Lo cho vay ngang hàng Trung Quốc tràn sang Việt Nam

Hơn 10.000 nền tảng cho vay ngang hàng bị đóng cửa ở Trung Quốc thời gian qua khiến nguy cơ các công ty kinh doanh dịch vụ tài chính dựa trên nền tảng công nghệ trong lĩnh vực này tìm cách sang Việt Nam, gây rủi ro cho thị trường.

Cuối năm, khi nhu cầu vay vốn tiêu dùng của người dân tăng cao cũng là dịp để các ứng dụng (app) cho vay trực tuyến, cho vay ngang hàng (P2P lending) ra sức mời gọi. Không ít người đã phải vay qua app với mức lãi suất và phí dịch vụ rất cao.

Trung Quốc thanh lọc nền tảng cho vay ngang hàng

Ngân hàng (NH) Nhân dân Trung Quốc (PBOC) hôm 6-1 thông báo sẽ tăng cường cơ chế quản lý giám sát thận trọng đối với hoạt động tài chính trên các nền tảng trực tuyến, gồm chiến dịch xóa sổ NH bóng tối và các nền tảng P2P lending.

Các cơ quan quản lý tài chính Trung Quốc đã đóng cửa hơn 10.000 nền tảng P2P lending hồi tháng 11-2020. Các nền tảng cho vay này đã xuất hiện trên khắp Trung Quốc trong 14 năm qua và thu hút hàng triệu nhà đầu tư cá nhân, khiến nhiều khoản tiết kiệm hàng tỉ nhân dân tệ "bốc hơi".

Cuối tháng trước, PBOC đã triệu tập lãnh đạo Ant Group - công ty tài chính liên kết của tập đoàn đình đám Alibaba - để yêu cầu khắc phục ngay lập tức các vi phạm về quy định tài chính, bao gồm cả những vi phạm trong tín dụng, bảo hiểm, quản lý tài sản, kinh doanh sản phẩm. PBOC yêu cầu Ant Group cam kết bảo đảm tính bảo mật thông tin cá nhân trong quá trình xếp hạng tín dụng của khách hàng.

{keywords}
Dịch vụ cho vay ngang hàng đang nở rộ tại Việt Nam Ảnh: Tấn Thạnh

Ngành công nghiệp cho vay ngang hàng bùng nổ sau khi chính quyền Trung Quốc thực hiện chủ trương hỗ trợ các hoạt động tài chính qua mạng từ năm 2014. Trong thời kỳ hoàng kim, các công ty này mở những văn phòng hạng sang tại các vị trí đắc địa với tổng giao dịch hằng năm trị giá tới 3.000 tỉ nhân dân tệ (tương đương 460 tỉ USD).

Theo báo South China Morning Post (Hồng Kông), đến cuối năm 2017, các quan chức Trung Quốc nhận thấy rủi ro lớn từ những nền tảng P2P lending hoạt động mờ ám nên cam kết xóa sổ chúng khỏi hệ thống tài chính.

Wdzj.com, công ty tổng hợp dữ liệu về các nền tảng P2P lending, cho biết khoảng 56% nhà đầu tư ở Trung Quốc là những người làm công ăn lương, có thu nhập hằng tháng từ 5.000 nhân dân tệ (khoảng 767 USD) đến 10.000 nhân dân tệ (1.546 USD). Hồi tháng 8-2020, cơ quan quản lý Trung Quốc cho biết khoảng 800 tỉ nhân dân tệ (tương đương 122,7 tỉ USD) đầu tư vào các nền tảng cho vay này vẫn chưa được hoàn trả.

Việt Nam cần sớm có khung pháp lý về P2P lending

Tại Việt Nam, thông tin về việc Trung Quốc "xóa sổ" P2P lending thu hút sự quan tâm của thị trường, bởi đây là lĩnh vực phát triển khá mạnh thời gian qua.

Hiện trên thị trường có khoảng 100 công ty trong lĩnh vực P2P lending, bao gồm công ty đã hoạt động chính thức lẫn trong giai đoạn thử nghiệm (theo dự thảo "Báo cáo đánh giá tác động của một số loại hình kinh tế chia sẻ chính tới nền kinh tế" của Bộ Kế hoạch và Đầu tư mới đây). Trong đó, một số công ty có nguồn gốc từ Trung Quốc, Nga, Singapore, Indonesia, cho thấy nhà đầu tư nước ngoài rất quan tâm đến thị trường cho vay tiêu dùng ở Việt Nam. Trong bối cảnh một số quốc gia như Trung Quốc, Singapore, Indonesia... tăng cường quản lý hoạt động P2P lending, các công ty nước ngoài, đặc biệt là công ty P2P lending của Trung Quốc, đang tìm cách chuyển hướng hoạt động sang thị trường Việt Nam.

Trao đổi với phóng viên Báo Người Lao Động, một chuyên gia kinh tế cho hay cách đây vài tháng, một tập đoàn tài chính chuyên về P2P lending ở Trung Quốc đã hỏi ông cách để chuyển hoạt động kinh doanh sang Việt Nam. "Dù biết Việt Nam chưa có khung pháp lý rõ ràng, có thể gây rủi ro cho hoạt động kinh doanh nhưng app này vẫn quyết tâm tìm đường sang" - chuyên gia này nói.

TS Trần Hùng Sơn, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển công nghệ NH (Trường ĐH Kinh tế - Luật, ĐHQG TP HCM), nhận định vì chưa có quy định cho mô hình kinh doanh mới này nên đa phần các công ty P2P lending tại Việt Nam theo mô hình kết hợp giữa dịch vụ cầm đồ (ngành nghề kinh doanh có điều kiện) với tư vấn tài chính, tư vấn đầu tư, môi giới tài chính... Dự thảo "Báo cáo đánh giá tác động của một số loại hình kinh tế chia sẻ chính tới nền kinh tế" của Bộ Kế hoạch và Đầu tư có đề cập việc thiếu khuôn khổ pháp lý đối với mô hình cho vay ngang hàng tại Việt Nam. Do thiếu các quy định nên hoạt động này tại Việt Nam đã phát sinh những tiêu cực ở cả phía người cho vay (vay nặng lãi) và người đi vay (lừa đảo).

"Sau khi Chính phủ Trung Quốc siết chặt các hoạt động này, một loạt nền tảng P2P lending của Trung Quốc đang chuyển Việt Nam. Điều này sẽ gây nhiều tiềm ẩn rủi ro trong thời gian tới" - TS Trần Hùng Sơn lo ngại.

Nhận định về xu hướng phát triển của P2P lending và xu hướng những công ty Trung Quốc này sang Việt Nam, TS Nguyễn Quốc Anh, Khoa NH - Trường ĐH Kinh tế TP HCM, cho rằng đây là điều khó tránh khi trào lưu khởi nghiệp đang phát triển; các giải pháp thúc đẩy tiếp cận tài chính toàn diện được triển khai, đặc biệt là những doanh nghiệp siêu vi mô, khách hàng cá nhân vốn rất khó tiếp cận hệ thống vốn vay chính thức của tổ chức tín dụng.

"Cấm P2P lending là rất khó. Do đó, nhà nước cần sớm có quy định, khung pháp lý rõ ràng để quản lý một cách bài bản, tránh tình trạng những công ty này có thể núp bóng để lừa đảo, rửa tiền, cho vay lãi suất cao... Quy định của nhà nước cần xác định đối tượng nào được hoạt động kinh doanh trong lĩnh vực này; phải xây dựng khung chế tài để xử lý vi phạm, tránh việc khó kiểm soát" - TS Nguyễn Quốc Anh phân tích.

Đang nghiên cứu cơ chế thí điểm

Trả lời câu hỏi của phóng viên Báo Người Lao Động về xu hướng "xóa sổ" P2P lending ở Trung Quốc, liệu các công ty trong lĩnh vực này có tràn sang Việt Nam cạnh tranh hoặc cho vay núp bóng, cho vay lãi suất cao hay không, ông Phạm Tiến Dũng, Vụ trưởng Vụ Thanh toán - NH Nhà nước, cho biết đang tiếp tục theo dõi thị trường để có giải pháp quản lý phù hợp. Theo ông Dũng, trong đề án kinh tế chia sẻ của Chính phủ, NH Nhà nước được giao cơ chế thí điểm về P2P lending và đã có báo cáo trình Thủ tướng. Nghị quyết 01 năm nay của Thủ tướng cũng giao NH Nhà nước xây dựng nghị định thí điểm về kinh doanh dịch vụ tài chính dựa trên nền tảng công nghệ (fintech), trong đó có đề cập một hoạt động thử nghiệm về P2P lending.

(Theo Người Lao Động)

tin nổi bật

Bầu Đức nhận tin buồn: Hoàng Anh Gia Lai bị phạt 3 tỷ, đình chỉ giao dịch 5 tháng

Hoàng Anh Gia Lai của ông Đoàn Nguyên Đức (Bầu Đức) bị phạt 3 tỷ đồng và đình chỉ giao dịch trong 5 tháng.

Sau vụ bắt cha con Tân Hoàng Minh, phát hành trái phiếu DN sụt giảm mạnh

Sau khi hủy 9 đợt phát hành trái phiếu của 3 công ty liên quan đến Tân Hoàng Minh, khối lượng phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ giảm mạnh, ở mức 30 nghìn tỷ đồng, giảm 33% so với cùng kỳ năm 2021.

Giá vàng hôm nay 20/5: USD lao dốc, vàng bất ngờ tăng mạnh

Giá vàng hôm nay 20/5 trên thị trường quốc tế tăng mạnh từ đáy 3 tháng khi đồng USD sụt giảm.

HOSE một thời sóng gió: Nghẽn mạng 'sập sàn' đến lãnh đạo bị kỷ luật

Năm 2021, Sở Giao dịch chứng khoán TP.HCM - HoSE đạt lợi nhuận kỷ lục cao nhất trong 21 năm. Tuy nhiên, trong năm qua, đơn vị này cũng gây ra nhiều bê bối liên quan đến giao dịch, khiến các nhà đầu tư bức xúc.

Giá vàng hôm nay 19/5: USD giảm tiếp, vàng mất đà đi lên

Giá vàng hôm nay 19/5 trên thị trường quốc tế mất đà, không thể tăng từ đáy 3 tháng và vẫn quanh ngưỡng hỗ trợ 1.800 USD/ounce.

Tỷ phú giàu số 2 Việt Nam dịch chuyển khối tài sản 360 triệu USD

Ông trùm bất động sản Bùi Thành Nhơn dịch chuyển khối tài sản trị giá khoảng 360 triệu USD trong bối cảnh thị trường chứng khoán và bất động sản có nhiều biến động. Tỷ phú giàu thứ 2 Việt Nam vẫn khá kín tiếng.

Tiền ảo Luna sụp đổ: Bài học nhớ đời cho nhà đầu tư mạo hiểm

Chuyên gia kinh tế cho rằng cú sập tiền ảo Luna là bài học đắt giá cho nhà đầu tư mạo hiểm, chạy theo phong trào, biết rủi ro nhưng vẫn lao vào vì ham lợi nhuận lớn.

Buổi sáng tồi tệ nhất 3 năm qua: Tháo chạy điên cuồng, nước Mỹ tổn hại lớn

Áp lực bán tăng vọt khiến thị trường chứng khoán Mỹ đồng loạt lao dốc, giảm trên diện rộng. Chỉ số công nghiệp Dow Jones giảm ở mức mạnh nhất kể từ 2020.

Dưới quyền ông Lê Hải Trà, HoSE chi gần 500 tỷ để giám sát thị trường

Tổng chi phí trong năm 2021 của HoSE dưới thời ông Lê Hải Trà là 701,34 tỷ đồng, tăng xấp xỉ 95% so với năm 2020. Đáng chú ý, chi phí giám sát thị trường có tỷ trọng lớn nhất trong cơ cấu chi phí, chiếm 70,6% tương ứng 494,86 tỷ đồng,

Kiếm lãi chục nghìn tỷ, ngân hàng bớt 'ăn dày' đỡ khó cho DN

Nhiều ngân hàng đặt mục tiêu lợi nhuận cao, vì vậy sẽ khó giảm được lãi suất cho vay. Trong khi không ít ý kiến cho rằng vẫn còn dư địa để giảm lãi suất cho vay nếu các ngân hàng hy sinh bớt lợi nhuận...

Vàng trong nước liên tục đắt kỷ lục so với thế giới sẽ gây hệ lụy gì?

Câu chuyện giá vàng trong nước đắt hơn thế giới không còn mới nhưng gần đây, khoảng cách này được nới rộng đến mức kỷ lục là gần 19 triệu đồng/lượng.

Sẵn sàng phương án nhân sự cho Ủy ban chứng khoán trong mọi tình huống

Lãnh đạo Bộ Tài chính cho biết chuẩn bị sẵn sàng các phương án, kể cả về công tác cán bộ, để tăng cường cho Ủy ban chứng khoán, Sở giao dịch chứng khoán và Trung tâm lưu ký chứng khoán trong mọi tình huống, trong mọi phương án khác nhau.

Giá vàng hôm nay 18/5: USD lao dốc, vàng tăng vọt từ đáy

Giá vàng hôm nay 18/5 trên thị trường quốc tế quay đầu tăng nhanh trở lại từ đáy 3 tháng giữa lúc đồng USD giảm mạnh.

USD tiếp đà giảm sâu, Ngân hàng Nhà nước mạnh tay điều chỉnh

Sáng ngày 18/5, tỷ giá đồng USD được ngân hàng nhà nước điều chỉnh giảm 20 đồng so với ngày hôm qua. Chỉ số DXY trên thị trường thế giới đang đà giảm, đang ở mức giảm 0,7%

Đồng USD đang cao nhất trong vòng 20 năm qua

Tỉ giá giữa tiền đồng và USD tăng khi đồng USD đang ở mức cao nhất trong vòng 20 năm qua.