“Đúng Nơi” là ứng dụng người dân tra cứu quyền lợi Bảo hiểm Y tế và dự toán chi phí khám chữa bệnh. Điều đáng chú ý, tác giả của ứng dụng - Bành Thị Ngọc Trúc, không phải lập trình viên chuyên nghiệp, mà là một bác sĩ đang hành nghề.

Đúng Nơi là một trong những ví dụ cho thấy trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở rộng khả năng phát triển phần mềm tới những người không có nền tảng công nghệ.

Với phương pháp Vibe Coding, người dùng mô tả ý tưởng bằng ngôn ngữ tự nhiên (prompt), sau đó sử dụng AI để hỗ trợ viết mã và xây dựng ứng dụng.

Các công cụ như Google AI Studio hay Gemini giúp rút ngắn quá trình hiện thực hóa ý tưởng, cho phép người dùng tập trung vào vấn đề chuyên môn thay vì phải tự viết toàn bộ mã nguồn.

Top 3 dự án được yêu thích nhất tại AI Riser Việt Nam 2026
Đại diện Top 3 dự án được yêu thích nhất tại AI Riser Việt Nam 2026 (từ trái qua): SightBridge AI, Project Innoverse, Đúng Nơi. Ảnh: BTC

Tại vòng trình diễn Demo Day ngày 8/10, trong 10 dự án vào chung kết, nhiều sản phẩm được phát triển bởi những người không chuyên về công nghệ hoặc làm việc trong các lĩnh vực khác.

Lê Dy Văn, chuyên gia bảo tồn thiên nhiên, xây dựng Avifauna of Vietnam, bảo tàng số tương tác kết hợp hệ thống thông tin địa lý (GIS), hỗ trợ nhận diện các loài chim có nguy cơ tuyệt chủng từ ảnh chụp thực địa.

Trong khi đó, Trần Đức Minh, sinh viên ngành Kỹ thuật điện tử, phát triển ScamLens, ứng dụng web phân tích các thủ đoạn lừa đảo trực tuyến dù không có chuyên môn về công nghệ thông tin hay thiết kế web.

Phan Thanh Nhàn, người học tiếng Trung Quốc có niềm đam mê công nghệ, xây dựng nền tảng học tiếng Trung Quốc sử dụng hoàn toàn tiếng Việt.

Theo thông tin tại chương trình, sự hỗ trợ của AI có thể rút ngắn thời gian phát triển một sản phẩm khả dụng tối thiểu (MVP) từ khoảng nửa năm xuống còn 3-4 ngày.

Tuy nhiên, tốc độ này chủ yếu phản ánh khả năng tạo ra phiên bản ban đầu. Người dùng không chuyên vẫn cần thời gian làm quen với công cụ, tổ chức cấu trúc sản phẩm và kiểm tra khả năng vận hành.

Lợi thế của nhóm này là hiểu rõ nhu cầu thực tế và những vấn đề cần giải quyết trong lĩnh vực của mình. Thay vì bắt đầu từ kiến thức lập trình, họ có thể xuất phát từ kinh nghiệm chuyên môn để xác định chức năng của ứng dụng.

Ông Đỗ Tiến Thịnh, Phó giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC), Bộ Tài chính, cho rằng việc trao quyền làm chủ công cụ số cho lực lượng lao động có ý nghĩa quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội.

Theo ông, sự hợp tác giữa các doanh nghiệp công nghệ toàn cầu với tổ chức và nhân lực trong nước giúp chuyển các ứng dụng AI từ khái niệm thành giải pháp phục vụ trường học, doanh nghiệp nhỏ và người dân.

Khoảng cách từ bản thử nghiệm đến sản phẩm thực tế

Dù AI giúp đơn giản hóa quá trình phát triển phần mềm, tạo ra một bản mẫu chưa đồng nghĩa với việc có thể đưa sản phẩm ra thị trường.

Những người làm ứng dụng không chuyên thường gặp khó khăn khi xử lý các vấn đề như bảo mật, quản lý dữ liệu người dùng và kiểm soát sai sót do AI tạo ra, đặc biệt trong các lĩnh vực nhạy cảm như y tế và pháp lý.

Chi phí vận hành cũng là bài toán cần tính đến khi lượng người dùng tăng. Ở quy mô thử nghiệm, chi phí có thể chỉ vài trăm nghìn đồng mỗi tháng hoặc dưới 2.000 đồng cho một tác vụ, như trường hợp dự án Sách của em của Nguyễn Quang Phú.

Tuy nhiên, khi số lượng người dùng tăng lên hàng chục nghìn, chi phí sử dụng giao diện lập trình ứng dụng (API) và hạ tầng điện toán đám mây có thể tăng đáng kể. Khi đó, nhà phát triển cần có phương án tài chính phù hợp để duy trì dịch vụ.

Ông Manikantan Krishnamurthy, Giám đốc Hệ sinh thái Lập trình viên Google khu vực châu Á - Thái Bình Dương, nhận định AI đang làm thay đổi lực lượng phát triển phần mềm và cách thức tạo ra sản phẩm. Theo ông, xây dựng bản thử nghiệm và đưa cho người dùng trải nghiệm mới chỉ là bước khởi đầu.

“Phép màu thực sự chỉ diễn ra ở bước tiếp theo khi nhà phát triển tương tác với người dùng thực tế, lắng nghe phản hồi, gia cố các hàng rào an toàn cho AI và biến ý tưởng ban đầu thành một sản phẩm, một doanh nghiệp hoàn chỉnh”, ông nói.

Từ kinh nghiệm làm việc tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, ông Manikantan đánh giá Việt Nam "là cường quốc đổi mới sáng tạo", thể hiện qua sự phát triển của lĩnh vực di động, trò chơi điện tử và quá trình chuyển dịch từ gia công phần mềm sang phát triển kỹ thuật phần mềm. Ông cho rằng AI mở ra cơ hội để nhiều nhân lực công nghệ trong nước tham gia sâu hơn vào quá trình tạo ra sản phẩm.

Theo Google, thông qua các chương trình phối hợp đào tạo tại Việt Nam trong những năm qua, hơn 100.000 người đã được trang bị kỹ năng AI, từ học sinh, sinh viên đến nhà đổi mới sáng tạo và lập trình viên chuyên nghiệp.

Tổng giám đốc Google Việt Nam Marc Woo cho biết chiến lược của doanh nghiệp tại Việt Nam tập trung vào ba lĩnh vực: hỗ trợ cộng đồng khởi nghiệp và nhà phát triển, thúc đẩy ứng dụng AI và tăng cường hợp tác chiến lược.

“Mục tiêu của Google tại Việt Nam là đưa các công nghệ tiên phong đến gần hơn với mọi nhà kiến tạo, để bất kỳ ai cũng có thể tạo nên những điều ý nghĩa phục vụ cuộc sống của chính mình và cộng đồng xung quanh mình”, ông nói.

tgd google vietnam marc woo
Tổng giám đốc Google Việt Nam Marc Woo. Ảnh: Google
750 dự án tham gia thử thách AI

AI Riser Việt Nam được phát động từ tháng 8/2026 dưới hình thức thử thách đổi mới sáng tạo trên toàn quốc, thu hút hơn 10.000 lượt người tham gia trực tiếp và trực tuyến, với 750 dự án được phát triển trên nền tảng Google AI Studio.

Trong số này, 10 dự án được 32 giám khảo chuyên môn và đại diện ngành lựa chọn để trình diễn tại Demo Day ngày 8/10. Ba dự án được khán giả yêu thích nhất gồm Đúng Nơi của Bành Thị Ngọc Trúc; Project Innvoverse của Nguyễn Minh Hoàng, hỗ trợ startup nâng cao năng lực gọi vốn; SightBridge AI của Phạm Văn Mạnh, hỗ trợ người khiếm thị di chuyển độc lập.

Những dự án này cho thấy AI đang giúp người dùng rút ngắn khoảng cách từ ý tưởng đến bản thử nghiệm. Tuy nhiên, để trở thành sản phẩm có thể sử dụng ổn định và phát triển bền vững, các ứng dụng vẫn cần được kiểm chứng, hoàn thiện về kỹ thuật và đáp ứng nhu cầu thực tế của người dùng.