Kinh tế 2023: Điều đáng lo nhất nhiều thập kỷ, chờ quyết định đảo chiều từ Mỹ

Nền kinh tế thế giới trong năm 2023 đối mặt với nhiều khó khăn và có thể rơi vào tình huống hy hữu trong 80 năm qua. Thị trường chờ đợi quyết định đảo chiều chính sách từ Mỹ và tín hiệu tích cực từ lạm phát.

Nỗi lo suy thoái

Diễn đàn Kinh tế thế giới 2023 (WEF 2023) diễn ra từ ngày 16-20/1 tại Davos (Thụy Sĩ) ghi nhận nỗi lo lắng ngập tràn về nguy cơ suy thoái kinh tế trong bối cảnh thế giới quay cuồng với lạm phát cao và nhiều nước vẫn tiếp tục các chính sách tiền tệ thắt chặt.

Bà Kristalina Georgieva, Tổng Giám đốc Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cảnh báo rằng 1/3 nền kinh tế toàn cầu có thể bị suy thoái trong năm 2023. Đây sẽ là một năm khó khăn đối với kinh tế thế giới.

Theo Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF), dù lạm phát ở Mỹ và châu Âu có tín hiệu đã đạt đỉnh khá rõ ràng nhưng vẫn ở mức rất cao, đặc biệt khu vực châu Âu. Đây là yếu tố có thể khiến ngân hàng trung ương nhiều nước tiếp tục duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt.

Một đồng USD vẫn được hỗ trợ bởi chuỗi tăng lãi suất của Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) có thể khiến dòng tiền chưa chảy ngược trở lại khu vực các nền kinh tế mới nổi và đang phát triển. Sự thiếu hụt dòng tiền có thể khiến các loại tài sản bị ảnh hưởng.

Sức cầu suy giảm tại Mỹ và châu Âu cũng khiến hoạt động xuất khẩu của nhiều nền kinh tế gặp khó.

Nền kinh tế thế giới đối mặt nhiều khó khăn trong năm 2023. (Ảnh: WEF)

Trong một báo cáo ngay đầu năm mới 2023, Ngân hàng Thế giới (WB) hạ dự báo tăng trưởng kinh tế thế giới xuống còn 1,7% vào năm 2023 và 2,7% vào năm 2024, thấp hơn rất nhiều so với mức dự báo 3% cho năm 2023 được đưa ra trong 6 tháng trước.

Mức tăng trưởng dự báo năm 2023 thấp hơn mức 3,2% trong năm tồi tệ 2022, chỉ hơn hai năm diễn ra cuộc khủng hoảng tài chính 2008 và đại dịch Covid-19 năm 2020. 

Theo WB, do điều kiện kinh tế mong manh, bất kỳ diễn biến bất lợi mới nào - chẳng hạn như lạm phát cao hơn dự kiến, lãi suất tăng đột ngột để kiềm chế lạm phát, sự bùng phát trở lại của đại dịch Covid-19 hoặc căng thẳng địa chính trị leo thang... có thể đẩy nền kinh tế toàn cầu vào suy thoái. Nếu đúng như vậy, lần đầu tiên sau hơn 80 năm lại xảy ra hai cuộc suy thoái toàn cầu trong cùng một thập kỷ.

Cơ quan đánh giá tín nhiệm quốc tế Fitch Ratings trước đó cũng hạ dự báo tăng trưởng GDP toàn cầu năm 2023 xuống 1,4%, từ mức 1,7% trong bối cảnh các ngân hàng trung ương đẩy mạnh cuộc chiến chống lạm phát và triển vọng thị trường bất động sản Trung Quốc xấu đi.

Fitch Ratings cũng cho rằng nền kinh tế toàn cầu năm 2023 ghi nhận sự gia tăng khả năng suy thoái trong ngắn hạn, lạm phát cao...

Khảo sát của WEF vừa được công bố cho thấy, cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt toàn cầu do đại dịch Covid-19 và xung đột Nga-Ukraine sẽ là những rủi ro kinh tế lớn nhất trong năm 2023. Diễn đàn cũng cảnh báo tình trạng khan hiếm nguồn cung lương thực và năng lượng có thể sẽ kéo dài trong 2 năm tới.

Tín hiệu tích cực le lói

Ở chiều ngược lại, bên cạnh chuỗi các thông tin u ám, giới đầu tư cũng đã nhìn thấy những ánh sáng yếu ớt. Hầu hết các chuyên gia dự báo kinh tế Mỹ sẽ rơi vào suy thoái sau khi lãi suất chạm đỉnh, nhưng thời gian sẽ không quá dài.

Bên cạnh đó, sự mở cửa trở lại của Trung Quốc sau 3 năm đại dịch Covid cũng là một luồng gió mới. Theo bà Kristalina Georgieva, nền kinh tế Trung Quốc ảnh hưởng lớn tới kinh tế thế giới. Trước Covid, Trung Quốc đóng góp 34-40% tăng trưởng của kinh tế thế giới. Trong năm 2022, lần đầu tiền trong 40 năm qua, tăng trưởng của Trung Quốc thấp hơn tăng trưởng kinh tế toàn cầu.

Sự sụt giảm tăng trưởng của Trung Quốc cũng gây ra sự căng thẳng đối với các nền kinh tế châu Á.

Nhiều tổ chức hạ dự báo tăng trưởng kinh tế thế giới năm 2023. (Biểu đồ: Mạnh Hà)

Trong năm 2022, Trung Quốc đã áp dụng chính sách zero-Covid cứng nhắc, làm gián đoạn chuỗi cung ứng và làm tổn hại đến dòng chảy thương mại và đầu tư thế giới.

Việc Trung Quốc mở cửa từ 8/1 có tác động tích cực lên kỳ vọng đối với nền kinh tế toàn cầu, trong đó có Việt Nam. Nhiều thị trường chứng khoán trong khu vực châu Á như Hong Kong, Hàn Quốc, Nhật,... tăng mạnh trở lại.

Theo Goldman Sachs, Hong Kong, Thái Lan và Singapore mới là các nền kinh tế hưởng lợi lớn nhất sau khi Trung Quốc mở cửa nền kinh tế nhờ du lịch và xuất khẩu hàng hóa. Việt Nam cũng được hưởng lợi nhưng ở mức thấp hơn.

Trên thế giới, cuộc khủng hoảng năng lượng ở châu Âu có thể hạ nhiệt nhờ sự chủ động và mở rộng các nguồn cung cấp mới. Lãi suất và lạm phát cũng được dự báo lắng dịu trong nửa cuối năm 2023.

Kinh tế Việt Nam có độ mở cao và dễ bị ảnh hưởng tới các tác động bên ngoài. Dù vậy, Việt Nam có thị trường nội địa quy mô khá lớn và hàng hóa trong nhiều lĩnh vực xuất khẩu trọng yếu như thủy sản, dệt may... có tính cạnh tranh khá cao.

Năm 2023, Quốc hội đặt mục tiêu GDP tăng khoảng 6,5%, giảm so với mức khoảng 8,02% trong năm 2022. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng bình quân 4,5%, cao hơn so với mức tăng trong năm 2022.

Trong năm 2022, Việt Nam kiểm soát lạm phát khá tốt và tỷ giá đã ổn định trong vài tháng qua, có xu hướng tiếp tục giảm. Đây là tiền đề để các cơ quan chức năng tìm phương án giảm lãi suất và tăng cường các biện pháp kích thích kinh tế.

Việc Mỹ công bố lạm phát tháng 12 hạ nhiệt nhanh mang đến kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ sớm đảo chiều chính sách trong nửa cuối 2023.

Trong nửa đầu năm 2023, theo Fed, cơ quan này có tối đa hai lần tăng lãi suất và cao nhất có thể là 50 điểm, nâng mức lãi suất đỉnh ở 5%/năm. Với diễn biến lạm phát như hiện tại, nhiều khả năng mức đỉnh có thể thấp hơn 5%. Mỹ sẽ dừng tăng lãi suất để hỗ trợ nền kinh tế gần đây có nhiều tín hiệu kém tích cực, trong khi bóng ma lạm phát không còn lớn.

Trên CNBC, bà Susan Collins, chủ tịch Fed Boston, cho hay bà nghiêng về mức tăng lãi suất với tốc độ chậm hơn, ở mức 25 điểm phần trăm trong cuộc họp vào tháng 2 tới. Nhiều tổ chức kỳ vọng Fed sẽ nới dần chính sách tiền tệ trong quý II, đặc biệt có thể đảo chiều vào cuối năm 2023.

Đây đều là những tín hiệu tích cực cho kinh tế Việt Nam.

Những ẩn số khó lường của kinh tế thế giới

Kinh tế toàn cầu 3 tháng cuối năm tiếp tục đối mặt với không ít rủi ro, đặc biệt là những đứt gãy trong chuỗi cung ứng và sức ép giá đang kiềm chế đà phục hồi của kinh tế thế giới sau Covid-19.

tin nổi bật

Giá vàng trong nước tiếp đà đi xuống

Giá vàng trong nước hôm nay (4/2) tiếp đà giảm nhanh cùng giá vàng thế giới. Trong 2 ngày qua, giá vàng miếng đã "bốc hơi" tới nửa triệu đồng/lượng còn giá vàng nhẫn cũng giảm rất mạnh.

Đề xuất gia hạn hơn 100.000 tỷ đồng tiền thuế

Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định gia hạn thời hạn nộp thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân và tiền thuê đất trong năm 2023.

Được Bộ Công Thương đề nghị điều hành giá xăng, Bộ Tài chính 'từ chối'

Bộ Tài chính nhấn mạnh việc giao toàn bộ công tác điều hành giá về 1 đầu mối và tính toán các chi phí kinh doanh xăng dầu cho Bộ Tài chính chủ trì là không phù hợp.

Doanh nghiệp của chị em ông Đặng Thành Tâm cùng lỗ nặng

Cùng kinh doanh trong lĩnh vực bất động sản công nghiệp, doanh nghiệp của ông Đặng Thành Tâm và chị gái Đặng Thị Hoàng Yến đều có kết quả kinh doanh quý cuối cùng năm 2022 kém hiệu quả.

'So găng' thu nhập tại 4 ngân hàng lớn, mỗi tháng mua nửa cây vàng

Với thu nhập bình quân 35,685 triệu đồng mỗi tháng, so với giá vàng miếng 9999 của SJC thời điểm hiện tại, mỗi tháng nhân viên ngân hàng Vietcombank có 5,27 chỉ vàng. Nhưng mức thu nhập đáng mơ ước này vẫn bị Agribank vượt xa.

Giá vàng hôm nay 4/2: Lao dốc mạnh, vàng thế giới còn 53 triệu đồng/lượng

Giá vàng thế giới giảm mạnh sau khi tăng vọt lên mức đỉnh 9 tháng, mất mốc 1.900 USD/ounce. Vàng ghi nhận mức giá thấp nhất 3 tuần. Giá vàng trong nước cũng lao dốc theo.

Giá vàng trong nước giảm nhanh cùng thế giới

Giá vàng trong nước hôm nay (3/2) đồng loạt giảm nhanh theo giá vàng thế giới. Giá vàng thế giới đã "bốc hơi" tới 40 USD/ounce với chốt phiên hôm qua.

Giá vàng hôm nay 3/2: Vàng bất ngờ 'quay xe' giảm mạnh

Giá vàng thế giới giảm mạnh sau khi bật tăng dữ dội phiên trước đó, kéo giá vàng trong nước giảm theo. USD tiếp tục mất giá trong bối cảnh các ngân hàng trung ương đồng loạt tăng lãi suất.

Thành Công, Savico bội thu năm 2022 nhờ bán xe, VinFast chờ bùng nổ

Nhiều doanh nghiệp kinh doanh xe ô tô bội thu trong năm 2022, ghi nhận doanh thu và lợi nhuận đạt kỷ lục. Tuy nhiên, khó khăn bắt đầu xuất hiện từ quý IV khi tín dụng thắt chặt và lãi suất tăng nhanh.

VietJet của tỷ phú Phương Thảo lần đầu báo lỗ, Vietnam Airlines nguy cơ hủy niêm yết

Vietnam Airlines và VietJet gặp khó khăn lớn trong năm 2022 do gánh nặng tài chính đè nặng với lãi suất cao và tỷ giá có lúc tăng vọt. Vietnam Airlines nguy cơ hủy niêm yết trong khi VietJet của nữ tỷ phú Phương Thảo không thoát lỗ.

Bất chấp khó khăn, nhiều doanh nghiệp vẫn gia nhập 'câu lạc bộ' lãi nghìn tỷ

Bất chấp một năm 2022 kinh tế khó khăn, một số doanh nghiệp vẫn đạt mức doanh thu và lợi nhuận từ hàng nghìn tỷ đồng đến cả chục nghìn tỷ đồng.

Sự kiện chứng khoán đáng chú ý ngày 3/2

Báo cáo kết quả kinh doanh năm 2022 của các mã VGT, SSH, HAH, NCG,… và hoạt động giao dịch cổ phiếu của VIB, LPB, POM,…

Giá vàng trong nước tăng mạnh cùng giá vàng thế giới

Giá vàng trong nước hôm nay (2/2) đồng loạt tăng cao theo giá vàng thế giới. Giá vàng quốc tế chiều nay đã vượt 1.954 USD/ounce, mức cao nhất 9 tháng qua.

Giá USD ngân hàng giảm, USD tự do bật tăng

Trong khi giá USD tại nhiều ngân hàng hôm nay (2/2) có xu hướng giảm thì giá USD trên thị trường tự do đảo chiều đi lên. Giá USD thế giới giảm mạnh sau khi Mỹ tăng lãi suất thêm 25 điểm, lên mức cao nhất 15 năm qua.

Giá vàng hôm nay 2/2: Vàng bật tăng dữ dội, USD giảm mạnh

Giá vàng hôm nay 2/2 trên thị trường thế giới tăng vọt sau khi Fed tăng lãi suất thêm 25 điểm phần trăm, lên mức cao nhất 15 năm trong phiên họp 1/2. Giá vàng trong nước cũng tăng theo. Đồng USD lao dốc.