Khi tăng trưởng trở thành thước đo năng lực thích ứng của doanh nghiệp

Trong nhiều năm qua, tăng trưởng doanh nghiệp gần như gắn liền với một giả định: thế giới ngày càng mở, chuỗi cung ứng ngày càng tối ưu, thị trường ngày càng liền mạch. Quy mô, hiệu quả chi phí và khả năng mở rộng xuyên biên giới là những yếu tố cốt lõi để tạo ra lợi thế cạnh tranh.

Tuy nhiên, bước sang giai đoạn 2025-2026, giả định đó đang thay đổi nhanh chóng. Theo Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), kinh tế toàn cầu duy trì mức tăng trưởng khoảng 3,2-3,3%, phản ánh sự tăng trưởng ổn định nhưng thiếu bứt phá, đi kèm với sự phân hóa giữa các khu vực.

Từ toàn cầu hóa đến một thế giới phân mảnh

Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất là sự dịch chuyển từ mô hình toàn cầu hóa truyền thống sang xu hướng “regionalization” - khu vực hoá chuỗi cung ứng và thị trường. Những gián đoạn trong giai đoạn hậu đại dịch, căng thẳng địa chính trị và xung đột tại một số khu vực trọng điểm khiến doanh nghiệp phải đánh giá lại chiến lược vận hành. Chuỗi cung ứng không còn được thiết kế chỉ để tối ưu chi phí, mà phải đáp ứng yêu cầu về độ an toàn, khả năng phục hồi và tính linh hoạt.

Trong bối cảnh đó, nhiều chiến lược như “China Plus One”, “friend-shoring” hay “near-shoring” được đẩy mạnh nhằm phân tán rủi ro thay vì tập trung sản xuất tại một điểm. Kết quả là sự hình thành của những cụm kinh tế mang tính khu vực, nơi dòng chảy thương mại, đầu tư và công nghệ có xu hướng tái cấu trúc theo các liên kết địa chính trị và lợi ích chiến lược.

Song song với xu hướng này là sự gia tăng của các yếu tố bất định như biến động giá năng lượng, áp lực lạm phát, chi phí vốn cao, gián đoạn thương mại… Doanh nghiệp phải đối mặt với biến động kép: vừa trong hoạt động sản xuất - kinh doanh, vừa trong điều kiện tài chính nhạy cảm với biến động thị trường.

Trong bối cảnh đó, tăng trưởng không còn đơn thuần là mở rộng quy mô, mà trở thành bài toán cân bằng giữa hiệu quả và sức chống chịu. Nói cách khác, doanh nghiệp không còn cạnh tranh bằng việc tăng nhanh hơn, mà bằng việc thích nghi tốt hơn.

Doanh nghiệp Việt trong làn sóng tái cấu trúc

Tại Việt Nam, sự chuyển dịch của chuỗi cung ứng toàn cầu vừa là thách thức, vừa là cơ hội. Việc trở thành điểm đến trong chiến lược đa dạng hóa sản xuất của nhiều tập đoàn quốc tế đã góp phần thúc đẩy dòng vốn đầu tư, tạo động lực tăng trưởng cho một số ngành.

Theo thống kê của Vietnam Report từ FAST500 - Top 500 Doanh nghiệp tăng trưởng nhanh nhất Việt Nam giai đoạn 2022-2026, khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) ghi nhận mức tăng trưởng kép (CAGR) trung bình đạt 20,9%, tăng 3,0% so với năm trước, cho thấy xu hướng phục hồi trong bối cảnh chịu biến động.

Làn sóng tái cấu trúc chuỗi cung ứng không chỉ dừng ở sự dịch chuyển địa lý, mà đang dần trở thành động lực tăng trưởng mới cho nền kinh tế. Song mức độ hưởng lợi là không đồng đều. Trong khi một số doanh nghiệp tận dụng tốt xu hướng này để mở rộng thị trường, nâng cao năng lực sản xuất và tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu, nhiều doanh nghiệp khác vẫn chịu áp lực chi phí, cạnh tranh và tiêu chuẩn ngày càng cao.

Sự phân hoá này cho thấy tăng trưởng không còn là hệ quả của điều kiện thị trường thuận lợi, mà ngày càng phụ thuộc vào năng lực nội tại của doanh nghiệp. Khả năng thích ứng - từ quản trị tài chính, năng lực vận hành đến chiến lược thị trường - trở thành yếu tố quyết định.

Từ FAST500 - Khi tăng trưởng trở thành thước đo của năng lực thích ứng

Trong một thế giới phân mảnh và bất định, việc quan sát nhóm các doanh nghiệp duy trì tốc độ tăng trưởng cao trong nhiều năm liên tiếp mang lại những gợi ý đáng chú ý. 

Bảng xếp hạng FAST500 không chỉ là “bức chân dung” về 500 doanh nghiệp dẫn đầu tốc độ tăng trưởng, mà còn cho thấy những mô hình thích nghi hiệu quả đang hình thành trong một nền kinh tế có tính chọn lọc hơn.

Điểm chung là tăng trưởng không còn đến từ mở rộng quy mô đơn thuần, mà gắn với việc tái cấu trúc thị trường theo hướng đa dạng hóa, tối ưu vận hành, ứng dụng công nghệ để cải thiện hiệu quả và chủ động đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng cao của thương mại quốc tế. Theo đó, tăng trưởng nhanh phải gắn liền với tăng trưởng bền vững, là kết quả của việc đi đúng hướng trong một môi trường phức tạp hơn.

Trong bối cảnh đó, những doanh nghiệp sớm thích nghi thông qua tái cấu trúc chiến lược, củng cố năng lực nội tại và nâng cao năng lực quản trị không chỉ duy trì được đà tăng trưởng, mà còn có khả năng tạo dựng lợi thế cạnh tranh dài hạn.

Từ góc nhìn trên, FAST500 không chỉ là bảng xếp hạng về con số, mà còn trở thành chỉ dấu gián tiếp cho năng lực thích ứng tổng thể của doanh nghiệp và hướng vận động của nền kinh tế. Đây cũng là cơ sở để nhận diện những nhóm doanh nghiệp có khả năng bứt phá, thay vì chỉ nhìn vào quy mô hay vị thế sẵn có.

(Nguồn: Vietnam Report)