Liệu có còn "nhất y, nhì dược?"

Để đỗ vào các trường y, thí sinh thường phải đạt trên 27 điểm nhưng tới đây sẽ có bác sĩ với đầu vào chỉ khoảng 20 điểm.

- Để đỗ vào các trường y, thí sinh thường phải đạt trên 27 điểm nhưng tới đây sẽ có bác sĩ với đầu vào chỉ khoảng 20 điểm. Chất lượng nhân lực ngành y quyết định sinh mệnh con người sẽ như thế nào khi đầu vào như vậy?

Hai ngành y, được luôn đúng đầu về độ hấp dẫn đối với thí sinh cả nước hàng chục năm qua. Gần đây hai ngành này được mở thêm ở nhiều trường đại học. Việc mở rộng này có gắn với chất lượng đào tạo đang là vấn đề dư luận đặc biệt quan tâm. Góc nhìn thẳng mời ông Nguyễn Minh Lợi, Phó Cục trưởng Cục Khoa học Công nghệ, Đào tạo Bộ Y tế để cùng trao đổi về vấn đề này

Nhà báo Văn Chung: Thưa ông, việc nhiều trường được mở thêm hai ngành "hot" y, được có xuất phát từ thực tiễn thiếu hụt đội ngũ y bác sĩ hiện nay hay là chỉ chạy theo trào lưu?

Ông Nguyễn Minh Lợi: Tôi nghĩ đây là câu hỏi rất nhiều người quan tâm. Ngành y và dược từ trước tới nay có sức hút rất lớn. Khi tôi vào trường y tôi vẫn nhớ có câu "nhất Y, nhì Dược...." Trong thời gian gần đây có các trường ngoài các trường chuyên ngành y dược tham gia đào tạo về nhân lực y tế, trong đó có ngành y đa khoa và ngành dược.

Trước hết điều này phù hợp với chủ trương chung của Nhà nước trong xã hội hóa giáo dục và đào tạo. Để xác định việc đào tạo đã phù hợp, đáp ứng các tiêu chí hay chưa thì thời gian vừa qua căn cứ vào các quy định hiện hành việc quy định quản lí Nhà nước về giáo dục đào tạo thuộc thẩm quyền Bộ GD-ĐT.

Đương nhiên, về phía Bộ Y tế có sự tham gia về chuyên ngành. Và chúng ta biết trong hệ thống y tế hiện nay có một số cơ sở y tế, một số vùng nhân lực y tế còn thiếu. Việc tăng quy mô đào tạo trong các cơ sở đào tạo y dược cũng như một số trường đa ngành tham gia đào tạo y dược chúng tôi nghĩ đó cũng là góp phần cung cấp nguồn nhân lực, bổ sung nguồn nhân lực cho hệ thống y tế.

Nhà báo Văn Chung: Không giống như những ngành nghề khác, ngành y đòi hỏi sự đặc biệt nghiêm ngặt. Một số nước phát triển còn đòi hỏi người dự thi phải tốt nghiệp một trường khác. Vậy việc mở rộng đào tạo hai ngành này, nhìn từ thực tế giáo dục đào tạo hiện nay, liệu chất lượng có được đảm bảo?

Ông Nguyễn Minh Lợi: Đây là một vấn đề, thách thức rất lớn đối với các nhà quản lí. Trước hết đào tạo nhân lực y tế, quan điểm của Đảng đã được thể hiện trong Nghị quyết 46 của Bộ Chính trị ngày 23/2/2005 nêu rõ ngành y là ngành đặc biệt cần tuyển chọn, đào tạo, sử dụng và đãi ngộ đặc biệt, trong đó có nhấn mạnh cả về đào tạo đặc biệt. Điều này hoàn toàn phù hợp với xu hướng chung của thế giới.

Trong đào tạo nhân lực y tế hiện nay, theo chúng tôi nghiên cứu có hai mô hình đào tạo. Một là mô hình theo hệ của Mỹ đào tạo sẽ tuyển sinh vào ngành y đối với những người đã tốt nghiệp những chuyên ngành gần, nhưng đồng thời có hệ khác tạm gọi là của châu Âu - mà chúng ta đang áp dụng là mô hình tuyển sinh những người mới tốt nghiệp phổ thông vào học.

Tuy nhiên, dù mô hình nào thì đảm bảo chất lượng đào tạo là tiêu chí sống còn mà các cơ sở đào tạo cũng như các nhà quản lí cần phải quan tâm, có định hướng thật cụ thể để đảm bảo chất lượng vì sản phẩm là những người sau đó khi hành nghề sẽ trực tiếp tiếp xúc, quyết định đến vận mệnh của từng người bệnh. Vấn đề chất lượng dù trong hoàn cảnh nào cũng phải là tiêu chí ưu tiên hàng đầu.

Nhà báo Văn Chung: Cá nhân ông đánh giá như thế nào khi một trường đại học tuyển sinh điểm đầu vào chỉ 15 lại được cấp phép đào tạo ngành Bác sĩ đa khoa vừa qua?

Ông Nguyễn Minh Lợi: Đây là câu hỏi chúng tôi nghĩ không chỉ đặt ra đối với xã hội, người đi học mà cả nhà quản lí phải quan tâm. Nhưng tiêu chí 15 điểm đầu vào không hoàn toàn phản ánh được cơ sở đào tạo đó khi tham gia đào tạo nhân lực y tế có chất lượng hay không. Vấn đề ở chỗ nếu họ chuẩn bị đủ điều kiện đảm bảo chất lượng như đội ngũ giảng viên, chương trình, cơ sở thực tập trong trường và cơ sở thực hành ngoài trường. Nếu đảm bảo các tiêu chí vẫn có thể đảm bảo chất lượng.

Tuy nhiên, chúng tôi cũng nghĩ trong hệ thống hiện nay đào tạo nhân lực y tế những năm gần đây các trường đạo tạo lớn như Trường ĐH Y Hà Nội, Trường ĐH Y dược TP.HCM điểm tuyển sinh thông thường là 27, năm nay là 27,75. Trong khi những trường khác lại tuyển sinh dưới 20 điểm là thiệt thòi rất lớn cho hệ thống đào tạo.

Bởi vì như vậy có người 26-27 điểm không vào được trường lớn, trong khi các trường mới tuyển sinh tuyển những người điểm thấp thì chúng tôi nghĩ đây là điều rất tiếc về cơ hội cho người đi học.

Nhà báo Văn Chung: Việc cho phép này và sắp tới đây sẽ có thêm nhiều trường khác được phép đào tạo hai ngành y, dược có nằm trong quy hoạch về nguồn nhân lực của Bộ Y tế?

Ông Nguyễn Minh Lợi: Quy hoạch nguồn nhân lực ngành y tế được ban hành theo Quyết định 816 vào tháng 2/2012 dựa trên quy hoạch nguồn nhân lực Việt Nam đã được Chính phủ ban hành.

Trong quy hoạch nhân lực chúng tôi cũng xác định chủ yếu những tiêu chí về quy mô, cơ cấu và chất lượng nguồn nhân lực. Cho nên việc trường nào tham gia hay không không phản ánh họ có nằm trong quy hoạch hay không. 

Xu hướng hiện nay là xã hội hóa, trường nào đủ điều kiện thì vẫn tham gia đào tạo nhưng quy mô như thế nào là rất quan trọng. Họ tham gia mà nằm trong tổng quy mô chung mà Bộ Y tế đã làm việc với Bộ GD-ĐT thì hoàn toàn bình thường.

Quan trọng là sản phẩm đầu ra đáp ứng yêu cầu chuyên môn, khi hành nghề có đáp ứng nhu cầu chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân hay không. Việc này Bộ Y tế cũng đã chủ động và đang làm việc với Bộ GD-ĐT.

Thứ nhất, VN đã ký thỏa thuận khung công nhận lẫn nhau trong khối các nước ASEAN và mới đây nhất ngày 22/11 Cộng đồng kinh tế ASEAN đã được ký chính thức. Một thách thức rất lớn trong đó có 3 nhân lực ngành y tế là điều dưỡng, bác sĩ và nha sĩ-răng hàm mặt.

Việt Nam đã ban hành năng lực, chuẩn Điều dưỡng, chuẩn Bác sĩ đa khoa, chuẩn bị ban hành chuẩn năng lực Bác sĩ răng hàm mặt. Trên cơ sở ba chuẩn này tiến tới sẽ tổ chức thi chứng chỉ hành nghề. 

Gần đây nhất Bộ GD-ĐT đã có Thông tư số 33 quy định kiểm định chất lượng đào tạo điều dưỡng. Chuẩn đầu ra các cơ sở đào tạo phải dựa trên các chuẩn năng lực cơ bản đối với điều dưỡng mà Bộ Y tế đã ban hành cũng như đáp ứng chuẩn nghề nghiệp do hội điều dưỡng ban hành.

Sắp tới chuẩn năng lực Bác sĩ đa khoa cũng như chuẩn bác sĩ răng hàm mặt cũng phải được thể chế hóa để các cơ sở giáo dục đào tạo dựa vào đó để ban hành, công bố chuẩn đầu ra.

Đồng thời, để đảm bảo chất lượng chúng tôi cũng đã làm việc với Bộ GD-ĐT và đang chờ ý kiến chính thức của Bộ GD-ĐT cần phải có kế hoạch định kỳ kiểm tra, hậu kiểm đối với các cơ sở đào tạo để duy trì các điều kiện đảm bảo chất lượng, tránh tình huống khi mở ngành có thể tốt nhưng trong quá trình không duy trì được.

Nếu kiểm tra có những kết quả thấy không đáp ứng yêu cầu chuyên môn của Bộ Y tế chúng tôi sẽ kiến nghị với Bộ trưởng Bộ GD-ĐT cho dừng tuyển sinh.

Sẽ thi, cấp chứng chỉ hành nghề định kỳ cho nhân lực ngành y

Trao đổi với VietNamNet, Thứ trưởng Bộ Y tế Lê Quang Cường cho rằng chuyện tên trường không quyết định được gì, chất lượng là điều quan trọng nhất, nếu đào tạo không có chất lượng thì sẽ mất uy tín và tự phá sản. "Không nên bàn cái tên mà cần đi vào bản chất là anh đã đủ tiêu chí đảm bảo chất lượng đào tạo hay chưa" - ông Cường nhấn mạnh.

Tới đây, theo Thứ trưởng Bộ Y tế Lê Quang Cường bộ này sẽ đề xuất việc thi chứng chỉ hành nghề quốc gia. Ai vượt qua vòng kiểm tra này mới đủ điều kiện khám chữa bệnh. Việc kiểm tra này cũng sẽ tiến hành định kỳ như thi, cấp bằng lái xe hiện nay.

"Như vậy thì anh có thể dạy thoải mái, chuyện mở ngành nghề ở đâu cũng rất nhẹ nhàng." - ông Cường cho biết.

Hãy nhìn sang các nước chúng ta, ví dụ Trung Quốc người học ngành y 5 năm tốt nghiệp nhưng không được cho hành nghề mà phải có 2 năm nữa thực hành ở BV. Sau đó họ phải vượt qua một kỳ thi thực hành cực kỳ chặt mới được khám chữa bệnh cho bệnh nhân.

Với cách làm như vậy, theo ông Cường: "Anh cứ đào tạo nhưng nếu người học ra trường không được cấp thẻ hành nghề thì có thể họ sẽ quay lại kiện anh vì đào tạo kém".


  • VietNamNet (Email: bangiaoduc@vietnamnet.vn)

tin nổi bật

Nam sinh Quảng Trị giành 12 học bổng Mỹ

Trương Khánh Hưng (2004, Quảng Trị), học sinh lớp chuyên Lý - Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn tỉnh Quảng Trị vừa giành được học bổng của 12 đại học Mỹ.

Hàng trăm học sinh lớp 10 bỗng dưng bị cho nghỉ học

Sở GD-ĐT Quảng Ninh nói sẽ đảm bảo quyền lợi cho 135 học sinh của Trường THPT Lương Thế Vinh sau khi bị trường này cho nghỉ học.

Học sinh Hà Nội đến trường từ 22 - 29/8

Hà Nội tổ chức khai giảng vào ngày 5/9/2022. Học sinh các cấp học tựu trường sớm nhất vào ngày 29/8/2022. Riêng học sinh lớp 1 tựu trường sớm nhất từ ngày 22/8/2022.

Những lĩnh vực 'hút' tài trợ khổng lồ của các đại học Mỹ

Không phải từ học phí, kinh phí nghiên cứu của các trường đại học trên thế giới phần lớn đến từ sự đóng góp của các tổ chức, cá nhân hay cựu sinh viên. Có thể nói, những khoản đóng góp này là xương sống cho việc hoạt động của mọi trường đại học.

Bí quyết đạt 9,6 điểm tiếng Anh kỳ thi THPT Quốc gia của nữ sinh Nghệ An

Khởi đầu với trình độ khoảng 5 - 6 điểm thi thử vào đầu năm lớp 12, Thanh Trà đã lựa chọn phương pháp tự học tại nhà cùng nền tảng học luyện thi Prep.vn và đạt 9,6 điểm tiếng Anh kỳ thi THPT Quốc gia.

Nhiều học bổng cho sinh viên trường ĐH Mở TP.HCM

Bên cạnh quỹ học bổng cố định và chính sách miễn giảm học phí, trường Đại học Mở TP.HCM còn có nhiều chương trình học bổng tuyển sinh như: liên kết giữa các địa phương, doanh nghiệp với trường, đối tác đồng hành, tiếp sức từng năm học…

Thiếu người 'khủng khiếp': Giáo viên có thể dạy nhiều trường, nhiều cấp học

Đó là một trong những dự tính của Gia Lai khi tỉnh này thiếu hơn 3.700 giáo viên ở các bậc học trong năm học tới.

Phó Thủ tướng: 'Chúng ta chưa thực sự trung thực trong giáo dục'

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam cho hay, lý do chúng ta cứ mãi loay hoay trong câu chuyện thi cử, tuyển sinh đại học... Đó là vì chúng ta chưa thực sự trung thực trong giáo dục.

Hà Nội xây loạt trường liên cấp 5 ha ở các cửa ngõ

Giám đốc Sở GD-ĐT Hà Nội Trần Thế Cương cho biết, Hà Nội sẽ đầu tư, xây dựng 5 trường liên cấp tiên tiến, hiện đại, có diện tích từ 5 ha trở lên, ở 5 cửa ngõ của Thủ đô.

Trường hè Đa phương tiện 2022 - sân chơi cho sinh viên đam mê công nghệ

Khai thác chủ đề "Xu hướng game 4.0", Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông (PTIT) tổ chức Trường hè Đa phương tiện 2022 (PTIT Multimedia Summer School 2022).

Giáo sư, tiến sĩ về Bình Định làm việc được hỗ trợ đến 800 triệu đồng

Đó là một trong những nội dung của Nghị quyết ban hành quy định chính sách thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao và hỗ trợ phát triển nguồn nhân lực tỉnh Bình Định giai đoạn 2022 - 2025.

Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn: Nghiên cứu xây dựng Luật Nhà giáo

Ngành Giáo dục xác định chủ đề năm học 2022-2023 là “đoàn kết, nỗ lực vượt khó khăn, đổi mới sáng tạo, củng cố, nâng cao chất lượng các hoạt động giáo dục và đào tạo”. Còn một trong những nhiệm vụ trọng tâm là nghiên cứu xây dựng Luật Nhà giáo.

Môi trường học tập truyền cảm hứng ở Melbourne Polytechnic Việt Nam

Melbourne Polytechnic Việt Nam là một lựa chọn cho các bạn trẻ đang tìm kiếm một chương trình học chuẩn quốc tế tại Việt Nam theo hình thức “du học tại chỗ” với mức chi phí hợp lý.

'Lương giáo viên thì Bộ trưởng GD-ĐT không quyết định được...'

Phó Thủ tướng cho rằng cần thông cảm với khó khăn của ngành giáo dục bởi Bộ trưởng GD-ĐT không có thẩm quyền quyết định lương giáo viên và cũng không giải quyết được yêu cầu đủ giáo viên, trường lớp.

TP.HCM cho các trường chia sẻ giáo viên để thỉnh giảng

Năm học mới 2022-2023 đang cận kề, TP.HCM vẫn đang tuyển dụng giáo viên mọi cấp học.