Không có học sinh 'dốt bẩm sinh', chỉ có những em trở nên 'dốt hóa'

Trong tư duy tích cực của người giáo viên luôn tồn tại quan niệm không có học sinh dốt, chỉ có học sinh chưa giỏi mà thôi. Điều này không chỉ mang tính nhân văn mà còn phản ánh đúng  quy luật phát triển trong triết học.

Bằng thực tế trải nghiệm gần 15 năm dạy học ở một trường dân lập tỉnh lẻ (tuyển sinh đầu vào có chất lượng rất thấp), tôi nhận ra không có học sinh dốt.  

Ảnh: Hoàng Hà

Sở dĩ tôi khẳng định được điều này là vì vẫn có học sinh yếu môn này, môn kia nhưng bên cạnh đó là quy luật bù trừ. Có thể học sinh chưa giỏi môn tự nhiên thì lại học khá môn xã hội, chưa giỏi môn văn hóa thì lại giỏi môn thể dục thể thao, môn mỹ thuật, âm nhạc... Như vậy theo quan niệm của tôi, đánh giá một học sinh dốt là phải dốt toàn diện. Trên thực tế, không có học sinh dốt toàn diện.

Tuy nhiên, thực tế hiện nay ở các nhà trường có rất nhiều học sinh lười học, bỏ bê việc học dẫn tới chất lượng học tập bị sa sút ở nhiều môn, thầy cô dạy mãi mà không hiểu nên thường bị coi là dốt.

Điều này cũng khẳng định không phải những học này “dốt bẩm sinh”, tức là do trí tuệ, chỉ số IQ quá thấp mà do điều kiện gia đình, nhà trường và xã hội tác động tiêu cực làm cho những học sinh lười học trở thành “dốt hóa”.

Thấu hiểu, biết chia sẻ với học sinh

Có rất nhiều nguyên nhân dẫn tới việc lười học nhưng phổ biến hơn cả là một số nguyên nhân. Đối với gia đình, những học sinh lười học thường rơi vào gia đình không trọn vẹn như cha mẹ li hôn, bạo hành gia đình, cha mẹ thiếu gương mẫu... Nhà trường thì cách dạy chưa phù hợp, còn áp đặt, thiếu dân chủ, thiếu quan tâm sâu sát với người học... Xã hội có quá nhiều cám dỗ, bùng nổ thông tin, phương tiện nghe nhìn phát triển mạnh, trò chơi điện tử nở rộ, cơ hội việc làm thì nhiều (trình độ học vấn thấp vẫn có việc làm...).

Chính những nguyên nhân ấy làm cho học sinh học sa sút.

Để giúp học sinh có học lực thấp trở thành khá, giỏi,ì người thầy thật sự phải nỗ lực phát huy vai trò, trách nhiệm của mình. Trước hết, thầy phải là người bạn đồng hành với học sinh, người truyền ngọn lửa đam mê cho học sinh, người thấu hiểu và biết chia sẻ. Từ đó, tạo được niềm tin yêu, sự kính trọng của học sinh đối với người thầy thì người thầy khuyên bảo, định hướng, tư vấn học sinh mới nghe theo.

Người thầy thực sự là người tâm huyết, có trách nhiệm, có chuyên môn vững, hiểu hoàn cảnh học sinh, nắm bắt được hoàn cảnh, tâm lí học sinh để có phương pháp giáo dục phù hợp thì việc “chữa bệnh lười học” cho học sinh trở nên dễ dàng. Và như đã nói, những học sinh này hết lười cũng là hết dốt.

Mặt khác, trong mục tiêu giáo dục, bên cạnh sự phát triển toàn diện thì cũng cần quan tâm đến sự phát triển những năng lực đặc biệt của học sinh như thể thao, mĩ thuật, âm nhạc... Khi những năng lực này được giải phóng, học sinh sẽ cảm thấy tự tin, cảm nhận được niềm vui trong học tập, cảm thấy yêu trường, yêu lớp, yêu bạn bè, thầy cô. Ít nhiều các em sẽ cố gắng học đều các môn và những môn được coi là dốt dần dần sẽ được xóa sổ vì “dốt đến đâu, học lâu cũng biết”, miễn là học sinh chịu học thì mọi cái cái dốt đều không tồn tại nữa.

Tư duy là ngọn đèn pha soi rọi mỗi bước đường đi của chúng ta. Trong tư duy người thầy không có học sinh dốt thì người thầy sẽ có phương pháp, trách nhiệm làm cho thực tế không còn tồn tại học sinh dốt. Chúng ta cần có niềm tin mãnh liệt vào điều này thì giáo dục mới tiến bộ, xã hội mới phát triển.

Hồ Đình Kiếm (Giáo viên trường THPT Hoàng Mai 2, thị xã Hoàng Mai, Nghệ An)

Ban Giáo dục báo VietNamNet mở diễn đàn "Có học sinh dốt thật không?", mong nhận được ý kiến của độc giả.

Đóng góp xin gửi về bangiaoduc@vietnamnet.vn. Xin chân thành cảm ơn!

tin nổi bật

Nhặt túi nylon dưới đất, nam sinh phát hiện rất nhiều tiền và hành động đáng ngưỡng mộ

Nhặt được 40 triệu đồng gần Tết, nam sinh Lê Hải Thăng (học sinh lớp 11A7, Trường THPT Hương Khê, Hà Tĩnh) đã trả lại người đánh rơi.

Làm sao để giảm bớt gánh nặng bài về nhà của con

Bài tập về nhà cho trẻ em là bài kiểm tra cho trẻ hay cho bố mẹ? Làm sao để thực sự giảm bớt gánh nặng bài tập về nhà cho con?

Một giáo viên giỏi không cần có học trò thành tích xuất chúng

Để trở thành một giáo viên giỏi và thành công trong nghề dạy học, không cần học sinh xuất chúng mà chỉ cần trò tiến bộ qua mỗi ngày, mỗi hành trình.

Vị trí không ngờ của mèo với Hồi giáo và thế giới Ả rập

Mèo là động vật được tôn kính trong đạo Hồi và được coi là vật nuôi tinh túy. Được ngưỡng mộ vì sự sạch sẽ, mèo được phép vào nhà ở và nhà thờ Hồi giáo.

Sự kiện thiên văn kỳ lạ nhất, ảnh hưởng đến lịch sử nhiều quốc gia

Siêu sao chổi năm 1264 là một trong những hiện tượng thiên văn kỳ lạ nhất gây ảnh hưởng đến lịch sử của nhiều quốc gia trên thế giới, bao gồm cả Việt Nam.

Cậu bé bật khóc thảm thiết vì quà tặng của bố mẹ

Một cậu bé ở tỉnh Thiểm Tây, Trung Quốc đã bật khóc thảm thiết vì nhận được hộp quà tặng từ gia đình là xấp bài tập Tết trong những ngày đầu năm.

Quán quân đầu tiên của Olympia không đi du học Úc

Trần Thế Trung, Quán quân Đường lên đỉnh Olympia năm 2019 quyết định không đi du học Úc mà ở lại Việt Nam học tập. Đây cũng là quán quân đầu tiên trong lịch sử Olympia từ trước đến nay chọn hướng đi này.

Cầu học thông, thi đạt trong Lễ khai bút tại đền thờ Chu Văn An

Hôm nay tại đền thờ thầy giáo Chu Văn An (Hải Dương) đã diễn ra Lễ khai bút, thu hút đông đảo học sinh, phụ huynh về dự.

Xếp hàng dài xin chữ tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám

Văn Miếu - Quốc Tử Giám là địa điểm mỗi dịp Tết đến, Xuân về, người dân lại tới xin chữ đầu năm. Đó là nét văn hoá truyền thống tốt đẹp của người Việt, bắt nguồn từ sự hiếu học, trọng chữ và trọng tri thức.

Nuôi cún cưng mang lại lợi ích không tưởng cho trẻ nhỏ

Nghiên cứu chỉ ra việc sở hữu một chú chó có lợi cho sự phát triển thể chất và tương tác xã hội của trẻ nhỏ.

Thầy giáo Nhật phải trả giá đắt khi tát học sinh

Một thầy giáo trường THCS Ichigao, Nhật Bản bị đình chỉ công tác 6 tháng vì bạo hành thể chất và tinh thần học sinh trong CLB bóng ném.

Vị tướng nào của Việt Nam từng sở hữu chiến mã đặc biệt có bộ lông màu hồng?

Vị tướng này nổi tiếng với chiến mã có tên Song Vỹ Hồng (hay ngựa hồng hai đuôi). Cùng với Song Vỹ Hồng, ông đã lập nhiều chiến công hiển hách giúp bảo vệ và mở mang bờ cõi.

Cô giáo trẻ đẹp đau đầu vì bị các ông bố của học trò theo dõi

Diana Laura Castañeda, 26 tuổi, là giáo viên trường cấp 1 ở Guadalajara, Mexico. Cô thường xuyên bị các ông bố của học trò theo dõi và phải chặn họ trên mạng xã hội vì sự phiền toái này.

Cao Ung Hàm trở thành thần đồng có IQ cao nhất như thế nào?

Cao Ung Hàm - thần đồng của Trung Quốc sở hữu IQ 146 thuộc nhóm 2% thế giới nhờ vào phương pháp giáo dục của bố mẹ để duy trì khả năng tư duy logic và trí thông minh.

Tiền không làm tăng hạnh phúc theo cách chúng ta nghĩ

Lớp học trực tuyến miễn phí kéo dài 10 tuần có tên là “Khoa học về Hạnh phúc” của giáo sư Đại học Yale Laurie Santos giúp thay đổi nhận thức về mối quan hệ tiền-hạnh phúc.