Khi tiếng Việt bị từ chối

Chị bạn đăng lên Facebook tấm ảnh chụp một thành phố du lịch (trong nước) và đố mọi người biết nơi đó là đâu. Nhìn bảng hiệu quảng cáo của các khách sạn, cửa hiệu trong ảnh, tôi cứ ngỡ chị đang ở nước ngoài.

Chị bạn đăng lên Facebook tấm ảnh chụp một thành phố du lịch (trong nước) và đố mọi người biết nơi đó là đâu. Nhìn bảng hiệu quảng cáo của các khách sạn, cửa hiệu trong ảnh, tôi cứ ngỡ chị đang ở nước ngoài.

Tiếng nước tôi

Đọc nhiều bài báo về việc "xem thường" tiếng Việt bằng cách hay chêm những từ tiếng Anh vào khi nói hoặc viết, tôi thấy trong hầu hết trường hợp, người nói thuộc dạng chủ động, nghĩa là nói (hoặc viết) bằng thứ tiếng Việt bị lai căng, biến dạng chỉ vì họ thích, để được xem là người sành điệu (khi chat, email, nhắn tin, trò chuyện trực tiếp…), chứng tỏ ta đây giỏi ngoại ngữ hoặc từng sinh sống, làm việc ở nước ngoài hay thường giao tiếp với người nước ngoài...

  {keywords}

Rất khó nhận ra đây là một 2 cửa hiệu trên đường Thái Văn Lung, quận 1, TP.HCM - Ảnh: Phan Trí chụp năm 2014.

Riêng tôi, dù vẫn ý thức rõ thế nào là tiếng Việt “thuần Việt” hay “tiếng Việt lai căng” và không chủ ý góp phần làm méo mó thêm tiếng Việt nhưng nhiều lúc lại bị đặt vào thế bị động, không thể chọn cho mình cách sử dụng tiếng Việt đúng đắn nhất.

Tôi có anh đồng nghiệp thường pha tiếng Anh khi nói chuyện hoặc gửi email, dù phần lớn đồng nghiệp là người Việt. Lại có anh đồng nghiệp nọ đặt ra quy định riêng là chỉ trả lời những email viết bằng tiếng Anh.

Điều này khiến nhiều người (trong đó có tôi) bị… sượng, mất tự nhiên khi giao tiếp với anh dù khả năng nói tiếng Anh (với người ngoại quốc) của tôi không tệ.

Không hiểu sao tôi đặc biệt dị ứng với kiểu sử dụng ngôn ngữ theo kiểu "nửa nạc nửa mỡ" như thế.

Buồn cười là, rất nhiều người nói chuyện bằng tiếng Anh lưu loát hay khả năng chỉ vừa đủ chêm tiếng Anh theo kiểu "tiếng bồi", lại thường viết sai lỗi chính tả... tiếng Việt.

Tôi không quá câu nệ chuyện người ta sử dụng ngoại ngữ như thế nào, nhưng cứ thấy khó chịu với những người quá đề cao ngoại ngữ khi mà tiếng mẹ đẻ họ vẫn chưa nắm vững, cả ngữ pháp lẫn chính tả!

Thiết nghĩ trong chương trình giáo dục, phần dạy và học tiếng Việt ở các bậc phổ thông phải đảm bảo cho các em học sinh nắm vững cú pháp tiếng Việt để khi trưởng thành, các em có khả năng phân biệt được đâu là tiếng Việt thuần Việt, đâu là tiếng Việt “mất gốc”, để có cách sử dụng thích hợp trong từng hoàn cảnh cũng như không quá thạo ngoại ngữ mà lại "lọng cọng" với tiếng mẹ đẻ của mình!

Người Việt được cho là hiếu học, có khả năng học nhiều ngoại ngữ. Bằng chứng là ở các công ty nước ngoài như Nhật, Hàn Quốc, Thái Lan, Đài Loan... đều có những nhân viên Việt Nam nói rất giỏi ngôn ngữ của chủ sử dụng lao động.

Trong khi, rất ít chủ đầu tư sang Việt Nam kinh doanh lại chịu khó học tiếng Việt. Tại sao vậy? Phải chăng vì họ tôn trọng tiếng mẹ đẻ của họ hơn nên chỉ dùng ngôn ngữ của mình? Trên nhiều cửa hiệu trong thành phố, các bảng hiệu cũng dùng ngôn ngữ nước ngoài trong khi chủ tiệm là người Việt và khách hàng của họ cũng không hoàn toàn là khách nước ngoài.

Cũng biết giỏi ngoại ngữ là tốt, hay "ngoại ngữ hoá" là điều đôi khi cần làm trong quá trình hội nhập và phát triển, nhưng cách sử dụng ngoại ngữ theo kiểu "nửa vời" khiến tiếng Việt đôi khi bị "biến dạng".

Không cần phải cực đoan khi cho rằng tất tần tật mọi thứ đều phải "về tắm ao ta". Nhưng trong nhiều trường hợp, thiết nghĩ nên gìn giữ và tự hào khi sử dụng ngôn ngữ mẹ đẻ của mình như một thứ tài sản quý giá. Bởi đến tiếng nói của mình mà còn không quý trọng, gìn giữ thì sao có thể tin được khi bảo rằng bạn yêu Tổ quốc hay những điều lớn lao hơn!

(Theo Lê Thị Ngọc Vi/ báo Phụ nữ TP.HCM)

tin nổi bật

'Trọng học, hiếu học phải trở thành giá trị căn cốt của người Việt'

“Trọng học, hiếu học, học đi đôi với hành, học tập suốt đời… phải trở thành những giá trị căn cốt, cơ bản của hệ giá trị con người Việt Nam” - đây là chia sẻ của ông Nguyễn Trọng Nghĩa, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương.

Hiệu trưởng 'mượn' bàn ghế cho lớp 1 ngồi học có trái quy định?

Theo Phòng GD-ĐT TP Hà Tĩnh, chưa vận động xã hội hóa thành công nhưng Hiệu trưởng Trường Tiểu học Thạch Linh đã 'mượn' bàn ghế cho lớp 1 ngồi học mà không báo cáo lên Phòng là trái quy định.

Hiệu trưởng giải thích thế nào về việc 'vận động góp 1,3 tỷ tiền quỹ phụ huynh'?

Có phải Trường THPT Tây Thạnh (TP.HCM) vận động đóng 1,3 tỷ tiền quỹ phụ huynh để khen thưởng học sinh, chi cho các hoạt động văn hoá văn nghệ...?

Học sinh lập 'Siêu thị đồng phục' miễn phí, hỗ trợ bạn khó khăn

Với mong muốn giúp các học sinh có hoàn cảnh khó khăn vẫn có đủ đồng phục đi học mỗi ngày, Trường Tiểu học Nguyễn Tri Phương (quận Ba Đình, Hà Nội) đã xây dựng mô hình “Siêu thị đồng phục 0 đồng”.

Những cử nhân đặc biệt tại lễ tốt nghiệp của ĐH Thành Đô

Vợ chồng cùng tốt nghiệp hay một ‘dược sĩ hạt tiêu"… là những sinh viên đặc biệt có mặt tại lễ trao bằng tốt nghiệp của ĐH Thành Đô.

'Tôi thất vọng khi giáo viên than thở phụ huynh không cho đánh học trò'

Trong thế giới văn minh ngày nay không thể chấp nhận hình thức kỷ luật con người bằng roi vọt. Vì vậy, ngôi trường hạnh phúc với tôi trước hết phải là “ngôi trường an toàn” theo đúng cả nghĩa đen và nghĩa bóng.

Hà Nội nêu rõ 7 khoản ban đại diện cha mẹ học sinh không được thu

Sở GD-ĐT Hà Nội yêu cầu các trường không được thu gộp nhiều khoản trong cùng một thời điểm, Ban đại diện cha mẹ học sinh không được thu tiền để khen thưởng giáo viên hay mua sắm đồ dùng dạy học cho trường, lớp...

Ứng phó bão số 4, Quảng Trị và Thừa Thiên Huế cho học sinh nghỉ học từ ngày mai

Trước diễn biến phức tạp của bão số 4 (bão Noru), ngành giáo dục tỉnh Quảng Trị và TT-Huế vừa phát công văn gửi các trường thông báo cho học sinh nghỉ học từ ngày mai (27/9).

Mái che trường học ở Sài Gòn đổ sập do gió lớn

Trưa nay, tại TP.HCM, mái che sân Trường Trung học Thực hành (Trường ĐH Sài Gòn) bất ngờ bị đổ sập do gió lớn.

'Chúng con biết đôi lúc sự ngang ngược của tuổi trẻ khiến cha mẹ buồn lòng'

Lễ tốt nghiệp đại học năm 2022 của Trường ĐH Công nghiệp Hà Nội tổ chức sáng 26/9 trở nên đặc biệt xúc động bởi những chia sẻ của một nữ sinh đại diện cho hơn 5.500 tân cử nhân, kỹ sư của trường.

Thông tin mới vụ thầy giáo xô xát với phụ huynh vì chuyện học thêm

Thầy giáo Trường THPT Trương Vĩnh Ký bị tố đánh phụ huynh được hiệu trưởng nhận xét là người rất kỷ luật, theo đúng theo khuôn mẫu nên đôi lúc hơi quá cứng nhắc.

Trường học 'mở đường' để đánh thức lòng biết ơn trong mỗi học sinh

Tại Trường Tiểu học và THCS Xanh Tuệ Đức (Hà Nội) có một con đường độc đáo mà ngày nào học sinh cũng phải đi qua.

Học sinh Quảng Nam, Quảng Ngãi, Đà Nẵng nghỉ học để tránh bão số 4

Tỉnh Quảng Nam, Quảng Ngãi tạm dừng việc dạy và học trong toàn tỉnh từ ngày 27/9 đến khi có thông báo mới để phòng, chống bão số 4.

Cần 'dọn dẹp' những điều cũ khi xây trường học hạnh phúc

Các giáo viên chia sẻ để xây trường học hạnh phúc, bản thân của mỗi người cần phải “dọn dẹp” lại những điều cũ, thực hành về lòng biết ơn, nuôi dưỡng cảm xúc tích cực, lắng nghe sâu.

Một loạt ngành đào tạo có hơn 60% sinh viên tốt nghiệp làm trái ngành

Tính trung bình, tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp làm trái ngành cho tất cả các ngành đào tạo là 21.43%. Không ít ngành tỷ lệ này cao hơn 60%.