Lệnh giết tướng Iran - Nước cờ nguy hiểm của ông Trump

Ra lệnh tiêu diệt vị tướng quyền lực của Iran, Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa đi một nước cờ được đánh giá là vô cùng nguy hiểm, có thể tác dụng ngược lên chính người Mỹ và các đồng minh ở Trung Đông.

Căng thẳng giữa Mỹ và Iran tăng vọt vào hôm nay, sau khi Mỹ giết chết tướng Qassem Soleimani, chỉ huy lực lượng tinh nhuệ Quds của nước Cộng hòa Hồi giáo, trong một cuộc không kích nhằm vào sân bay quốc tế Baghdad. Chịu chung số phận với ông Soleimani còn có Abu Mahdi al-Muhandis - phó chỉ huy Lực lượng Động viên nhân dân (PMF), một nhóm dân quân được Iran hậu thuẫn. 

{keywords}
Lầu Năm Góc xác nhận vụ tấn công giết tướng Iran Qassem Soleimani (phải) được thực hiện theo chỉ đạo của Tổng thống Trump.

Lầu Năm Góc xác nhận vụ tấn công được thực hiện theo chỉ đạo của Tổng thống Trump. Mô tả đây là "hành động phòng thủ" nhằm "ngăn chặn các kế hoạch tấn công của Iran trong tương lai". Lầu Năm Góc khẳng định, tướng Soleimani chính là người đang tích cực phát triển các kế hoạch tấn công các nhà ngoại giao và nhân viên phục vụ Mỹ ở Iraq cũng như trên toàn khu vực".

Lãnh tụ tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei đã yêu cầu tổ chức lễ tang 3 ngày. Ông tuyên bố cái chết của Thiếu tướng Soleimani làm tăng gấp đôi động lực chống Mỹ và Israel. Theo bản tin trên Đài Truyền hình Iran, ông Khamenei tuyên bố sự trả thù tàn khốc đang chờ đời "những tên tội phạm" lấy mạng tướng Soleimani.

Nguy cơ trả thù từ Iran

Giới phân tích nhận định, cái chết của hai nhân vật kể trên nhiều khả năng sẽ tạo ra một bước ngoặt ở Trung Đông, sẽ gây ra làn sóng trả thù của Iran cùng các lực lượng ủng hộ nước này trong khu vực nhằm vào các lợi ích của Mỹ.

Mỹ và Iran đã bị đẩy vào căng thẳng đặc biệt từ hôm 31/1 vừa qua, khi hàng nghìn người kéo đến bên ngoài cửa chính của tòa sứ quán Mỹ để phản đối chiến dịch không kích của Washington nhằm vào các căn cứ của nhóm phiến quân Hashed al-Shaabi được Iran hậu thuẫn ở Iraq. Người biểu tình giận dữ phá cổng và tràn vào bên trong, buộc lực lượng an ninh phải dùng hơi cay và đèn chớp để kiểm soát tình hình. Họ chỉ rút đi sau khi lính đặc nhiệm Mỹ được điều đến ứng cứu.

{keywords}
Sứ quán Mỹ ở Baghdad bị người biểu tình tấn công. (Ảnh: Reuters)

Mỹ quy trách nhiệm cho Iran và điều động thêm binh sĩ tới Iraq để đảm bảo an ninh tại tổ hợp ngoại giao này. Tổng thống Donald Trump cảnh báo Tehran sẽ phải chịu "toàn bộ trách nhiệm cho những người mất mạng hoặc những thiệt hại đã gây ra tại bất kỳ cơ sở nào của chúng tôi".

Phía Tehran tuyên bố sẽ công khai đối đầu với bất kỳ nước nào đe dọa các lợi ích quốc gia của mình.

Sau cái chết của tướng Soleimani, Ngoại trưởng Iran Mohammad Javad Zarif cảnh báo trên Twitter rằng, "hành động khủng bố quốc tế của Mỹ, nhắm đến và ám sát tướng Soleimani... là một sự leo thang ngớ ngẩn và cực kỳ nguy hiểm". Ông tuyên bố Washington sẽ phải "chịu trách nhiệm cho mọi hậu quả".

Một số quan chức Mỹ đã về hưu và đang tại nhiệm cho rằng, vụ không kích lấy mạng tướng Soleimani có nguy cơ đẩy căng thẳng vượt xa dự đoán.

"Chẳng đời nào Iran không đáp trả", Afshon Ostovar, tác giả một cuốn sách viết về Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran. "Tôi thật không thể tin nổi. Lo lắng ngay bây giờ của tôi là: Bước tiếp theo của Iran là gì? Liệu đây có phải là khởi đầu một cuộc xung đột toàn khu vực?".

Tạp chí Politico dẫn lời một quan chức Mỹ chuyên về Trung Đông nhận định, sau cái chết của Soleimani, "chúng ta cần sẵn sàng vì giờ đây chúng ta đã ở trong một cuộc chiến rồi". Một người khác chỉ ra rằng, "Iran có thể trả đũa ở bất kỳ đâu, ở châu Phi, ở Mỹ Latinh hay, ở Vùng Vịnh".

Chiến dịch "áp lực tối đa" đã được Tổng thống Trump tăng cường trong những tháng gần đây, khi Mỹ thường xuyên đụng độ với Iran cùng các lực lượng mà Tehran hậu thuẫn. Mới ít ngày trước, một nhà thầu Mỹ chết ở Iraq trong một cuộc tấn công của phiến quân liên kết với Iran. Washington phản ứng bằng cách bắn phá các địa điểm mà nhóm này nắm giữ, giết chết vài chục tay súng.

Lập trường cứng rắn của ông Trump đối với Iran được nhiều nước ở Trung Đông ủng hộ, nổi bật là Israel, Ảrập Xêút và Các Tiểu vương quốc Ảrập thống nhất (UAE) vốn coi Tehran là kẻ thù đang khát khao thao túng toàn khu vực.

Qassem Soleimani là ai?

{keywords}
Tướng Qassem Soleimani (Ảnh: AP)

Soleimani là chỉ huy Lực lượng Quds, một đơn vị Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran đứng sau nhiều hành động quân sự của nước này ở bên ngoài biên giới đất nước.

Vốn ít được biết đến, Soleimani trở thành một người nổi tiếng bất đắc dĩ ở Iran trong những năm gần đây. Ông bất ngờ nổi lên khi bị buộc phải ra mặt vì sự can thiệp của Iran vào xung đột ở Syria năm 2013, xuất hiện trong các bức ảnh trên chiến trường, trong những bộ phim tài liệu, thậm chí cả trong phim hoạt hình.

Trong một cuộc phỏng vấn hiếm hoi được phát trên truyền hình Iran hồi tháng 10, ông cho biết mình đã ở Lebanon trong cuộc chiến Israel - Hezbollah năm 2006 để giám sát tình hình. 

Đối với cả những người hâm mộ lẫn kẻ thù của Soleimani, ông là kiến trúc sư trưởng về tầm ảnh hưởng của Iran trong khu vực, dẫn đầu một cuộc chiến chống lại các lực lượng thánh chiến và mở rộng ngoại giao của Tehran ở Iraq, Syria và nhiều nơi khác. Cái chết của ông chắc chắn là một tổn thất to lớn cho chính quyền Tehran trong khi giới chức nước Cộng hòa Hồi giáo cũng hoàn toàn không ngờ tới.

Thanh Hảo

tin nổi bật

Cựu Ngoại trưởng Mỹ Kissinger: Kết nạp Ukraine vào NATO là 'thiếu khôn ngoan'

Cựu Ngoại trưởng Mỹ Henry Kissinger cho rằng, việc Mỹ tìm cách đưa Ukraine vào NATO tại thời điểm căng thẳng là một quyết định không khôn ngoan.

Diện mạo mới của Vùng Vịnh giữa khủng hoảng năng lượng và địa chính trị

Cuộc khủng hoảng năng lượng do chiến dịch đặc biệt của Nga đang mở ra thời cơ để tăng cường sức ảnh hưởng cho các quốc gia Vùng Vịnh.

Đại sứ Israel: Hai năm sau hiệp ước Abraham, từ giấc mơ tới hiện thực

Ở Israel, chúng tôi được dạy “mơ mộng lớn”. Ngày nay, chúng ta đã thấy giấc mơ ấy thành hiện thực. Hiệp ước Abraham mở ra nhiều cơ hội và tiềm năng to lớn cho khu vực của chúng tôi…

Nga có thể làm gì để đối phó diễn biến bất lợi ở Ukraine?

Tổng thống Vladimir Putin không bình luận công khai về việc quân Nga rút khỏi một số khu vực đông bắc Ukraine. Song, Moscow được cho đang chịu áp lực phải giành lại thế chủ động trong chiến dịch quân sự đặc biệt ở nước láng giềng.

Sóng gió đón đợi tân nữ Thủ tướng Anh

Bà Liz Truss sẽ tiếp quản vị trí Thủ tướng Anh từ ông Boris Johnson vào thời điểm đầy sóng gió ở xứ sở sương mù.

Châu Âu ngăn khủng hoảng năng lượng biến thành suy thoái kinh tế cách nào?

Các chuyên gia tin, châu Âu có thể thực hiện các giải pháp đồng bộ, mạnh mẽ hơn để ngăn chặn cuộc khủng hoảng năng lượng hiện tại biến thành suy thoái kinh tế.

Các biện pháp trừng phạt Nga của phương Tây có hiệu quả?

Giới phân tích nhận định, các biện pháp trừng phạt của phương Tây đang tác động lớn đến nền kinh tế Nga nhưng không phải là "đòn hạ đo ván".

Điều gì xảy ra nếu giao tranh Nga-Ukraine gây ra sự cố hạt nhân?

Ukraine và Nga buộc tội lẫn nhau về việc nã pháo quanh nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia, làm dấy lên lo ngại về những gì sẽ xảy ra nếu có sự cố hạt nhân.

Anh sẽ dừng tài trợ Ukraine vào cuối năm nay?

Một nguồn tin từ Bộ Quốc phòng Anh tiết lộ với báo chí rằng, các nguồn hỗ trợ tài chính của nước này dành cho quân đội Ukraine dự kiến sẽ cạn kiệt vào cuối năm nay.

Vì sao Ukraine có thể bị cắt giảm nguồn cung vũ khí chống tăng tiên tiến?

Giới phân tích cho rằng, Ukraine đang đối mặt với nguy cơ bị cắt giảm nguồn viện trợ vũ khí chống tăng tiên tiến khi phương Tây cạn kiệt dần loại vũ khí đắt đỏ này.

'Bức tranh màu xám' của nền kinh tế toàn cầu sau 6 tháng chiến sự Nga - Ukraine

Sáu tháng sau khi Nga mở chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine, hậu quả của nó đang đặt ra mối đe dọa lớn đối với kinh tế toàn cầu.

Phương Tây khó cô lập Nga tại Liên Hợp Quốc?

Các nỗ lực của phương Tây nhằm cô lập Nga ngay tại Liên Hợp Quốc rõ ràng không đạt được kết quả như họ mong muốn.

FBI đột kích nhà ông Trump, sự khởi đầu của cơn bão chính trị?

Việc Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) bất ngờ đột kích, lục soát tư dinh của cựu Tổng thống Donald Trump ở Mar-a-Lago, bang Florida đã làm chấn động dư luận và gây sóng gió trên chính trường nước này.

Vì sao Nga không vô hiệu hóa hoàn toàn GPS ở Ukraine?

Nga thường xuyên gây nhiễu tín hiệu từ hệ thống định vị toàn cầu (GPS) trong chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine, nhưng không vô hiệu hóa chúng hoàn toàn.

Ông Trump có bị buộc tội sau khi FBI khám xét nhà riêng?

Các chuyên gia tư pháp cho rằng, ngay cả khi bị FBI khám xét, rất khó có chuyện ông Trump bị buộc tội theo Đạo luật Hồ sơ Tổng thống.