Khoảnh khắc dòng máu lưu thông trở lại van tim của bào thai 22 tuần xuất hiện trên màn hình siêu âm khiến cả ê-kíp bác sĩ Việt Nam lẫn gia đình sản phụ người Singapore vỡ òa trong nước mắt.
Những cuộc giải cứu nghẹt thở trong buồng tử cung
Một ngày cuối tháng 5/2025, các bác sĩ Bệnh viện Từ Dũ, Bệnh viện Nhi đồng 1 (TPHCM) đã phối hợp can thiệp tim mạch thành công cho thai nhi mới 22 tuần tuổi, nặng vỏn vẹn 600g của sản phụ người Singapore. Em bé bị dị tật bẩm sinh đặc biệt nguy hiểm: Không lỗ van động mạch chủ, nguy cơ thai chết lưu cận kề.
Do kỹ thuật này chưa thể thực hiện tại Singapore, người mẹ đã quyết định bay sang Việt Nam để tìm kiếm cơ hội sống mong manh cho con. Ca can thiệp xuyên tử cung thành công đã khiến người mẹ vỡ òa cảm xúc.
Các bác sĩ Việt can thiệp tim mạch thành công cho thai nhi mới 22 tuần tuổi, nặng vỏn vẹn 600g của sản phụ người Singapore. Ảnh: BVCC
Gần đây nhất, vào cuối tháng 3, các bác sĩ Bệnh viện Phụ sản Trung ương cũng thực hiện cuộc chạy đua với tử thần để cứu thai nhi 23 tuần tuổi bị tràn dịch màng phổi hai bên dẫn đến phù thai, suy tim nặng.
Đến tuần thứ 32, trước nguy cơ mất con của người mẹ, các bác sĩ đã quyết định đặt hai ống dẫn lưu ngay trong buồng tử cung. Nhờ "đôi cánh tí hon" đó, lượng dịch tiêu biến, em bé tiếp tục phát triển và cất tiếng khóc chào đời khỏe mạnh mà không cần phải đặt nội khí quản cấp cứu ngay khi sinh như trước đây.
Từ "vùng cấm" bất khả xâm phạm đến một "người bệnh độc lập"
Đây là những ca điển hình được các bác sĩ chia sẻ bên lề hội nghị Y học bào thai do Bệnh viện Phụ sản Trung ương tổ chức trong 2 ngày 28-29/5.
Giáo sư Nguyễn Duy Ánh, Giám đốc Bệnh viện Phụ sản Trung ương, nhận định y học bào thai tại Việt Nam đang có những bước tiến nhảy vọt.
Nhìn lại quá khứ, ông ví sản phụ như một chuyến tàu mang theo vị hành khách đặc biệt. Trước đây, y học chỉ có thể tập trung chăm sóc người mẹ còn bào thai luôn ở thế thụ động và bị xem là một "ẩn số lớn" - một vùng cấm.
“Thời kỳ trước, ngành y tế gần như chỉ biết chờ đợi đứa trẻ được sinh ra rồi mới tiến hành chăm sóc. Dù trẻ có gặp phải dị tật hay bất thường gì, gia đình và bác sĩ cũng buộc phải chấp nhận”, Giáo sư Ánh chia sẻ.
Tuy nhiên, những năm gần đây, bào thai không còn là vùng cấm bất khả xâm phạm mà đã được chăm sóc như một "người bệnh độc lập". Thai nhi có bất ổn được chẩn đoán và điều trị bằng các kỹ thuật cao như thông tim, phẫu thuật điều trị thoát vị hoành… ngay từ khi còn trong bụng mẹ.
Giáo sư Nguyễn Duy Ánh chia sẻ tại hội nghị. Ảnh: Hiền Anh
Dù đã làm chủ được các kỹ thuật thuộc hàng khó nhất thế giới, thách thức lớn nhất của y học bào thai hiện nay lại là thời gian. Giáo sư Ánh cho rằng, đối với một sinh linh chưa thành hình, việc chậm trễ đồng nghĩa với mất đi vĩnh viễn cơ hội cứu chữa. Can thiệp bào thai thực chất là cuộc cấp cứu trong "giờ vàng". Nếu bỏ lỡ, thai nhi sẽ chuyển sang thể bệnh nặng hơn và mọi nỗ lực y khoa sẽ trở nên vô nghĩa.
Do đó, ông cho rằng để kỹ thuật này không chỉ dừng lại ở các bệnh viện tuyến trung ương, mạng lưới sản khoa toàn quốc cần phải có một "tiếng nói chung". Tất cả cơ sở y tế tuyến cơ sở cần được trang bị kiến thức vững chắc về sàng lọc và chẩn đoán ban đầu để kịp thời phát hiện bất thường, lập tức chuyển gửi bệnh nhân đến các trung tâm chuyên sâu.
Việc phát hiện và can thiệp sớm ngay từ quý đầu thai kỳ là chìa khóa quyết định, tránh một đứa trẻ chào đời phải mang theo những dị tật hoặc tổn thương vĩnh viễn không thể khắc phục.
Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan nhấn mạnh, trong thời gian qua, chúng ta đã lần lượt đưa vào áp dụng các kỹ thuật chẩn đoán và can thiệp bào thai tiên tiến nhằm điều trị các bất thường của thai nhi ngay từ khi còn nằm trong bụng mẹ. Đặc biệt gần đây, hàng loạt thai nhi đã được cứu sống nhờ kỹ thuật thông tim can thiệp bào thai với sự hợp tác chặt chẽ của các hai chuyên ngành sản, nhi tại TPHCM.
“Y học bào thai hiện nay không chỉ dừng lại ở chẩn đoán bệnh mà đã có những bước tiến vượt bậc trong điều trị, can thiệp để cứu sống thai nhi, bảo vệ tương lai của trẻ em ngay từ khi còn trong bụng mẹ.
Mỗi trường hợp dị tật được phát hiện sớm, mỗi thai nhi được can thiệp kịp thời chính là thêm cơ hội cho một em bé khỏe mạnh được chào đời, cho một gia đình được hạnh phúc và cho xã hội có thêm những công dân khỏe mạnh trong tương lai”, Bộ trưởng Đào Hồng Lan đánh giá.
Nếu không khoác áo blouse trắng, Giáo sư Nguyễn Duy Ánh cũng khó hình dung mình sẽ làm nghề gì khác. “Có lẽ nghề chọn mình”, ông nói nhẹ nhàng như một sự chiêm nghiệm đã được thời gian kiểm chứng.
Vụ Sức khỏe Bà mẹ - Trẻ em, Bộ Y tế vừa có công văn gửi Sở Y tế Hà Nội về việc xác minh và báo cáo thông tin trường hợp tử vong thai phụ tại Phòng khám sản phụ khoa số 15 Mai Dịch.
.svg){kind=icon}
