Trong không khí linh thiêng của Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây, lễ rước đại lịch diễn ra vào thời khắc chuyển giao giữa năm mới và năm cũ, mang đậm màu sắc tâm linh, thể hiện niềm tin, ước vọng của đồng bào Khmer về một năm mới an lành.
Để xác định thời khắc chuyển giao giữa năm cũ và năm mới, người Khmer có cách tính riêng. Theo cách tính này, thời khắc giao thừa của Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây năm 2026 là 10h48 ngày 14/4. Trong ảnh: Lễ rước đại lịch trong thời khắc giao thừa tại chùa Sóc Xoài, xã Mỹ Thuận, tỉnh An GiangTheo quan niệm của đồng bào, trong thời khắc đó, vị Thiên nữ thứ ba của Đại Phạm Thiên, tên là Riakhayasa Têvy sẽ xuống cai quản trần gian năm nay, để bảo vệ sức khỏe, giúp đồng bào Khmer mùa màng bội thu, mưa thuận, gió hòa
Đón giao thừa, người Khmer tập trung tại chùaThời khắc chuyển giao giữa năm cũ và năm mới, tiếng nhạc vang lên, lễ rước đại lịch diễn ra dưới sự hướng dẫn của Achar hoặc sư cả. Bà con Khmer xếp hàng, xuất phát từ hướng Đông, theo chiều kim đồng hồ, đi ba vòng quanh chánh điện, thể hiện sự cung kính đối với đức Phật và đón chư thiên năm mới.
Trong tiếng nhạc Ngũ âm, nhóm múa Chhay-dăm với người dẫn đầu mang mặt nạ, tay cầm gậy múa mở đườngĐại lịch được rước một cách trang trọng trong thời khắc giao thừa
Khi đi đủ ba vòng, đoàn rước tiến vào chánh điện. Vị sư cả tiếp nhận đại lịch, đặt lên bệ thờ, tụng kinh đón vị thần cai quản năm mới và kinh cầu an.
Theo các nhà nghiên cứu, nguồn gốc lễ rước đại lịch được lý giải bằng truyền thuyết liên quan đến câu chuyện chuyển giao tôn giáo từ Bà La Môn giáo sang Phật giáo, xoay quanh cuộc đấu trí giữa Đại Phạm Thiên và cậu bé thông minh Thom Ma Bal, một tiền kiếp của Đức Phật
Trong suốt thời gian diễn ra lễ rước đại lịch, tiếng nhạc vang lên liên hồi, rộn rã, như thúc giục đồng bào Phật tử từ các phum sóc nối tiếp nhau tề tựu về chùa. Những gia đình không tham gia rước đại lịch tại chùa cũng có thể thực hiện nghi thức đón năm mới ở nhà.Lễ rước đại lịch của đồng bào Khmer Nam Bộ có ý nghĩa tương tự lễ đón giao thừa trong Tết Nguyên đán của người Việt và nhiều dân tộc khác. Buổi lễ nhằm tiễn đưa những điều xui xẻo trong năm cũ, gửi gắm ước vọng vào những điều mới mẻ, may mắn, tốt lành trong năm mới.Thượng tọa Danh Phản, Ủy viên Trung ương Hội đồng Trị sự, Phó Trưởng ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh, Phó Chủ tịch Hội Đoàn kết sư sãi yêu nước tỉnh An Giang, trụ trì chùa Sóc Xoài, chia sẻ: Chôl Chnăm Thmây năm nay diễn ra từ ngày 14-16/4. Đây không chỉ là ngày Tết truyền thống của đồng bào Khmer, mà còn là sợi dây gắn kết cộng đồng, là nhịp cầu gìn giữ và trao truyền bản sắc văn hóa Khmer, minh chứng sống động cho sức sống bền bỉ của một nền văn hóa rạng ngời nơi miền Tây Nam Bộ.
.svg){kind=icon}
