Khi bộ trưởng 'vấp' câu hỏi khó

Theo dõi 5 buổi chất vấn, cử tri dễ dàng nhận ra vị trưởng ngành nào cũng ý thức được đâu là câu hỏi dễ - khó để chọn phương án trả lời. Trong một số tình huống, cách ứng xử na ná nhau.

- Theo dõi 5 buổi chất vấn, cử tri dễ dàng nhận ra vị trưởng ngành nào cũng ý thức được đâu là câu hỏi dễ - khó để chọn phương án trả lời. Trong một số tình huống, cách ứng xử na ná nhau.

ĐB Vũ Thị Hương Sen (Hải Dương) tại phiên chất vấn chiều 13/11. Ảnh: Minh Thăng

Lựa chọn thông thường nhất là trả lời dạng... nước đôi: "chúng tôi đang nghiên cứu", "đang sửa đổi", "sẽ tiếp thu"... còn bao giờ mới sửa xong thì bộ trưởng quên không nói. Thông thường nhất là đưa thông tin chung chung. Như khi bị truy về con số thất thoát hơn 10 nghìn tỷ ở tập đoàn Sông Đà, Bộ trưởng Xây dựng trả lời theo kiểu ai muốn hiểu thế nào thì hiểu, rằng "số tiền này không phải mất đi mà là tiền vi phạm nguyên tắc".

Dù đại biểu đã đặt ra một vấn đề cụ thể, muốn truy trách nhiệm rõ ràng, có thời gian, địa chỉ, song cách lựa chọn phổ biến nhất vẫn là những lời nói chung chung ở thì tiếp diễn "mọi việc vẫn đang được nghiên cứu".

Hóa ra, bí quyết mà Bộ trưởng Tư pháp Nhật Bản trót "lỡ lời" tiết lộ mới đây về "chiêu" ứng phó chất vấn không chỉ diễn ra ở xứ Phù Tang. Bởi, giống như các trưởng ngành ở xứ ta, câu cửa miệng mà vị này luôn dễ dàng vượt vũ môn các cửa ải chất vấn nghị trường là: "Chúng tôi đang giải quyết vấn đề trên cơ sở luật pháp và bằng chứng”.

Dạng ứng phó thứ hai với câu hỏi khó là phương án "để quên câu trả lời".

Chẳng hạn, Thống đốc Nguyễn Văn Bình mời ngay một đại biểu đến ngân hàng để "nghe các vụ chức năng giới thiệu bảng cân đối của toàn ngành".

Y như Bộ trưởng Tài nguyên - Môi trường Nguyễn Minh Quang ở kỳ họp trước khi trả lời chất vấn về những vụ "nóng" về đất đai, lần này, Bộ trưởng Xây dựng Trịnh Đình Dũng cũng "xin mời đại biểu sang chỗ chúng tôi, chúng tôi sẽ báo cáo".

Tất nhiên, không ai nắm hết thông số chi tiết, đại biểu cũng không hỏi riêng một sự vụ để bộ trưởng thanh minh là chỉ có lãnh đạo các vụ, cục mới nắm đầu mối. Những câu hỏi bị "khất nợ" chính là hỏi về tiêu cực.

Với vai trò giám sát, đại biểu sẽ có nhiều cách để lấy thông tin chứ đâu cần đợi đến khi bộ trưởng đăng đàn giải trình mới hỏi. Điều họ trông đợi là bản lĩnh dám đối diện với những câu hỏi "hóc búa". Nên đứng trước các "lời mời" ghé thăm trụ sở, có lẽ đại biểu cũng đành cười trừ mà từ chối.

Nhiều bộ trưởng khi vấp câu hỏi xoáy lại chọn giải pháp phủ định, cho rằng, thông tin đại biểu cung cấp "lần đầu được nghe", hoặc "mới chỉ nghe qua báo chí, dư luận". Thậm chí có  vị trưởng ngành còn khẳng định, nếu thấy ai phong bì "lót tay" bác sĩ thì nên chụp ảnh làm bằng chứng mang đến. Phiên chất vấn các kỳ sau có lẽ nên bố trí thêm màn hình để phát các hình ảnh minh họa.

Còn tại kỳ này, ngay cả khi các con số sai phạm được trưng ra rõ ràng thì bộ trưởng  vẫn kiên quyết "không nghe, không thấy".

Điển hình là trong phiên chất vấn Bộ trưởng Công thương, khi được hỏi về "sức khỏe" của ông lớn xăng dầu Petrolimex qua kết quả kiểm toán, ông vẫn khăng khăng "đến giờ phút này chúng tôi chưa nhận được, chưa có thông tin chính thức. Chúng tôi cũng như ĐBQH chỉ được đọc trên báo".

Có mặt tại phiên họp, Tổng Kiểm toán Nhà nước đứng lên nói, kết quả kiểm toán đã gửi đến Bộ Công thương, Thủ tướng. Thậm chí, Thủ tướng đã chỉ đạo liên bộ thực hiện kết luận nói trên "song chắc do mới quá thành ra anh Hoàng chưa nhận được" - như Chủ tịch QH Nguyễn Sinh Hùng hóm hỉnh nhận xét.

Có lẽ, khi cố tình "lơ" đi những bức xúc và phản ánh từ thực tiễn đời sống, các vị trưởng ngành đã quên rằng khi nhiều sự việc xảy ra gây hậu quả đáng tiếc thì lúc đó có muốn ra tay xử lý cũng chỉ là khắc phục hậu quả mà thôi. Cứ cho rằng thông tin đại biểu nêu ra chất vấn chỉ là phản ánh của dư luận và giới truyền thông, thì có lẽ Bộ trưởng cũng nên nhẹ nhàng tiếp thu, sau đó chỉ đạo đi kiểm tra để nắm rõ thực - hư câu chuyện, thay vì phủ nhận luôn trên nghị trường.

Ngoài những cách tránh né như trên, thì phổ biến nhất vẫn là xin khất đến lúc khác, kỳ sau. Hoặc, nhờ tới sự phối hợp của bộ này, ngành kia. Đặc biệt là tranh thủ "đá" quả bóng trách nhiệm về cho Thủ tướng.

Rõ ràng, không phải ai cũng biết cách chọn tâm thế để thẳng thắn đối diện với những câu hỏi khó tại nghị trường. Mỗi kỳ chất vấn chỉ như một cuộc "sát hạch" tín nhiệm. Nhiều vấn đề đã được chỉ đạo rốt ráo, giải quyết có kết quả. Nhưng không ít chuyện vẫn còn lại dai dẳng, bức xúc trong lòng cử tri.

Không ai đánh giá tất cả năng lực của một vị trưởng ngành chỉ thông qua vài giờ trả lời chất vấn song đây là cơ hội để thử thách bản lĩnh, đo lường mức độ tín nhiệm. Bởi trong hàng chục câu chất vấn trên nghị trường không phải câu nào cũng "hóc" và xoáy. Nếu chọn cách trả lời trực diện, thẳng thắn thay vì né tránh thì đây lại chính là cơ hội tốt để "ghi điểm" tín nhiệm trong lòng cử tri. Tiếc rằng, không phải bộ trưởng nào cũng biết tận dụng cơ hội này ở diễn đàn QH.

Lê Nhung

Toàn cảnh hai ngày rưỡi chất vấn:

Thủ tướng: Đảng hiểu rõ về tôi
"Đảng lãnh đạo trực tiếp tôi, hiểu rõ về tôi, phân công tôi tiếp tục làm Thủ tướng, QH bỏ phiếu bầu tôi, tôi sẵn sàng chấp nhận và hoàn thành nghiêm túc mọi quyết định của Đảng, QH".
 
Thủ tướng trả lời chất vấn về Sông Tranh 2
Thủ tướng trả lời chất vấn của ĐB, Hòa thượng Thích Thanh Quyết về thủy điện.
 
Bộ trưởng kêu gọi không phong bì cho bác sĩ
Bộ trưởng Y tế kêu gọi người dân không đưa phong bì cho bác sĩ, thậm chí giám sát, chụp ảnh, ghi tên cán bộ y tế nhận phong bì, gửi cho bà.
 
Bộ trưởng Y tế: Viện phí thấp chỉ khổ dân
Bộ trưởng Y tế nói mức viện phí hiện nay quá thấp, làm khổ người dân. Việc tăng giá dịch vụ không ảnh hưởng đến người nghèo, mà "hoàn toàn ngược lại".
 
Thống đốc "chỉ cần nửa giải Nobel"
"Dường như Thống đốc trình bày theo logic của Thống đốc, chứ không theo logic cuộc sống", ĐB Trần Du Lịch nói sau khi nghe Thống đốc NHNN trả lời chất vấn từ sáng.
 
Đại biểu 'truy' Thống đốc chuyện vàng, nợ xấu
Thống đốc NHNN mất hơn 1 tiếng đồng hồ trả lời 4 ĐB đầu tiên, và chính những ĐB này lại đứng lên tái chất vấn ngay sau khi ông dứt lời.
 
Chủ tịch QH: Tôi cũng chưa yên tâm về Sông Tranh 2
Dù đã có một đêm chuẩn bị nhưng sáng nay, Bộ trưởng Trịnh Đình Dũng vẫn chưa đưa ra được khẳng định cuối cùng về thủy điện Sông Tranh 2.
 
Chưa kiểm điểm sai phạm ở Tập đoàn Sông Đà
Gọi chất vấn về sai phạm ở TĐ Sông Đà là "câu hỏi khó", Bộ trưởng Xây dựng để dành trả lời cuối buổi, sau đó "khất" mời đại biểu đến trụ sở Bộ.
 
Lỗ nghìn tỷ, lương chủ tịch Petrolimex vẫn 58 triệu
"Chia lửa" với Bộ trưởng Công thương trả lời chất vấn, Tổng KTNN nói năm 2011, Petrolimex lỗ 1.423 tỷ đồng, trong khi lương lãnh đạo tập đoàn vẫn cao.
 

tin nổi bật

Xây dựng cầu Lại Xuân nối Hải Phòng và Quảng Ninh

Dự án đầu tư xây dựng cầu Lại Xuân và cải tạo, mở rộng đường tỉnh 352 được đầu tư 1.350 tỷ đồng, nhằm thúc đẩy kinh tế giữa 2 địa phương Hải Phòng và Quảng Ninh.

Ban Bí thư bổ nhiệm ông Đặng Văn Dũng làm Phó Trưởng Ban Nội chính Trung ương

Ban Bí thư quyết định bổ nhiệm ông Đặng Văn Dũng, trợ lý Trưởng Ban Nội chính Trung ương Phan Đình Trạc giữ chức Phó Trưởng Ban Nội chính Trung ương.

5 cán bộ ở Thanh Hóa sẽ bị tạm đình chỉ công tác

Ngày 2/2, Tổng cục Dự trữ Nhà nước (DTNN) đã có công văn chỉ đạo Cục DTNN khu vực Thanh Hóa ban hành quyết định theo phân cấp thẩm quyền tạm đình chỉ công tác đối với 5 công chức thuộc Chi Cục DTNN Hà Trung.

Ô tô khách nghi dùng tem kiểm định giả trên cao tốc Đà Nẵng – Quảng Ngãi

Đội Tuần tra kiểm soát giao thông đường bộ cao tốc số 5 (Cục CSGT) đã phát hiện một xe khách sử dụng tem kiểm định, sổ đăng kiểm nghi làm giả đi trên cao tốc Đà Nẵng – Quảng Ngãi.

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng: Cái quý nhất của con người là cuộc sống và danh dự sống

Chiều 2/2, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Đảng bộ Văn phòng Trung ương Đảng đã tổ chức buổi Lễ trao Huy hiệu 55 năm tuổi Đảng tặng đồng chí Nguyễn Phú Trọng – Tổng Bí thư Ban chấp hành Trung ương Đảng cộng sản Việt Nam.

Thủy điện Vĩnh Sơn hưởng ứng Tết trồng cây xuân Quý Mão 2023

Hưởng ứng Tết trồng cây “Đời đời nhớ ơn Bác Hồ” và chương trình trồng mới 1 tỷ cây xanh giai đoạn 2021-2025 của UBND huyện Vĩnh Thạnh, ngày 31/01, lãnh đạo Nhà máy Thủy điện Vĩnh Sơn đã đến dự lễ phát động và trao kinh phí hỗ trợ cho chương trình.

Lời khai của nữ tài xế bị khởi tố vì không cứu người gặp tai nạn

Nữ tài xế Nguyễn Thị Hằng (SN 1992, trú huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An) vừa bị Công an huyện Can Lộc (Hà Tĩnh) khởi tố về tội “Không cứu giúp người đang ở trong tình trạng nguy hiểm đến tính mạng”.

Ngư dân miền Trung chi tiền tỷ cho chuyến 'săn lộc' đầu năm

Các tàu cá của ngư dân miền Trung neo đậu tại cảng cá Thọ Quang (Đà Nẵng) đang tất bật chuẩn bị ngư cụ ra khơi. Nhiều chủ tàu chi tiền tỷ cho chuyến đánh bắt đầu tiên của năm mới.

Điều tra vụ bé gái 7 tháng tuổi tử vong nghi bị bạo hành tại TP.HCM

Công an đang phong toả hiện trường để điều tra vụ việc bé gái gần 7 tháng tuổi tử vong nghi do bị bạo hành tại quận 6, TP.HCM.

Bữa ăn bàn chuyện rút 50 tỷ chia nhau tại Bộ Tư lệnh cảnh sát biển

Tại phòng ăn của Thủ trưởng Bộ Tư lệnh Cảnh sát biển, ông Nguyễn Văn Sơn (cựu trung tướng, cựu Tư lệnh cảnh sát biển) đã trao đổi với 4 ông tướng khác về việc chỉ đạo rút 50 tỷ đồng để chi cho các Thủ trưởng Bộ Tư Lệnh...

Thủ tướng yêu cầu khẩn trương sửa khung giá điện, không điều chỉnh giá giật cục

Thủ tướng yêu cầu bảo đảm hệ thống phân phối, chuỗi cung ứng xăng, dầu ổn định, giảm khâu trung gian; khẩn trương sửa đổi khung giá điện, điều chỉnh giá điện theo lộ trình phù hợp, không giật cục.

Kẻ trộm tiệm vàng 4,5 tỷ khai, để cung phụng tiền cho tình nhân

Phạm Văn Nu khai, có vợ con nhưng đang sống cùng nhân tình. Nu đã lên kế hoạch trộm tiệm vàng ở quận 12 từ khoảng 2 tháng trước.

Việt Nam thiết lập quan hệ ngoại giao với nước thứ 192

Với việc thiết lập quan hệ ngoại giao với Trinidad & Tobago, Việt Nam đã có quan hệ ngoại giao với toàn bộ 35 quốc gia Châu Mỹ và 192 quốc gia trên thế giới.

Kỷ luật nguyên Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Trung ương Quảng Nam

Ông Đinh Đạo, nguyên Giám đốc Bệnh viện đa khoa Trung ương Quảng Nam bị kỷ luật khiển trách.

Những phát ngôn thẳng thắn của Trung tướng Tô Ân Xô

Khi giữ chức Chánh Văn phòng Bộ Công an, Trung tướng Tô Ân Xô có những phát ngôn thẳng thắn, trực diện về các vụ án được dư luận quan tâm.