Một người đàn ông bước vào tiệm vàng, không hỏi mẫu mã, không mặc cả giá, không quan tâm trọng lượng từng thỏi. Ông ta chỉ nói một câu ngắn gọn: “Lấy hết”.

Chỉ trong vài giờ, 200 triệu NDT (khoảng 772 tỷ đồng) tiền vàng được gom mua, đóng gói thành hàng chục kiện và chuyển cho người lạ đứng đợi bên ngoài. Tối cùng ngày, người này tiếp tục gọi điện đặt thêm 500 triệu NDT (gần 1,93 nghìn tỷ đồng) nữa. 

Tổng giá trị giao dịch lên tới 700 triệu NDT, tương đương khoảng 2.702 tỷ đồng. Nhưng thay vì vui mừng vì “trúng mối bạc tỷ”, chủ tiệm đã chọn cách báo công an.

gia vang 1.jpg
 Khách mua vàng số lượng lớn tại một cửa hàng ở Trung Quốc; những giao dịch bất thường giá trị cao đang được đưa vào diện giám sát chặt chẽ để phòng chống rửa tiền. Ảnh: Baidu

Vụ việc xảy ra tháng 1/2026 tại thành phố Bộc Dương (tỉnh Hà Nam, Trung Quốc). Nghi ngờ trước hành vi mua vàng bất thường, cửa hàng đã lập tức trình báo. 

Kết quả điều tra sau đó cho thấy người đàn ông này là mắt xích trong một đường dây lừa đảo viễn thông, tìm cách “rửa” tiền phi pháp bằng vàng. Nếu trót lọt, toàn bộ số tiền có thể biến mất khỏi hệ thống giám sát tài chính chỉ sau vài bước trung gian.

Vì sao vàng trở thành ‘cửa thoát’ cho tiền bẩn?

Những năm gần đây, giá vàng thế giới tăng mạnh. Riêng năm 2025, mức tăng gần 70%. Bước sang đầu 2026, giá tiếp tục duy trì ở vùng cao lịch sử.

Giá trị lớn, dễ cất giữ, dễ chuyển nhượng và khó truy vết khiến vàng trở thành công cụ lý tưởng cho các đường dây rửa tiền. 

Quy trình thường diễn ra nhanh gọn: tiền lừa đảo được rút tiền mặt, dùng mua vàng thỏi tiêu chuẩn, sau đó mang đi bán lại, nấu chảy hoặc chuyển vùng để cắt đứt đường truy dấu.

Theo số liệu từ cơ quan chức năng Trung Quốc, các vụ rửa tiền liên quan đến vàng trong 2 năm gần đây tăng hơn 150% so với trước đó. 

Thủ đoạn liên tục biến tướng: thuê người mua hộ, chia nhỏ giao dịch tại nhiều cửa hàng, dùng người chưa thành niên đứng tên, thậm chí tổ chức nấu chảy vàng ngay sau khi mua. Vụ 700 triệu NDT chỉ là một lát cắt cho thấy quy mô đáng lo ngại của xu hướng này.

Lằn ranh 100.000 NDT và ‘mạng lưới’ giám sát mới

Vì sao một tiệm vàng lại quyết định báo công an trong một thương vụ có giá trị hàng trăm triệu NDT?

Từ tháng 8/2025, Trung Quốc đưa toàn bộ giao dịch kim loại quý, gồm vàng, bạc, kim cương, đá quý, vào diện giám sát rửa tiền. 

Theo quy định mới, mọi giao dịch tiền mặt từ 100.000 NDT trở lên (tương đương khoảng 386 triệu đồng) hoặc tổng giao dịch trong ngày đạt mức này đều phải báo cáo.

Các cửa hàng phải thực hiện quy trình xác minh khách hàng, tìm hiểu mục đích giao dịch và đánh giá rủi ro. 

gia vang 2.jpg
Thương vụ 700 triệu NDT cho thấy một thực tế: trong kỷ nguyên lừa đảo công nghệ cao, những thỏi vàng lấp lánh có thể che giấu cả một chuỗi tội phạm phía sau. Ảnh minh họa: Baidu

Nếu phát hiện biểu hiện bất thường như mua vàng thỏi số lượng lớn, né cung cấp thông tin, không yêu cầu hóa đơn, để người khác thanh toán hoặc nhận hàng thì cửa hàng có quyền từ chối và báo cơ quan chức năng, kể cả khi chưa chạm ngưỡng báo cáo bắt buộc.

Trong vụ ở Hà Nam, chính chuỗi hành vi “không giống ai”, mua ồ ạt, đóng gói ngay, chuyển cho người lạ, đã khiến nhân viên cảnh giác. Quyết định báo công an đã chặn đứng một mắt xích quan trọng trong đường dây chuyển tiền phi pháp.

Từ giao dịch đầu tư đến nguy cơ vướng lao lý

Điều đáng lưu ý, trong không ít vụ việc, người trực tiếp mua vàng không phải “ông trùm” mà là những người được thuê với tiền công vài nghìn NDT.

Chỉ cần tham gia mua hộ, giữ hộ hoặc gửi hộ vàng mà “biết hoặc phải biết” đó là tài sản do phạm tội mà có, cá nhân có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về hành vi che giấu, hợp thức hóa tài sản bất hợp pháp.

Trong bối cảnh giá vàng cao và tâm lý tích trữ phổ biến, ranh giới giữa đầu tư hợp pháp và tiếp tay cho rửa tiền trở nên mong manh hơn bao giờ hết.

Các chuyên gia Trung Quốc khuyến nghị, trước hết, tuyệt đối không mua hộ, nhận chuyển hộ hoặc giữ hộ vàng cho người khác nếu không nắm rõ nguồn tiền và mục đích giao dịch. Việc “giúp một chút” trong những thương vụ lớn có thể vô tình đẩy bản thân vào rủi ro pháp lý nghiêm trọng.

Bên cạnh đó, người mua vàng cần yêu cầu hóa đơn đầy đủ và lưu giữ toàn bộ chứng từ liên quan đến giao dịch, bao gồm thông tin thanh toán, thời điểm mua bán và giấy tờ xác minh. Đây không chỉ là quyền lợi chính đáng mà còn là lớp bảo vệ quan trọng nếu có tranh chấp hoặc kiểm tra sau này.

Ngoài ra, cần đặc biệt cảnh giác với những đề nghị chia nhỏ thanh toán để né hạn mức, sử dụng nhiều người thanh toán luân phiên hoặc yêu cầu không xuất hóa đơn. Đây là những dấu hiệu điển hình của các giao dịch có nguy cơ cao.

Trong bối cảnh vàng không còn đơn thuần là kênh tích lũy truyền thống mà có thể trở thành “điểm trung chuyển” của dòng tiền bẩn, mọi giao dịch giá trị lớn đều có khả năng nằm trong tầm quan sát của cơ quan chức năng. Cẩn trọng từ đầu chính là cách tốt nhất để tự bảo vệ mình.

Theo Baidu