
Mưu sinh nhờ rừng
Mờ sáng, khi sương còn phủ kín những cánh rừng nguyên sinh ở xã Yên Thắng, tỉnh Thanh Hóa, nhóm thợ săn ong rừng của anh Hà Văn Hợp (SN 1994) và anh Phạm Ngọc Bình (SN 1990), trú tại thôn Vần Ngoài bắt đầu chuẩn bị cho chuyến đi săn mật.
Đồ nghề của họ khá đơn giản: vài chiếc ba lô, túi nilon lớn để đựng mật cùng một số vật dụng hỗ trợ leo trèo. Tuy nhiên, phía sau sự đơn giản ấy là cả một nghề nghiệp đầy hiểm nguy mà không phải ai cũng dám theo đuổi.
Nhóm của anh Bình thường có từ 3-5 người, nhưng người trực tiếp trèo lên cây lấy mật chỉ có anh Bình và anh Hợp. Những thành viên còn lại chủ yếu làm nhiệm vụ hỗ trợ vận chuyển và quan sát bên dưới.

Sinh ra trong gia đình người Thái, từ nhỏ anh Bình đã gắn bó với núi rừng. Hơn 10 tuổi, anh đã theo chân bố và những người đàn ông trong bản đi săn ong rừng. Sau nhiều năm tích lũy kinh nghiệm, anh trở thành một trong những thợ săn ong có tiếng trong vùng.
Theo anh Bình, mùa ong rừng thường kéo dài từ cuối tháng 5 đến hết tháng 8 dương lịch. Đây là thời điểm ong bắt đầu làm tổ và tích mật nhiều nhất trong năm.
“Đầu mùa, muốn tìm được tổ lớn phải đi sâu vào rừng, có khi cách nhà tới 20km. Đến chính vụ khoảng cuối tháng 7, đầu tháng 8 thì ong về nhiều hơn, các khu vực ven rừng nguyên sinh cũng xuất hiện nhiều tổ nên việc lấy mật dễ hơn”, anh Bình chia sẻ.

Để tìm được tổ ong giữa đại ngàn không hề đơn giản. Những người săn ong phải men theo các khe suối, nơi ong thường xuống lấy nước mang về tổ. Quan sát hướng bay của đàn ong, họ lần theo dấu vết để xác định vị trí tổ.
Theo kinh nghiệm của những người đi rừng lâu năm, ong thường làm tổ trên những cây cao nhất trong khu vực để tránh thú dữ và con người. Chính vì vậy, các thợ săn nhiều khi phải trèo lên những thân cây cao từ hàng chục mét để lấy mật.
“Không phải ai cũng dám leo. Có những cây cao, thân trơn hoặc nằm sát vực rất nguy hiểm. Nhiều nhóm khác nhìn thấy tổ nhưng đành bỏ lại vì không đủ kinh nghiệm”, anh Hợp nói.

Kiếm tiền triệu mỗi ngày
Nhờ sự gan dạ và kỹ năng leo trèo thuần thục, nhóm của anh Bình được xem là một trong số ít nhóm ở địa phương có thể chinh phục những tổ ong nằm ở độ cao lớn.
Trung bình mỗi ngày vào rừng, nhóm bắt được khoảng 5-7 tổ ong. Những tổ nhỏ cho khoảng 7kg mật, còn tổ lớn có thể thu được tới 20kg. Với giá bán hiện nay khoảng 200.000 đồng/kg, mỗi chuyến đi giúp cả nhóm thu được hàng chục triệu đồng .Sau khi chia, mỗi thành viên thu về khoảng 2-3 triệu đồng/ngày.
“Tụi tôi không đi liên tục mỗi ngày mà thường cách một hai hôm mới vào rừng một lần. Có thời điểm ong làm nhiều tổ, cả nhóm phải dựng lán ở lại rừng cả tuần. Mật lấy được sẽ có người mang ra ngoài bán rồi quay vào tiếp tục hỗ trợ”, anh Bình kể.


Theo anh, chỉ trong khoảng 3 tháng mùa ong, mỗi người trong nhóm có thể kiếm được vài chục triệu đồng. Đây là nguồn thu nhập quan trọng giúp nhiều gia đình ở vùng núi cải thiện cuộc sống.
Tại xã Yên Thắng hiện có khoảng gần chục nhóm đi săn ong rừng. Tuy nhiên, do phần lớn hoạt động nhỏ lẻ, thiếu kinh nghiệm nên thường chỉ lấy những tổ ở vị trí thấp và an toàn. Những tổ nằm trên cây lớn, độ cao hàng chục mét thường bị bỏ lại vì quá nguy hiểm. Điều đó cũng giúp nhóm của anh Bình có thêm nhiều cơ hội khai thác mật ong rừng.
“Mật ong sau khi lấy được chủ yếu bán cho các thương lái dưới xuôi. Vào mùa cao điểm, nhiều thương lái liên tục gọi điện đặt mua, thậm chí đặt cọc tiền trước để nhóm có kinh phí chuẩn bị cho những chuyến đi dài ngày trong rừng”, anh Bình cho biết.
