cái mình lên mạng quá nhiều. Trong khi khoảng 20-35% cha mẹ Úc nhắc nhở trực tiếp thì nhìn chung có khoảng 7% cha mẹ có con nhỏ và 8% cha mẹ có trong độ tuổi teen sử dụng các biện pháp công nghệ giám sát trẻ. Tại Mỹ, việc kiểm soát hoạt động học tập, giải trí bằng phần mềm hỗ trợ đã xuất hiện từ 1 thập kỷ trước.

Vì thế, nhiều hãng bảo mật trên thế giới đã nghiên cứu và cho ra đời các phần mềm quản lý Internet cho trẻ. Trang safewise hàng năm đều gợi ý 1 bảng xếp hạng các phần mềm tốt nhất (dựa trên nhiều khía cạnh) để người dùng lựa chọn.

“Có thể thấy rằng, nhu cầu bảo vệ trẻ em trên không gian mạng đã có từ lâu trên quy mô toàn cầu. Cùng với dịch bệnh và sự phát triển của công nghệ, chắc chắn nó sẽ trở thành hành trang không thể thiếu khi cha mẹ cho phép trẻ tự do hoạt động trong thế giới ảo”, ông Đức nhận định.

Có cùng quan điểm, bà Nguyễn Phương Thanh Trúc, đồng sáng lập, Giám đốc điều hành CyberPurify cho hay, phụ huynh thường kiếm các giải pháp từ các tập đoàn công nghệ như Google (Google Family Link), Microsoft (Microsoft Family Safety), Kaspersky...

Trong khi các phụ huynh châu Á có xu hướng tìm kiếm các giải pháp bảo vệ nghiêm ngặt nhất có thể thì phụ huynh các nước phát triển ở Âu, Mỹ tập trung quan tâm vào các nguy hại liên quan đến bóc lột, xâm hại trẻ em trên mạng…

CyberPurify và CyRadar là 2 đơn vị đã phát triển các giải pháp hỗ trợ bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng, đó là CyberPurify Kids - tiện ích bổ sung miễn phí giúp phát hiện và chặn lọc 15 loại nội dung độc hại với trẻ em trên trình duyệt Google Chrome/Safari/Firefox/Microsoft Edge và SafeMobile - ứng dụng di động giúp quản lý và giám sát thiết bị, hành động của con nhỏ trên không gian mạng.

Các giải pháp Make in Vietnam này thể hiện sự chung tay của doanh nghiệp công nghệ trong việc cùng cơ quan quản lý và cộng đồng hiện thực hóa chương trình “Bảo vệ và hỗ trợ trẻ em tương tác lành mạnh, sáng tạo trên môi trường mạng giai đoạn 2021 – 2025” đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tháng 6/2021.

Sắp ra mắt cẩm nang về dạy và học trực tuyến an toàn

Chia sẻ quan điểm với việc tổ chức học trực tuyến giai đoạn hậu giãn cách, các chuyên gia bảo mật này khuyến nghị nhà trường, phụ huynh nên chủ động hướng dẫn, dạy cho trẻ cách tự bảo vệ mình khi tham gia hoạt động trong thế giới ảo.

 {keywords}

Song song với việc khuyên răn trực tiếp, hãy tận dụng lợi thế công nghệ và kiến thức an ninh mạng để biết con em mình đang học gì, chơi gì, làm gì khi không có cha mẹ ở bên. Ngoài ra, các hình thức như lọc nội dung không phù hợp với lứa tuổi, chặn các trang web xấu, link độc hại, hội nhóm tự phát gây ra sai lệch trong suy nghĩ, hành động của trẻ cũng cần được áp dụng triệt để. “Rất nhiều ứng dụng, phần mềm hiện hay được trang bị các tính năng này. Cha mẹ nên tìm hiểu thật kỹ và lựa chọn 1 giải pháp để có thể yên tâm làm việc trong khi trẻ khám phá thế giới tri thức trực tuyến được an toàn” – ông Nguyễn Minh Đức nói.

Còn giám đốc điều hành CyberPurify Nguyễn Phương Thanh Trúc cho hay, sau giãn cách, cần xây dựng việc học hybrid - nửa trực tuyến nửa trực tiếp để trẻ, nhất là học sinh cấp 1 chưa quen với công nghệ, làm quen với việc học trực tuyến dần, không bị bỡ ngỡ hay gặp khó khăn khi phải học trực tuyến 100%.

“Với vấn đề đảm bảo an toàn cho trẻ trên mạng, nhà trường cần có hướng dẫn thống nhất và rõ ràng với cả học sinh và phụ huynh về việc học online (cách sử dụng thiết bị, phần mềm). Bên cạnh đó, cần thiết bổ sung việc giáo dục trẻ về an toàn trên mạng và khuyến khích phụ huynh sử dụng các công cụ lọc nội dung độc hại để hạn chế tối đa rủi ro trẻ tiếp cận nội dung xấu trên mạng”, bà Trúc khuyến nghị.

Trên thực tế, thực hiện nhiệm vụ Thủ tướng giao tại Chỉ thị 24 ngày 3/9, ngay trong tháng 9, Bộ TT&TT, trực tiếp là Cục An toàn thông tin đã bắt tay xây dựng hướng dẫn về sử dụng an toàn các phần mềm, công cụ dạy học trực tuyến. Đến nay, dự thảo “Cẩm nang dạy và học trực tuyến an toàn” đã cơ bản được xây dựng xong, đã lấy ý kiến đóng góp của các đơn vị thuộc Bộ GD&ĐT và sẽ sớm ra mắt trong thời gian tới. Cẩm nang này được phát hành sẽ góp phần hỗ trợ việc tổ chức giảng dạy, học tập của các nhà trường thuận tiện, an toàn và hiệu quả hơn.

Phụ huynh quản lý trẻ trên “không gian ảo” thế nào?

Theo khuyến nghị của chuyên gia Trung tâm Giám sát an toàn không gian mạng quốc gia (NCSC), Cục An toàn thông tin, Bộ TT&TT, các phụ huynh cần quản lý các tài khoản và thiết bị của con mình khi trẻ tương tác trên không gian mạng. 

Ngoài việc quản lý các ứng dụng, theo dõi thời gian sử dụng thiết bị, phụ huynh cũng cần đề ra các quy tắc cơ bản về việc sử dụng thiết bị kỹ thuật số cho gia đình mình.

Cụ thể như, cha mẹ đặt thời gian sử dụng thiết bị, quản lý nội dung trẻ có thể xem và nắm bắt vị trí khi trẻ mang theo thiết bị bên mình. Quản lý thời gian sử dụng các ứng dụng có thể tùy thuộc vào việc trẻ sử dụng thiết bị để đọc sách, xem video hay chơi trò chơi. Cha mẹ cũng có thể sử dụng báo cáo hoạt động ứng dụng trong thiết bị mà trẻ sử dụng để quyết định những nội dung mà trẻ được xem, lọc các thông tin tìm kiếm không phù hợp với trẻ.

Cha mẹ có thể giới hạn thời gian sử dụng thiết bị bằng việc cài đặt giờ đi ngủ hoặc khóa thiết bị Android hoặc Chrome OS của con từ xa. Điều này tránh được việc trẻ có thể sẽ tiếp xúc với các tài liệu có nội dung không phù hợp như hình ảnh khiêu dâm, bạo lực, phân biệt chủng tộc, thù địch, cực đoan và các tài liệu kích động các hành vi nguy hiểm như tự kỷ, tự hủy hoại, tự tử...

Về quản lý và bảo vệ tài khoản của trẻ, cha mẹ có thể giúp con mình thay đổi hoặc đặt lại mật khẩu nếu trẻ quên mật khẩu; chỉnh sửa thông tin cá nhân của con mình và thiết lập chế độ để trẻ chỉ có thể thêm hồ sơ khác vào tài khoản hoặc thiết bị khi được sự đồng ý của cha mẹ.

Bên cạnh đó, các giáo viên nên trao đổi gửi thông tin để truy cập lớp học trực tuyến như đường dẫn để truy cập lớp học, ID, mật khẩu để vào lớp học… cho các em học sinh/cha mẹ học sinh qua các kênh riêng như nhóm trao đổi giữa giáo viên và học sinh, cha mẹ học sinh. Điều này sẽ giúp trẻ tránh tương tác với những đối tượng, tình huống nguy hiểm mà các em không phân biệt được như: học sinh bên cạnh việc tham gia vào các lớp học trực tuyến, có thể sử dụng thiết bị học để trao đổi, tương tác với các đối tượng lạ… từ đó có thể đối mặt với nguy cơ bị bị bắt nạt, quấy rối, dụ dỗ, khiêu khích thực hiện các hành vi không phù hợp với lứa tuổi. 

Ngọc Minh

UB Văn hóa – Giáo dục Quốc hội: Cần giải pháp chiến lược về học online

UB Văn hóa – Giáo dục Quốc hội: Cần giải pháp chiến lược về học online

Bà Nguyễn Thị Tuyết Nga, ĐBQH Quảng Bình- Uỷ viên chuyên trách Uỷ ban Văn hoá, Giáo dục, Quốc hội cho rằng, việc dạy, học trực tuyến sẽ là một cấu phần quan trọng trong hoạt động của ngành giáo dục, vì thế cần có giải pháp mang tính chiến lược. 

3 vấn đề có thể thay đổi hiện trạng học online ở Việt Nam

3 vấn đề có thể thay đổi hiện trạng học online ở Việt Nam

PGS.TS Chu Cẩm Thơ (Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam) cho rằng, những bất cập của việc học trực tuyến không khó để nhận thấy, bởi đến nay vẫn chưa có nền tảng dạy học trực tuyến đúng nghĩa. 

Kiến nghị không xem điện thoại di động là thiết bị học trực tuyến

Kiến nghị không xem điện thoại di động là thiết bị học trực tuyến

Phát biểu về lĩnh vực giáo dục trong trong bối cảnh dịch bệnh, ĐB Dương Tấn Quân cho rằng việc dạy và học bằng hình thức trực tuyến là một giải pháp kịp thời và cần thiết.

tin nổi bật

Đại biểu Quốc hội phản biện Bộ trưởng Giáo dục về giá sách giáo khoa

Phó chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa - Giáo dục băn khoăn: SGK có cần dùng vật liệu tốt, in đẹp quá hay không?. Còn đại biểu Nguyễn Anh Trí đánh giá: "Bộ trưởng nói thế là đúng quá rồi nhưng giá sách như vậy đã trở thành gánh nặng với nhân dân".

Mùa hè sống động ‘vừa học vừa chơi’ tại ILA

Câu chuyện thú vị về “mùa hè đặc biệt” được tiết lộ bởi Giám đốc Giảng dạy và Đào tạo ILA gợi mở nhiều ý tưởng độc đáo cho mô hình giáo dục trong kỷ nguyên 4.0.

Học Big data, đáp ứng ‘cơn khát’ nhân lực toàn cầu

Dữ liệu được cho là “nguồn tài nguyên” quý giá ngày nay. Do đó, ngành dữ liệu lớn (big data) đang “hot” khi đáp ứng nhu cầu thực tiễn về nhân lực chất lượng cao trong thời đại số.

Vụ sai sót thi học sinh giỏi ở TP.HCM: Không kiểm điểm như đề nghị của Bộ GD-ĐT

Sở GD-ĐT TP.HCM, kiến nghị Bộ GD-ĐT chấp thuận số lượng học sinh/môn thi của kỳ thi học sinh giỏi cấp quốc gia của đội tuyển TP.HCM bằng với số lượng của đơn vị dự thi Sở GD-ĐT Hà Nội.

Giảng viên đại học công lập: Người hơn 10 triệu, người 200 triệu/tháng

Tuỳ trường đại học công tác, bằng cấp, vị trí làm việc mà giảng viên có thu nhập khác nhau. Cùng trình độ có người nhận hơn 10 triệu/tháng, nhưng có người nhận hàng trăm triệu/tháng.

Chủ tịch Hội đồng thẩm định nói gì khi đồng ý Lịch sử là môn lựa chọn?

PGS Trần Kiều cho biết cố GS Phan Huy Lê rất quan tâm tới việc dạy và học Sử trong trường phổ thông. Những góp ý cho chương trình của ông hiện vẫn được lưu lại trong các biên bản làm việc của hội đồng thẩm định.

Bộ Giáo dục kiến nghị Nhà nước định giá tối đa cho sách giáo khoa

Bộ GD-ĐT chiều nay cho biết đã kiến nghị Bộ Tài chính và Chính phủ xem xét, quyết định đưa sách giáo khoa (SGK) vào danh mục hàng hóa do Nhà nước định giá tối đa để trình Quốc hội quyết định.

Đề Toán thi vào lớp 10 chuyên Lê Hồng Phong

Đề thi môn Toán tuyển sinh vào lớp 10 Trường THPT Chuyên Lê Hồng Phong (Nam Định) năm học 2022-2023 có 5 câu hỏi với thời gian làm bài 150 phút.

Bộ ảnh kỷ yếu khiến dân mạng mê tít của học trò Quảng Ninh

Dù concept không mới, cư dân mạng vẫn vô cùng thích thú với bộ ảnh kỷ yếu "chất như nước cất" của tập thể khối 12 của Trường THPT Chuyên Hạ Long (Quảng Ninh).

Học sinh trung học chế tạo thiết bị lọc nước giá chỉ 23.000 đồng

Các học sinh tại trường trung học Barrie (Mỹ) đã tạo ra một thiết bị lọc chì ra khỏi nước với mức giá chỉ vỏn vẹn 23.000 đồng (1 USD).

ĐH Bách khoa Hà Nội công bố thời gian, địa điểm kỳ thi đánh giá tư duy

Là bài thi do Đại học Bách khoa Hà Nội tổ chức, có 20 trường Đại học sẽ sử dụng kết quả bài thi này để thực hiện việc xét tuyển năm học 2022.

Nam sinh lớp 6 bị bạn đè ra đánh trên sân thể dục

Sau khi gọi bạn ra “nói chuyện”, L. đã đè Đ. nằm úp xuống đất rồi đánh tới tấp vào đầu và người khiến Đ. bị thương, phải điều trị tại bệnh viện nhiều ngày liền.

149 trường THPT được ưu tiên xét tuyển vào ĐH Quốc gia TP.HCM

Có 149 trường THPT trên cả nước được ưu tiên xét tuyển vào ĐH Quốc gia TP.HCM năm 2022, trong đó có 83 trường THPT chuyên, năng khiếu và 66 trường theo chí riêng của ĐH này.

Sở GD-ĐT TP.HCM lên tiếng về 'bất thường' thi học sinh giỏi quốc gia

Lãnh đạo Sở GD-ĐT TP.HCM lên tiếng về “bất thường” thi học sinh giỏi quốc gia năm 2021-2022 tổ chức tại địa phương này.

Tiến sĩ sốc vì thu nhập 8 triệu đồng/tháng gây xôn xao

Giảng viên trường đại học thuộc ĐH Quốc gia Hà Nội nói “sốc” với mức lương mà mình nhận được dù đang công tác tại một trường đại học top đầu cả nước.