Không chỉ siết chặt quản lý hoạt động khai thác thủy sản, Khánh Hòa đang coi giảm nghèo thông tin là một trong những giải pháp nền tảng nhằm giúp ngư dân nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi và thực hiện hiệu quả các khuyến nghị của Ủy ban châu Âu (EC), hướng tới mục tiêu cùng cả nước gỡ cảnh báo “thẻ vàng” IUU ngay trong năm 2026.
Sáng 28/7, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), chủ trì phiên họp thứ 35 của Ban Chỉ đạo. Phiên họp được kết nối trực tuyến tới các địa phương ven biển. Tại điểm cầu Khánh Hòa, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thanh Hà cùng lãnh đạo các sở, ngành tham dự và báo cáo kết quả triển khai các nhiệm vụ chống khai thác IUU trên địa bàn.
Khánh Hòa hiện quản lý hơn 5.120 tàu cá có chiều dài từ 6m trở lên, toàn bộ dữ liệu đã được cập nhật lên hệ thống cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia. Thời gian qua, tỉnh huy động cả hệ thống chính trị triển khai đồng bộ các giải pháp chống khai thác IUU, từ quản lý đội tàu, kiểm soát hoạt động khai thác, truy xuất nguồn gốc thủy sản đến xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.
Đến tháng 7/2026, Khánh Hòa cơ bản hoàn thành các nhiệm vụ trọng tâm do Thủ tướng Chính phủ và Ban Chỉ đạo quốc gia về IUU giao. Tuy nhiên, địa phương xác định muốn xây dựng nghề cá phát triển bền vững thì bên cạnh các giải pháp quản lý, điều quan trọng là phải thu hẹp khoảng cách thông tin giữa cơ quan quản lý và ngư dân.
Thực tế cho thấy, không ít vi phạm trong những năm qua xuất phát từ việc một bộ phận ngư dân chưa tiếp cận đầy đủ quy định pháp luật, chưa cập nhật yêu cầu của thị trường xuất khẩu hoặc còn lúng túng trong việc thực hiện quy định về thiết bị giám sát hành trình, ghi nhật ký khai thác và truy xuất nguồn gốc thủy sản. Tình trạng tàu cá của Khánh Hòa (đặc biệt là tàu cá của tỉnh Ninh Thuận cũ) trước đây vi phạm đa phần do có những "khoảng trống" về thông tin pháp luật cần sớm được lấp đầy.
Vì vậy, cùng với tăng cường kiểm tra và xử lý vi phạm, tỉnh Khánh Hòa đẩy mạnh truyền thông theo hướng gần dân, sát dân hơn. Các lực lượng chức năng thường xuyên tuyên truyền trực tiếp tại cảng cá, khu neo đậu, thông qua hệ thống truyền thanh, báo chí, mạng xã hội và các tổ, đội đoàn kết trên biển để chuyển tải kịp thời những quy định mới đến từng chủ tàu, thuyền trưởng và ngư dân.
Mục tiêu không chỉ dừng ở việc phổ biến quy định mà còn giúp người dân hiểu đúng, hiểu đủ để chủ động thay đổi cách làm, từng bước hình thành văn hóa khai thác có trách nhiệm. Khi ngư dân được tiếp cận thông tin đầy đủ, họ sẽ trở thành chủ thể đồng hành cùng chính quyền trong việc bảo vệ nguồn lợi thủy sản và giữ gìn uy tín thủy sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Báo cáo tại phiên họp, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thanh Hà cho biết Khánh Hòa đã nghiêm túc khắc phục các tồn tại theo khuyến nghị của Đoàn Thanh tra EC lần thứ 5; đồng thời xử lý nghiêm các vi phạm tại Công ty TNHH T&H Nha Trang, Công ty TNHH Thịnh Hưng và Công ty TNHH Cát Tiên.
Theo lãnh đạo tỉnh, chống khai thác IUU là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài. Khánh Hòa sẽ tiếp tục kiểm soát chặt hoạt động khai thác, xử lý nghiêm mọi hành vi vi phạm, đồng thời nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền để mỗi ngư dân đều hiểu rõ trách nhiệm và quyền lợi của mình trong quá trình khai thác hợp pháp.
Kết luận phiên họp, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu các bộ, ngành và địa phương ven biển xác định thời gian từ nay đến hết ngày 31/8 là đợt cao điểm tập trung mọi nguồn lực thực hiện các giải pháp chống khai thác IUU. Người đứng đầu các địa phương phải trực tiếp chỉ đạo, chịu trách nhiệm trước Chính phủ về kết quả thực hiện; khẩn trương khắc phục dứt điểm các khuyến nghị của EC, rà soát, xử lý toàn bộ các vụ việc vi phạm còn tồn đọng từ năm 2024 đến nay và quyết tâm gỡ cảnh báo "thẻ vàng" ngay trong năm 2026.
Đối với Khánh Hòa, việc thực hiện các khuyến nghị của EC không chỉ nhằm đáp ứng yêu cầu hội nhập mà còn là cơ hội nâng cao chất lượng quản trị nghề cá. Trong đó, giảm nghèo thông tin được xem là nền tảng để người dân tiếp cận đầy đủ chính sách, quy định pháp luật và những yêu cầu mới của thị trường xuất khẩu.
Song song với truyền thông, tỉnh cũng đẩy mạnh tái cơ cấu đội tàu khai thác. Theo Chi cục Thủy sản và Biển đảo Khánh Hòa, sau hơn 8 năm thực hiện Luật Thủy sản 2017, địa phương đã đạt nhiều kết quả tích cực nhưng vẫn còn một số tàu cá không đáp ứng điều kiện hoạt động, tiềm ẩn nguy cơ vi phạm IUU. Giai đoạn 2026-2030, tỉnh dự kiến giải bản khoảng 250 tàu cá không còn nhu cầu hoặc không đủ điều kiện khai thác, đồng thời hỗ trợ ngư dân chuyển đổi nghề nghiệp và phát triển sinh kế bền vững.
Cùng với đó, Khánh Hòa tiếp tục siết chặt công tác kiểm soát tàu xuất, nhập bến, giám sát hành trình, truy xuất nguồn gốc thủy sản, bảo đảm 100% tàu thuộc diện bắt buộc duy trì thiết bị giám sát hành trình (VMS) hoạt động liên tục và xử lý nghiêm các trường hợp cố tình ngắt kết nối để khai thác trái phép.
Địa phương cũng sẽ triển khai các đợt cao điểm tuần tra, kiểm tra trên biển; đồng thời khuyến khích ngư dân chuyển đổi sang nuôi biển công nghệ cao và các mô hình sinh kế phù hợp nhằm giảm áp lực khai thác tự nhiên.
Khoảng cách thông tin càng được thu hẹp, khả năng tuân thủ pháp luật của ngư dân càng được nâng lên. Khi người dân chủ động tiếp cận, hiểu và làm chủ thông tin, việc chấp hành các quy định về khai thác hợp pháp, ghi nhật ký khai thác, sử dụng thiết bị giám sát hành trình và truy xuất nguồn gốc sẽ trở thành hành động tự giác. Đây không chỉ là chìa khóa để cùng cả nước sớm gỡ bỏ cảnh báo “thẻ vàng” IUU, mà còn tạo nền tảng xây dựng ngành thủy sản hiện đại, có trách nhiệm và phát triển bền vững trong giai đoạn mới.
.svg){kind=icon}
